Την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής ενεργειακής φορολογίας, έπειτα από πέντε χρόνια αδυναμίας των κρατών-μελών να συμφωνήσουν, εγκαταλείπει η Κομισιόν. Την ίδια ώρα, προαναγγέλλει νέο πακέτο απλούστευσης για την ενέργεια και προετοιμάζει το πλαίσιο πολιτικής μετά το 2030, σε μια προσπάθεια να συνδυάσει την κλιματική μετάβαση με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Σύμφωνα με το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής και τα συνοδευτικά παραρτήματα, αντίγραφα των οποίων εξασφάλισε το POLITICO, η ατζέντα για το 2027 περιορίζεται σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Οι Βρυξέλλες στρέφουν το βάρος στην ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, στη μείωση της γραφειοκρατίας, στον εκσυγχρονισμό της βιομηχανίας και στην οικονομική ασφάλεια, καθώς η δεύτερη θητεία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μπαίνει στην τελική της ευθεία.

Το πρόγραμμα αναμένεται να ανακοινωθεί την Τετάρτη και αποτυπώνει την επιλογή της Κομισιόν να προωθήσει νομοθετικές πρωτοβουλίες που βρίσκονται ήδη υπό επεξεργασία, να απλοποιήσει υφιστάμενους κανόνες και να αποσύρει προτάσεις που δεν συγκεντρώνουν τις αναγκαίες πολιτικές συναινέσεις. «Η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει τη δυνατότητα να χαράζει τη δική της πορεία», αναφέρει η Επιτροπή, υπογραμμίζοντας ότι η ανεξαρτησία αποτελεί προτεραιότητα για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Στο συρτάρι η μεταρρύθμιση της ενεργειακής φορολογίας

Η μεταρρύθμιση της Οδηγίας για τη φορολόγηση της ενέργειας, που είχε προταθεί το 2021, περιλαμβάνεται στη λίστα των νομοθετικών πρωτοβουλιών που αποσύρονται. Στόχος της ήταν να αλλάξει τους ευρωπαϊκούς φορολογικούς κανόνες, ώστε ο ηλεκτρισμός να φορολογείται με χαμηλότερο συντελεστή από τα ορυκτά καύσιμα και να ενισχυθεί η χρήση καθαρότερων μορφών ενέργειας.

Η πρόταση δεν προχώρησε, καθώς οι κυβερνήσεις δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία επί πέντε χρόνια. Βασικό σημείο τριβής ήταν ότι η εφαρμογή της θα μπορούσε να οδηγήσει ορισμένα κράτη-μέλη σε αύξηση της φορολογίας στη βενζίνη, στο πετρέλαιο κίνησης και στο φυσικό αέριο.

Παρά την απόσυρση της μεταρρύθμισης, η Επιτροπή εντάσσει στο πρόγραμμα για το 2027 ένα νέο πακέτο «απλούστευσης» της ενεργειακής νομοθεσίας. Παράλληλα, σχεδιάζει το πλαίσιο για την περίοδο μετά το 2030, με αλλαγές στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για το κλίμα και την ενέργεια, ώστε να υποστηριχθούν οι στόχοι της ΕΕ για το 2040. Το προσχέδιο, πάντως, δεν διευκρινίζει ποιες συγκεκριμένες διατάξεις θα περιλαμβάνει το πακέτο απλούστευσης.

Στις νέες πρωτοβουλίες συγκαταλέγεται επίσης ένας Μηχανισμός Αγοράς Καθαρής Θέρμανσης, με στόχο να ενισχυθεί η υιοθέτηση αντλιών θερμότητας. Η Κομισιόν προγραμματίζει ακόμη την αναθεώρηση του Προσωρινού Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων, προκειμένου να αξιολογήσει πώς μπορεί να στηριχθεί η βιομηχανία που επηρεάζεται περισσότερο από τις υψηλές τιμές ενέργειας.

Στην ίδια κατεύθυνση, προτείνεται η δημιουργία ευρωπαϊκού φορέα για τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Θα έχει ως αποστολή την προμήθεια και αποθήκευση μετάλλων που είναι απαραίτητα για την καθαρή ενέργεια, την άμυνα και την τεχνολογία. Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να επανεξετάσει τα πρότυπα εκπομπών CO₂ για τα βαρέα οχήματα.

Αποσύρονται προτάσεις για το περιβάλλον και τη φορολογία

Στις προτάσεις που αποσύρονται περιλαμβάνεται και η Οδηγία για τους Πράσινους Ισχυρισμούς, η οποία θα όριζε πώς οι επιχειρήσεις πρέπει να τεκμηριώνουν τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς τους. Η πρόταση είχε κατατεθεί το 2023 και συμπλήρωνε την οδηγία για την ενδυνάμωση των καταναλωτών στην πράσινη μετάβαση, που εισήγαγε αυστηρότερους κανόνες για τους σχετικούς ισχυρισμούς.

Το σχέδιο είχε παγώσει το 2025, έπειτα από διαφωνίες μεταξύ της Επιτροπής και των κυβερνήσεων για τις πρόσθετες υποχρεώσεις αναφοράς που θα επιβάρυναν τις επιχειρήσεις. Η Κομισιόν εκτιμά πλέον ότι η πρόταση δύσκολα θα εξασφαλίσει στήριξη από τα κράτη-μέλη σε εύλογο χρονικό διάστημα.

Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Επιτροπή αποσύρει την πρόταση για την πρόσβαση σε χρηματοοικονομικά δεδομένα, γνωστή ως FIDA. Το σχέδιο προέβλεπε ότι τρίτοι φορείς θα μπορούσαν να αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα ασφαλιστικών εταιρειών, διαχειριστών κεφαλαίων, ταμείων συντάξεων και άλλων μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Παράλληλα, για το πρώτο τρίμηνο του 2027 προγραμματίζεται πακέτο απλούστευσης και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των τραπεζών.

Η λίστα περιλαμβάνει ακόμη την απόσυρση της πρότασης για ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων, αλλά και παλαιότερων σχεδίων για τη φορολόγηση των ψηφιακών υπηρεσιών, των εταιρειών με σημαντική ψηφιακή παρουσία και την εναρμόνιση της φορολογίας των επιχειρήσεων.

Νέα ψηφιακή ατζέντα και λιγότερη γραφειοκρατία

Για τα μέσα του 2027 προγραμματίζεται νέο πακέτο ψηφιακού μετασχηματισμού, με έμφαση στην απλούστευση κανόνων και στα ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων. Η πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια των αλλαγών που έχει ήδη δρομολογήσει η Επιτροπή για την τεχνητή νοημοσύνη, τα δεδομένα και την κυβερνοασφάλεια.

Για τη διατήρηση δεδομένων, η Κομισιόν δεν προαναγγέλλει άμεσα ενιαία ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αντίθετα, αναφέρει ότι θα αξιολογήσει περαιτέρω τις επιπτώσεις των κανόνων σε επίπεδο ΕΕ, με προοπτική να επανέλθει στο ζήτημα την επόμενη χρονιά. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και επανεξέταση των κανόνων για τη διαφάνεια των πολιτικών διαφημίσεων, οι οποίοι συνέβαλαν στην απόφαση της Google και της Meta να σταματήσουν να προβάλλουν τέτοιες διαφημίσεις στην ΕΕ.

Στις μεταφορές, η Επιτροπή σχεδιάζει να απλοποιήσει το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο και να καταργήσει έναν κανονισμό του 1990 για τη διαχείριση κρίσεων στην αγορά οδικών εμπορευματικών μεταφορών. Παράλληλα, δηλώνει ότι θα επιδιώξει την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στο πλαίσιο της προσπάθειας για σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και την Ερυθρά Θάλασσα.

Παρέμβαση για την ενιαία αγορά και κατάργηση παρωχημένων κανόνων

Η Επιτροπή θέλει να περιορίσει τα εμπόδια στις διασυνοριακές συναλλαγές και να αντιμετωπίσει τους περιορισμούς που επιβάλλουν ορισμένες επιχειρήσεις στις προμήθειες προϊόντων ανά χώρα, προκαλώντας διαφοροποιήσεις στις τιμές βασικών καταναλωτικών αγαθών. Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνει ένα «Σύμφωνο κατά του gold-plating», ώστε τα κράτη-μέλη να μην προσθέτουν πρόσθετες απαιτήσεις κατά την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Στόχος είναι επίσης να δημιουργηθεί μηχανισμός αξιολόγησης και άρσης τέτοιων επιβαρύνσεων.

Για το τρίτο τρίμηνο του 2027 προβλέπονται νέες προτάσεις με στόχο να επιταχυνθεί η αδειοδότηση έργων στρατηγικής σημασίας. Την ίδια ώρα, η Επιτροπή αποσύρει πρωτοβουλίες που παραμένουν επί χρόνια χωρίς συμφωνία, μεταξύ των οποίων σχέδια για την κατανομή των χρονοθυρίδων στα αεροδρόμια και για την τραπεζική ένωση.

Στη λίστα κατάργησης περιλαμβάνεται, τέλος, σειρά παρωχημένων ρυθμίσεων: από κανονισμό για το εμπόριο με την Κύπρο που παρέμενε σε εκκρεμότητα επί 22 χρόνια έως διάταξη για την ειδική πώληση πλεονασμάτων βουτύρου στη Σοβιετική Ένωση, η οποία διαλύθηκε το 1991.

Διαβάστε ακόμη