Σχεδόν 50 εκατομμύρια Ευρωπαίοι αδυνατούν να θερμάνουν επαρκώς τις κατοικίες τους, καθώς το νέο κύμα ενεργειακής ακρίβειας απειλεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει του χειμώνα. Παρά τις ανησυχίες για την πορεία των τιμών του φυσικού αερίου, οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για πρόσθετα μέτρα προστασίας των καταναλωτών, κατά τη συνάντησή τους στις 29 Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο.

Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, προειδοποίησε ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η επάρκεια πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά ο κίνδυνος ενός νέου οικονομικού σοκ που θα καταστήσει το ενεργειακό κόστος δυσβάσταχτο. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά ξεπέρασαν πρόσφατα τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022. Η ενεργειακή ανασφάλεια έχει δύο βασικές εστίες: τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ένταση στη Μέση Ανατολή. Η Ευρώπη έχει περιορίσει δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, το οποίο κάλυπτε περίπου το 45% των εισαγωγών της πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, έναντι περίπου 12% το 2025. Η διακοπή της διαμετακόμισης ρωσικού αερίου μέσω Ουκρανίας, από τις 31 Δεκεμβρίου 2024, ανάγκασε τις ευρωπαϊκές χώρες να αναζητήσουν εναλλακτικές προμήθειες, κυρίως LNG από τις ΗΠΑ, τη Νορβηγία και την Αλγερία. Την ίδια στιγμή, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει την κατάσταση. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμη δίοδο για σχεδόν το 20% των παγκόσμιων προμηθειών LNG, ενώ, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι αποστολές LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μειώθηκαν κατά περίπου 35 δισ. κυβικά μέτρα μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου 2026, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Τα αποθέματα φυσικού αερίου και το αδιέξοδο στις Βρυξέλλες

Στις 26 Οκτωβρίου, τα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονταν περίπου στο 75% της χωρητικότητας, έναντι 83% την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Στη Γερμανία η πληρότητα διαμορφωνόταν στο 62%, στην Ολλανδία στο 65%, ενώ στην Ιταλία ξεπερνούσε το 90%, γράφει το euronews.

Στο Λουξεμβούργο, οι υπουργοί διαφώνησαν για την πρόταση της Κομισιόν σχετικά με τη φορολόγηση της ενέργειας. Δεκατρείς χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία και η Ιταλία, ζήτησαν την απόσυρσή της, εκφράζοντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις στα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά. Παράλληλα, η απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG εξακολουθεί να έχει ως ορίζοντα εφαρμογής τον Ιανουάριο του 2027, ενώ νέα προσπάθεια συμβιβασμού αναμένεται τον Δεκέμβριο.

Η ΕΕ βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: άμεση ανακούφιση των καταναλωτών ή επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη-μέλη έχουν δαπανήσει 17,9 δισ. ευρώ φέτος για μέτρα στήριξης, ποσό που μπορεί να φτάσει τα 38,6 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους. Οι βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν επιδοτήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις, επιταγές ενέργειας και κρατική ενίσχυση επιχειρήσεων. Ωστόσο, η διατήρηση τεχνητά χαμηλών τιμών ενδέχεται να περιορίσει τα κίνητρα για επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Η μακροπρόθεσμη απάντηση περνά μέσα από την ανάπτυξη ΑΠΕ, την αποθήκευση ενέργειας, την ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων και τη διασύνδεση των κρατών-μελών. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, ο εξηλεκτρισμός και η καθαρή ενέργεια αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια.

Διαβάστε ακόμη