Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί στο έργο του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου τόσο από πλευράς hardware (φυσικές υποδομές) όσο και από πλευράς software (ρυθμιστικό πλαίσιο, διαλειτουργικότητα των υποδομών, χρεώσεις διαμετακόμισης), ωστόσο αντιμετωπίζει ακόμα προκλήσεις για να «ξεκλειδωθεί» η δυναμική του, με κυριότερες την εφαρμογή της πρόσφατης συμφωνίας για τα νέα προϊόντα και τις χρεώσεις διαμετακόμισης, τη χρηματοδοτική στήριξη και την σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων.
Την ίδια στιγμή, αταλάντευτη παραμένει η στήριξη των ΗΠΑ στο project, καθώς η Ουάσιγκτον το αντιμετωπίζει ως κρίσιμη ψηφίδα στο «παζλ» των νέων οδεύσεων που θα διευκολύνουν τις ροές αμερικανικού LNG στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη και στα Δυτικά Βαλκάνια.
Αυτά ήταν τα βασικά μηνύματα που προέκυψαν από τις παρεμβάσεις του Ειδικού Απεσταλμένου του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ Τζόσουα Βολζ, του υφυπουργού Περιβάλλοντος Ενέργειας Νίκου Τσάφου , της Γενικής Γραμματέως Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Δέσποινας Παληαρούτα και της Διευθύνουσας Συμβούλου του ΔΕΣΦΑ Μαρίας Σφερούτσα για τον Κάθετο Διάδρομο στο πλαίσιο του Balkan Energy Summit στην Αθήνα.
Ο κ. Βολζ υπογράμμισε ότι το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα «επαναπρογραμματίζεται» (στο φόντο των πολέμων σε Ουκρανία και Ιράν) και αυτό έχει ως αποτέλεσμα αφενός τη δημιουργία νέων υποδομών και εμπορικών οδεύσων, αφετέρου την αναβάθμιση κάποιων που προϋπήρχαν αλλά δεν είχαν αξιοποιηθεί πλήρως.
Τζ. Βολζ: Στρατηγική γεωπολιτική ευκαιρία για τα Βαλκάνια ο Κάθετος Διάδρομος
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται ο Κάθετος Διάδρομος που όπως είπε «αντιπροσωπεύει μια στρατηγική γεωπολιτική ευκαιρία που καθιστούν τα Βαλκάνια κρίσιμο κόμβο στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης». Ο ίδιος σημείωσε ότι στο ορατό μέλλον, η μεταφορική ικανότητα του Κάθετου Διαδρόμου από Νότο προς Βορρά είναι της τάξης των 9 δισ. κυβικών μέτρων (bcm) ετησίως, ενώ το κενό που θα δημιουργηθεί από την πλήρη εξάλειψη του ρωσικού αερίου εκτιμάται σε 24 bcm. Αυτό παραπέμπει σε μια μεγάλη «ψαλίδα», κάτι που αντανακλά, πρώτον, την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της μεταφορικής ικανότητας του Κάθετου Διαδρόμου -συμπεριλαμβανομένης και της επέκτασής του προς τα Δυτικά Βαλκάνια που αποτελεί προτεραιότητα, όπως υπογράμμισε και η κ. Παληαρούτα- και, δεύτερον, την ανάγκη για διαφοροποίηση των ίδιων των διαδρόμων ώστε να δημιουργηθούν συνθήκες ανταγωνισμού στην περιοχή προς όφελος και των τελικών καταναλωτών. «Δεν είμαστε ακόμη έτοιμοι για τον γύρο του θριάμβου, διανύουμε το πρώτο μίλι σε έναν μακρύ μαραθώνιο, αλλά η κατεύθυνση είναι απολύτως ξεκάθαρη», τόνισε ο Αμερικανός αξιωματούχος. Ερωτώμενος δε για την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου προς τα Δυτικά Βαλκάνια δήλωσε ότι στις χώρες αυτές -που είναι εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης οι ηγεσίες επιδεικνύουν μεγαλύτερο πραγματισμό και ευελιξία ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες συνθήκες. «Ο όρος Βαλκανιοποίηση προέρχεται από αυτή την περιοχή του κόσμου και ο κατακερματισμός που αντιπροσωπεύει είναι κάτι πραγματικό, οπότε η συλλογική δράση είναι εξαιρετικά σημαντική και προαπαιτούμενο για τη μεγαλύτερη εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα στο project», κατέληξε ο κ. Βολζ.
Τσάφος: Η εξάλειψη του ρωσικού αερίου θα βάλει στην πρίζα τον Κάθετο Διάδρομο
«Έχουμε ολοκληρώσει το μεγαλύτερο μέρος του hardware (φυσικές υποδομές) για τον Κάθετο Διάδρομο, τώρα πρέπει να φτιάξουμε το software, το «λειτουργικό σύστημα» που θα διασφαλίσει την πλήρη αξιοποίηση του hardware», τόνισε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος. Αυτό συνεπάγεται δημιουργία ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου -με υπέρβαση των «εθνικών γραμμών» των χωρών που εμπλέκονται στο project- και δημιουργία πραγματικά ανταγωνιστικών προϊόντων. «Βλέπουμε την τεράστια ευκαιρία που δημιουργείται από το ιστορικό στοπ στις εισαγωγές ρωσικού αερίου και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε και πάνω στο hardware και πάνω στο software του Κάθετου Διαδρόμου», σχολίασε, προσθέτοντας ότι είναι πολύ νωρίς να αξιολογηθεί το έργο, καθώς η βασική προϋπόθεση για να «ξεκλειδωθεί» η δυναμική και τα οφέλη του που είναι η εξάλειψη του ρωσικού αερίου δεν πληρούται ακόμα, με τον κυρίως «όγκο» των απαγορεύσεων (για τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια αγώγιμου αερίου και ρωσικού LNG) να ενεργοποιούνται τους επόμενους μήνες, με καταληκτική ημερομηνία το τέλος του 2027.
Balkan Energy Summit © energygame.gr
Παληαρούτα: «Κλειδί» οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις και η διαλειτουργικότητα των υποδομών
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Δέσποινα Παληαρούτα που τόνισε την ανάγκη διασφάλισης της διαλειτουργικότητας των υποδομών κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου και της ενίσχυσης της ευελιξίας του, με την μεγέθυνση των ροών διπλής κατεύθυνσης. Ως άμεσες προτεραιότητες ανέδειξε την εφαρμογή της συμφωνίας του Μαρτίου μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς και των Ρυθμιστικών Αρχών των εμπλεκόμενων χωρών (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία) και της Κομισιόν για την ευθυγράμμιση του ρυθμιστικού πλαισίου και των χρεώσεων διαμετακόμισης και την προσφορά πιο ανταγωνιστικών προϊόντων και την ανάληψη πρωτοβουλιών -όπως η σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας LNG- προκειμένου να γίνει πιο ανταγωνιστικό το project για τους ιδιώτες επενδυτές, ιδίως εάν ληφθεί υπόψη ότι η προοπτική ευρείας χρηματοδοτικής στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωσης συναντά εμπόδια. «Πρέπει να κάνουμε το συνολικό περιβάλλον πολύ σταθερό και πολύ ελκυστικό για τους επενδυτές», υπογράμμισε η κ. Παληαρούτα, καταλήγοντας ότι «Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η επιτάχυνση στρατηγικών ενεργειακών έργων, η ρυθμιστική σταθερότητα και η διασυνοριακή συνεργασία αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη διαμόρφωση μιας ασφαλούς, ανταγωνιστικής και ανθεκτικής ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς που, αποτελεί εχέγγυο γεωπολιτικής σταθερότητας και ασφάλειας».
Σφερούτσα (ΔΕΣΦΑ): Στα 8 bcm η εξαγωγική δυναμικότητα αερίου της Ελλάδας έως το τέλος του έτους
«Το 2022 η εξαγωγική δυναμικότητα της χώρας σε φυσικό αέριο ήταν 2 bcm ετησίως. Τώρα έχει φτάσει στα 4 bcm και στο τέλος του έτους, όταν τεθούν σε πλήρη παραγωγική λειτουργία οι δυο Σταθμοί Συμπίεσης σε Αμπελιά και Κομοτηνή θα φτάσουμε στα 8 bcm», σημείωσε η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Μαρία Σφερούτσα, εστιάζοντας στο hardware του Κάθετου Διαδρόμου στην Ελλάδα. Τα επόμενα βήματα θα είναι ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας-Δυτικής Μακεδονίας που θα τεθεί σε λειτουργία εντός του 2027 προσθέτοντας άλλο 1 bcm και ανοίγοντας ένα νέο διάδρομο προς τον Βορρά, ο Σταθμός Συμπίεσης στη Νέα Μεσημβρία που θα επιτρέψει ροές διπλής κατεύθυνσης από τον Διαδριατικό Αγωγό TAP και ο αγωγός Καρπερής-Κομοτηνής που θα αυξήσει τις ροές αερίου από την Ανατολική προς τη Δυτική Ελλάδα. «Η δημιουργία του hardware μπορεί να είναι χρονοβόρα, αλλά είναι σχετικά εύκολη υπόθεση. Αυτό που είναι δύσκολο είναι η ανάπτυξη του κατάλληλου software που θα υποστηρίξει τη λειτουργία του hardware», τόνισε η κ. Σφερούτσα «παίρνοντας την πάσα» από τον κ. Τσάφο και εστιάζοντας με τη σειρά της στη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, στην τεχνική ευθυγράμμιση και στα κοινά standards για την ποιότητα του αερίου που θα ρέει στον Κάθετο Διάδρομο. «Η εξαγωγική δυναμικότητα είναι ένα πράγμα, η διαφοροποίηση των πηγών με τη διασύνδεση των σημείων εξόδου και εισόδου στα εθνικά συστήματα αερίου είναι άλλο πράγμα. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αναπτύξουμε συστήματα αεριού σε εθνικό επίπεδο που να μπορούν «επικοινωνούν» με όλα τα γειτονικά συστήματα . Με αυτόν τον τρόπο θα αυξηθούν οι ροές και ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα του συστήματος τόσο σε εθνικό και σε περιφερειακό επίπεδο», κατέληξε η CEO του ΔΕΣΦΑ.
Διαβάστε ακόμη
