Σε μια σημαντική αναθεώρηση των πιο ακραίων προβλέψεων για την κλιματική αλλαγή έως το τέλος του αιώνα οδηγούνται πλέον οι επιστήμονες, καθώς η ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ και η εντυπωσιακή πτώση του κόστους των συστημάτων ηλιακής και αιολικής ενέργειας αλλάζουν τα δεδομένα της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης.
Σύμφωνα με νέα επιστημονικά μοντέλα που επικαλείται το euronews, το παλαιότερο σενάριο που προέβλεπε αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 4,5 βαθμούς Κελσίου έως το 2100 θεωρείται πλέον λιγότερο πιθανό. Αντί αυτού, κορυφαίοι επιστήμονες του κλίματος εκτιμούν ότι το ανώτατο όριο του χειρότερου σεναρίου διαμορφώνεται πλέον στους 3,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Η αναθεώρηση αποδίδεται κυρίως στη σημαντική μείωση του κόστους των τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, αλλά και στην πρόοδο που έχει σημειωθεί στις πολιτικές περιορισμού των εκπομπών ρύπων. Οι παγκόσμιες εκπομπές εξακολουθούν να αυξάνονται, ωστόσο κινούνται πλέον χαμηλότερα από τις προβλέψεις που χρησιμοποιούνταν στα παλαιότερα ακραία σενάρια.
Τα νέα δεδομένα προέρχονται από το διεθνές πρόγραμμα Scenario Model Intercomparison Project (ScenarioMIP), τα αποτελέσματα του οποίου θα αξιοποιηθούν στις επόμενες αξιολογήσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).
Το χειρότερο σενάριο παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνο
Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ακόμη και το αναθεωρημένο “χειρότερο σενάριο”, με άνοδο της θερμοκρασίας κατά 3,5 βαθμούς Κελσίου, θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τον πλανήτη.
Το επίπεδο αυτό απέχει σημαντικά από τον στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015, όπου οι χώρες είχαν δεσμευθεί να περιορίσουν την άνοδο της θερμοκρασίας κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου και ιδανικά κοντά στον 1,5 βαθμό. Στα πιο ακραία μοντέλα, οι επιστήμονες εξετάζουν ένα σενάριο όπου οι διεθνείς πολιτικές για το κλίμα αποδυναμώνονται, η χρήση ορυκτών καυσίμων αυξάνεται και οι γεωπολιτικές εντάσεις ενισχύουν τον οικονομικό ανταγωνισμό και τον εθνικισμό. Σε μια τέτοια περίπτωση, η κατανάλωση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου θα ξεπερνούσε ακόμη και τα σημερινά αποθέματα, απαιτώντας την εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων μέσω μελλοντικών τεχνολογιών εξόρυξης. Παράλληλα, τα μοντέλα υποθέτουν ότι η δεκαετής πτώση του κόστους των ΑΠΕ θα μπορούσε να ανακοπεί, είτε λόγω ελλείψεων σε κρίσιμα ορυκτά είτε εξαιτίας εμπορικών συγκρούσεων που θα επηρέαζαν την αλυσίδα εφοδιασμού για φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες και μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων.
Οι ΑΠΕ αλλάζουν την εικόνα της ενεργειακής μετάβασης
Η εικόνα, ωστόσο, είναι σήμερα διαφορετική σε σχέση με πριν από μία δεκαετία. Η ηλιακή και αιολική ενέργεια έχουν γίνει πλέον από τις φθηνότερες μορφές παραγωγής ηλεκτρισμού παγκοσμίως, ενώ πολλές οικονομίες επενδύουν επιθετικά στην ηλεκτροκίνηση, στις αντλίες θερμότητας και στην αποθήκευση ενέργειας. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι, εάν συνεχιστούν οι σημερινές πολιτικές για το κλίμα χωρίς σημαντική επιδείνωση, η αύξηση της θερμοκρασίας θα μπορούσε να διαμορφωθεί περίπου στους 2,5 βαθμούς Κελσίου έως το τέλος του αιώνα.
Σε ένα ακόμη πιο αισιόδοξο σενάριο, όπου οι κυβερνήσεις επιταχύνουν τις πολιτικές μείωσης εκπομπών και επιτύχουν μηδενικό ισοζύγιο άνθρακα έως το τέλος του αιώνα, η υπερθέρμανση θα μπορούσε να περιοριστεί κοντά στους 2 βαθμούς Κελσίου. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι ακόμη και σε σενάρια χαμηλότερων εκπομπών ενδέχεται να προκληθούν μη αναστρέψιμες επιπτώσεις, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η απώλεια παγετώνων και σοβαρές ζημιές σε οικοσυστήματα όπως τα κοραλλιογενή ύφαλα και τα τροπικά δάση.
Οι προηγούμενες κλιματικές προβλέψεις είχαν βασιστεί σε δεδομένα εκπομπών έως το 2015. Τα νέα μοντέλα ενσωματώνουν στοιχεία μέχρι το 2023, αποτυπώνοντας με μεγαλύτερη ακρίβεια τόσο την πορεία της ενεργειακής μετάβασης όσο και τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν τα φυσικά συστήματα της Γης στην άνοδο της θερμοκρασίας. Μεταξύ άλλων, εξετάζεται πιο αναλυτικά η ικανότητα των ωκεανών και των δασών να απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, καθώς και οι πιθανές ανατροφοδοτήσεις που μπορεί να επιταχύνουν ή να επιβραδύνουν την κλιματική αλλαγή. Οι επιστήμονες αναμένεται να πραγματοποιήσουν μέσα στη χρονιά νέα μοντέλα προσομοίωσης, τα οποία θα ενσωματώνουν επιπλέον δεδομένα για τους φυσικούς κύκλους άνθρακα και ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω αναθεωρήσεις των προβλέψεων.
Διαβάστε ακόμη
