Η ρυθμιστική απαγόρευση εισαγωγών συμβατικών οχημάτων έχει πυροδοτήσει μια ταχεία μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση για την Αιθιοπία, μετασχηματίζοντας την αγορά μιας από τις φτωχότερες χώρες παγκοσμίως. Παρά το δομικό έλλειμμα στις υποδομές φόρτισης, τις συχνές διακοπές ρεύματος και την πολιτική αστάθεια, η αφρικανική αγορά εγκαταλείπει τα οχήματα βενζίνης και πετρελαίου. Σύμφωνα με το Bloomberg, η χώρα καταγράφει έναν από τους ταχύτερους ρυθμούς υιοθέτησης ηλεκτρικών οχημάτων (EVs) διεθνώς, με το βασικό κίνητρο να εστιάζεται αυστηρά στην εξοικονόμηση λειτουργικού κόστους παρά στην περιβαλλοντική προστασία.
Ο Natanael Tadesse, οδηγός ταξί στην πρωτεύουσα Αντίς Αμπέμπα, αποτυπώνει την οικονομική λογική αυτής της στροφής. Ενώ προηγουμένως δαπανούσε το ένα τρίτο του εισοδήματός του για αγορά καυσίμων, η αντικατάσταση του συμβατικού οχήματος με ηλεκτρικό συμπίεσε το κόστος φόρτισης μόλις στο 5% των μηνιαίων αποδοχών του. Η συγκεκριμένη εξοικονόμηση ερμηνεύει τη μαζική κατεύθυνση των οδηγών προς τα ηλεκτρικά μοντέλα, παρά τα πρακτικά εμπόδια.
Το ρυθμιστικό μπλόκο στις εισαγωγές και τα κινεζικά EVs
Το 2024, η κυβέρνηση της Αιθιοπίας προχώρησε σε μια επιθετική ρυθμιστική παρέμβαση, απαγορεύοντας πλήρως την εισαγωγή αυτοκινήτων που κινούνται με βενζίνη ή πετρέλαιο. Η απόφαση υπαγορεύτηκε από την επιτακτική ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, σε μια οικονομία που αντιμετωπίζει ασφυκτικές δημοσιονομικές πιέσεις. Υπενθυμίζεται ότι η χώρα είχε οδηγηθεί σε αθέτηση πληρωμών (default) του δημόσιου χρέους της το 2023.
Η απαγόρευση αναδιαμόρφωσε βίαια την εγχώρια αγορά αυτοκινήτου, εκτοξεύοντας τη ζήτηση για ηλεκτρικά μοντέλα. Κομβικό ρόλο στην κάλυψη αυτής της ζήτησης διαδραματίζουν τα κινεζικά οχήματα, τα οποία προσφέρονται σε εξαιρετικά ανταγωνιστικές τιμές. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση αναπροσάρμοσε τη δασμολογική της πολιτική, μειώνοντας τις επιβαρύνσεις για την εισαγωγή κινεζικών οχημάτων που συναρμολογούνται, πλήρως ή εν μέρει, εντός της αιθιοπικής επικράτειας
Η ηλεκτροδότηση του νέου στόλου υποστηρίζεται στρατηγικά από την εγχώρια παραγωγή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Η Αιθιοπία ολοκλήρωσε πρόσφατα την κατασκευή του μεγαλύτερου υδροηλεκτρικού φράγματος στην Αφρική, υποκαθιστώντας τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Το έργο αποτελεί τον βασικό πυλώνα της ενεργειακής της στρατηγικής, καθώς, σύμφωνα με το Bloomberg, η υδροηλεκτρική παραγωγή καλύπτει πλέον σχεδόν το σύνολο των αναγκών του δικτύου σε ηλεκτρικό ρεύμα.
Τα αποτελέσματα αυτής της συνδυαστικής πολιτικής είναι μετρήσιμα: ο αριθμός των ηλεκτρικών οχημάτων στην Αιθιοπία έχει ήδη δεκαπλασιαστεί. Πλέον, το 6% των αυτοκινήτων της χώρας είναι αμιγώς ηλεκτρικά, ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό για μια οικονομία με περιορισμένο κατά κεφαλήν εισόδημα.
Ωστόσο, η ταχύτητα της μετάβασης προσκρούει σε ισχυρά συστημικά bottlenecks. Οι υποδομές φόρτισης κρίνονται ανεπαρκείς, με ελάχιστους διαθέσιμους ταχυφορτιστές, γεγονός που εγείρει εμπόδια στις μετακινήσεις μεγάλων αποστάσεων και την επαγγελματική χρήση. Το σημαντικότερο δομικό πρόβλημα εντοπίζεται στην αξιοπιστία του δικτύου διανομής. Περίπου οι μισοί από τους 130 εκατομμύρια κατοίκους εξακολουθούν να στερούνται αξιόπιστης πρόσβασης στην ηλεκτρική ενέργεια, δημιουργώντας το παράδοξο μιας αγοράς που εξηλεκτρίζει ταχύτατα τις μεταφορές της, ενώ αδυνατεί να προσφέρει σταθερή τάση στο σύνολο του πληθυσμού. Τέλος, το μακροοικονομικό περιβάλλον απειλείται από την αναζωπύρωση των ένοπλων συγκρούσεων στο βόρειο τμήμα της χώρας, η οποία δύναται να ανακόψει τις ξένες επενδύσεις.
Διαβάστε ακόμη
