Το κόστος του ηλεκτρικού αυτοκινήτου δεν τελειώνει στην αγορά του αλλά περνάει και στην πρίζα του σπιτιού, με την ώρα φόρτισης, το τιμολόγιο ρεύματος και τον τρόπο που γίνεται η φόρτιση να μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό κόστος. Και εδώ ανοίγει ένα νέο πεδίο: δυναμικά τιμολόγια, έξυπνα wallboxes, φωτοβολταϊκά και μπαταρίες δίνουν στον ιδιοκτήτη περισσότερες επιλογές για να διαχειριστεί την κατανάλωσή του. Παράλληλα, οι πάροχοι ρεύματος, από την πλευρά τους, επιχειρούν να αξιοποιήσουν αυτή τη νέα αγορά, συνδέοντας την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας με φορτιστές, εφαρμογές, δημόσια δίκτυα φόρτισης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, λύσεις αυτοπαραγωγής και αποθήκευσης. Το ζητούμενο για τον καταναλωτή είναι πλέον απλό: πόσο πραγματικά κοστίζει η φόρτιση και ποια λύση ταιριάζει στις δικές του ανάγκες;

Οι τρεις τρόποι φόρτισης

Το πρώτο βήμα είναι να γίνει κατανοητό ότι δεν υπάρχει ένας μόνο τρόπος φόρτισης. Η φόρτιση εναλλασσόμενου ρεύματος, το γνωστό AC, είναι η πιο συνηθισμένη επιλογή για το σπίτι ή για σημεία όπου το αυτοκίνητο παραμένει σταθμευμένο για αρκετές ώρες. Η ισχύς μπορεί να φτάσει έως τα 43 kW, ωστόσο η διαδικασία είναι πιο αργή, καθώς η μετατροπή του ρεύματος σε μορφή που μπορεί να αποθηκευτεί στην μπαταρία γίνεται από το ίδιο το αυτοκίνητο.

Η φόρτιση συνεχούς ρεύματος, το DC, χρησιμοποιείται κυρίως στα δημόσια σημεία φόρτισης και επιτρέπει πολύ ταχύτερη αναπλήρωση της ενέργειας. Στο υλικό των σημειώσεων αναφέρεται ισχύς έως 120 kW. Ακόμη υψηλότερες απαιτήσεις καλύπτουν οι φορτιστές HPDC, δηλαδή οι φορτιστές υψηλής ισχύος άνω των 150 kW. Σε αυτές τις περιπτώσεις σημαντικό μέρος της μπαταρίας μπορεί να αναπληρωθεί μέσα σε λίγα λεπτά. Για την καθημερινότητα ενός οδηγού, ωστόσο, το πιο σημαντικό δεν είναι απαραίτητα ποιος φορτιστής είναι ο ισχυρότερος. Στο σπίτι, όπου το αυτοκίνητο μπορεί να μένει σταθμευμένο για έξι, οκτώ ή και περισσότερες ώρες, η λογική είναι διαφορετική. Εκεί η φόρτιση μπορεί να γίνει σταδιακά και να προγραμματιστεί στις ώρες που το κόστος της ενέργειας είναι χαμηλότερο.

Τα δυναμικά ή «πορτοκαλί» τιμολόγια και η μεγάλη ευκαιρία της φόρτισης

Για πρώτη φορά, ο χρόνος κατά τον οποίο φορτίζει ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο μπορεί να γίνει σχεδόν εξίσου σημαντικός με την ίδια την κατανάλωση. Και αυτό γιατί τα δυναμικά, ή αλλιώς «πορτοκαλί», τιμολόγια δίνουν τη δυνατότητα στον καταναλωτή να προσαρμόζει τη φόρτιση στις διακυμάνσεις της τιμής του ρεύματος.

Τα δυναμικά τιμολόγια διαφέρουν από τα σταθερά τιμολόγια στο ότι η τιμή της ενέργειας δεν παραμένει ίδια καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, αλλά συνδέεται με τις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς. Για την αξιοποίησή τους απαιτείται έξυπνος μετρητής.

Για ένα νοικοκυριό που έχει ηλεκτρικό αυτοκίνητο, η συγκεκριμένη δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η φόρτιση αποτελεί μια μεγάλη κατανάλωση, αλλά ταυτόχρονα είναι και μία από τις λίγες καταναλώσεις του σπιτιού που μπορούν να μετακινηθούν χρονικά. Έτσι, ένας οδηγός που επιστρέφει στο σπίτι στις 19:00 δεν είναι απαραίτητο να ξεκινήσει αμέσως τη φόρτιση. Εφόσον το αυτοκίνητο δεν χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί ξανά μέσα στις επόμενες ώρες, μπορεί να περιμένει και να φορτίσει αργότερα, όταν η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας είναι χαμηλότερη. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η μεγαλύτερη αξία ενός δυναμικού τιμολογίου για τον κάτοχο ηλεκτρικού αυτοκινήτου: δεν αλλάζει μόνο η τιμή του ρεύματος, αλλά και η δυνατότητα του καταναλωτή να επιλέξει πότε θα το αγοράσει.

Η δυνατότητα αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν το αυτοκίνητο συνδέεται με wallbox που διαθέτει χρονοπρογραμματισμό ή όταν ο φορτιστής μπορεί να συνεργάζεται με εφαρμογή ή σύστημα διαχείρισης ενέργειας. Σε αυτή την περίπτωση, η φόρτιση μπορεί να προγραμματίζεται εκ των προτέρων και να μεταφέρεται στις ώρες που εξυπηρετούν καλύτερα τον καταναλωτή.

Τα έξι πράγματα που πρέπει να ελέγξει ο ιδιοκτήτης ηλεκτρικού αυτοκινήτου

Πριν από την επιλογή τιμολογίου, υπάρχουν ορισμένα πρακτικά ερωτήματα.

  1. Πρώτον, υπάρχει έξυπνος μετρητής; Χωρίς αυτόν δεν μπορεί να εφαρμοστεί δυναμική τιμολόγηση. Σύμφωνα με τις σημειώσεις, ο ΔΕΔΔΗΕ αναφέρει ότι σε νέα παροχή για υποδομή φόρτισης εγκαθίσταται έξυπνος μετρητής, ενώ στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις με ηλεκτρομηχανικό μετρητή προβλέπεται αντικατάσταση χωρίς οικονομική επιβάρυνση όταν ενημερωθεί για τη σύνδεση υποδομής φόρτισης.
  2. Δεύτερον, πόσο εύκολα μπορεί να μετακινηθεί η φόρτιση; Εάν το αυτοκίνητο πρέπει οπωσδήποτε να φορτίζει στις 20:00, ένα μεγάλο μέρος του πλεονεκτήματος ενός δυναμικού τιμολογίου μπορεί να χαθεί.
  3. Τρίτον, τι δυνατότητες έχει το wallbox; Η δυνατότητα προγραμματισμού είναι σημαντική. Ακόμη καλύτερα είναι όταν υπάρχει σύνδεση με εφαρμογή ή σύστημα ενεργειακής διαχείρισης.
  4. Τέταρτον, ποια είναι η πραγματική χρέωση του παρόχου; Πρέπει να εξεταστούν ο τρόπος υπολογισμού της τιμής, το margin ή η προσαύξηση, το πάγιο και οι εκπτώσεις.
  5. Πέμπτον, πόσο καταναλώνει πραγματικά το αυτοκίνητο; Η πιο χρήσιμη σύγκριση δεν είναι μόνο τα ευρώ ανά κιλοβατώρα, αλλά το κόστος ανά 100 χιλιόμετρα.
  6. Και έκτον, τι συμβαίνει όταν οι τιμές ανεβαίνουν; Ο οδηγός πρέπει να γνωρίζει εάν μπορεί να αναβάλει τη φόρτιση ή εάν χρειάζεται το αυτοκίνητο έτοιμο κάθε πρωί, ανεξάρτητα από την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.

Φωτοβολταϊκά και μπαταρία: η δεύτερη μεγάλη επιλογή

Υπάρχει και ένας διαφορετικός δρόμος για τη μείωση του κόστους φόρτισης: η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο σπίτι με κριτήριο το πόση ενέργεια μπορεί να παραχθεί από ένα φωτοβολταϊκό και πόσο μεγάλο μέρος αυτής μπορεί να καταναλωθεί από το ίδιο το νοικοκυριό. Την ημέρα, τα φωτοβολταϊκά παράγουν ηλεκτρική ενέργεια. Εάν το ηλεκτρικό αυτοκίνητο βρίσκεται στο σπίτι, η παραγωγή μπορεί να κατευθυνθεί απευθείας στη φόρτισή του. Εάν, αντίθετα, το σπίτι και το αυτοκίνητο καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια από αυτή που παράγει το φωτοβολταϊκό, η περίσσεια μπορεί να αποθηκευτεί σε οικιακή μπαταρία και να χρησιμοποιηθεί αργότερα.

Το βασικό εμπόδιο, όμως, είναι το κόστος της αρχικής επένδυσης. Η αγορά και εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού, και ακόμη περισσότερο η προσθήκη μπαταρίας, απαιτούν ένα σημαντικό ποσό από τον καταναλωτή. Για πολλά νοικοκυριά, αυτό μπορεί να είναι αρκετό ώστε να αναβάλουν ή να εγκαταλείψουν την ιδέα, ακόμη και αν σε βάθος χρόνου θα μπορούσαν να περιορίσουν το ενεργειακό τους κόστος.

Γι’ αυτό ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν λύσεις που επιχειρούν να μειώσουν ή να μεταφέρουν το βάρος της αρχικής επένδυσης από τον ίδιο τον καταναλωτή. Σε αυτή τη λογική εντάσσεται το myEnergy SolarSmart για κατοικίες που έχει παρουσιάσει η ΔΕΗ. Μέσω της υπηρεσίας αυτής ο πελάτης καταβάλλει χαμηλή χρέωση ενεργοποίησης και στη συνέχεια πληρώνει συμφωνημένη τιμή για την ενέργεια που παράγει το σύστημα, με την τιμή αυτή να παραμένει σταθερή για δέκα χρόνια. Για τα νοικοκυριά, η ΔΕΗ αναφέρει μείωση τουλάχιστον 20% στο ετήσιο κόστος κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η εξοικονόμηση μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το προφίλ κατανάλωσης. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που δίνει η ίδια η εταιρεία για κατοικία με ετήσια κατανάλωση 10.000 kWh. Στο συγκεκριμένο σενάριο προβλέπεται φωτοβολταϊκό ισχύος 8,36 kW και το ετήσιο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με το παράδειγμα της ΔΕΗ, μειώνεται από 3.152 ευρώ σε 2.018 ευρώ. Πρόκειται για μείωση περίπου 36%. Η ψηφιακή διαχείριση αποτελεί ένα ακόμη κομμάτι της λύσης. Μέσω της πλατφόρμας myEnergy Coach, ο καταναλωτής μπορεί να παρακολουθεί την παραγωγή του φωτοβολταϊκού και την κατανάλωση του ακινήτου, ενώ λαμβάνει και προτάσεις για την ενεργειακή διαχείριση. Έτσι, για έναν ιδιοκτήτη ηλεκτρικού αυτοκινήτου, το φωτοβολταϊκό μπορεί να αποτελέσει κάτι περισσότερο από έναν τρόπο μείωσης του λογαριασμού ρεύματος. Μπορεί να λειτουργήσει ως μέρος ενός συνολικού συστήματος στο οποίο η κατοικία παράγει, αποθηκεύει και καταναλώνει ενέργεια, με τη φόρτιση του αυτοκινήτου να αποτελεί μία από τις βασικές χρήσεις αυτής της παραγωγής.

Πάροχοι: Από το ρεύμα στο «πακέτο» ηλεκτροκίνησης

Παράλληλα, οι πάροχοι ενέργειας δεν περιορίζονται πλέον στην πώληση ηλεκτρικής ενέργειας. Προσπαθούν, πέρα από την παροχή ειδικών τιμολογίων που προβλέπουν τις περιπτώσεις φόρτισης ηλεκτρικού οχήματος, να συνδέσουν στο ίδιο οικοσύστημα το οικιακό wallbox, το δημόσιο δίκτυο φόρτισης, την εφαρμογή του χρήστη, τα προγράμματα επιβράβευσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας.

ΔΕΗ: PPC blue και πρόγραμμα επιβράβευσης

Η ΔΕΗ έχει αναπτύξει το δίκτυο PPC blue, το οποίο, σύμφωνα με τις σημειώσεις, αριθμεί περισσότερα από 4.700 δημόσια σημεία φόρτισης σε Ελλάδα και Ρουμανία και περισσότερα από 3.300 σημεία σε πάνω από 970 τοποθεσίες στην Ελλάδα. Στο δίκτυο περιλαμβάνονται περισσότερα από 600 σημεία ταχυφόρτισης DC/HPDC και 46 ΔΕΗ blue Hubs σε κομβικά σημεία του εθνικού οδικού δικτύου. Παράλληλα, αναφέρονται 54 σημεία φόρτισης στα επτά μεγαλύτερα χιονοδρομικά κέντρα της χώρας.

Η εφαρμογή PPC blue επιτρέπει την αναζήτηση και κράτηση ταχυφορτιστών, τον σχεδιασμό διαδρομών μέσω της υπηρεσίας PPC blueTrips και τη διαχείριση της φόρτισης. Υπάρχει επίσης κάρτα RFID και 24ωρη τηλεφωνική υποστήριξη.

Στο σκέλος των παροχών, το bluePass περιλαμβάνει, σύμφωνα με το υλικό, 50 kWh τον μήνα για φόρτιση στο δημόσιο δίκτυο, ενώ αναφέρεται και επιπλέον παροχή 50 kWh τον μήνα για φόρτιση στο σπίτι, καθώς και έκπτωση 15% στην αγορά οικιακού φορτιστή.Το κόστος της υπηρεσίας αναφέρεται στις σημειώσεις στα 20 ευρώ τον μήνα.

Παράλληλα, η ΔΕΗ έχει αναπτύξει πρόγραμμα επιβράβευσης για φόρτιση στο δημόσιο δίκτυο με χρήση Visa. Στις παροχές που αναφέρονται περιλαμβάνονται πιστώσεις από 3 ευρώ για 50 kWh έως 18 ευρώ για 200 kWh, ανάλογα με το επίπεδο φόρτισης.

Protergia: Στο επίκεντρο ο οικιακός φορτιστής

Η Protergia δίνει ιδιαίτερο βάρος στην εγκατάσταση οικιακών φορτιστών. Σύμφωνα με τις σημειώσεις, η υπηρεσία ξεκινά με δωρεάν αυτοψία, ακολουθεί ηλεκτρολογική μελέτη και επιλογή εξοπλισμού και στη συνέχεια γίνεται η εγκατάσταση από εξειδικευμένους τεχνικούς.
Ο φορτιστής συνδέεται με την εφαρμογή Chargespot, μέσω της οποίας ο χρήστης μπορεί να ξεκινά ή να σταματά τη φόρτιση από απόσταση, να προγραμματίζει ώρες φόρτισης ή συγκεκριμένες κιλοβατώρες και να παρακολουθεί το ιστορικό φόρτισης. Η χρήση της εφαρμογής παρέχεται δωρεάν για έναν χρόνο.
Η εταιρεία προσφέρει, σύμφωνα με το υλικό, και 100 ευρώ δωρεάν φόρτιση στο δημόσιο δίκτυο Chargespot, το οποίο διαθέτει φορτιστές ισχύος έως 480 kW σε εκατοντάδες σημεία της χώρας. Παράλληλα διαθέτει wallbox έως 22 kW.

Enerwave: Δωρεάν φόρτιση για τον πρώτο χρόνο

Η Enerwave έχει αναπτύξει την υπηρεσία drivegreen ως ολοκληρωμένη λύση για την οικιακή ηλεκτροκίνηση. Το πακέτο περιλαμβάνει έλεγχο της εγκατάστασης, προμήθεια φορτιστή, εγκατάσταση, τεχνική υποστήριξη, συμβουλευτικές υπηρεσίες και συντήρηση. Ιδιαίτερο στοιχείο αποτελεί το σταθερό τιμολόγιο ρεύματος Reward drivegreen Max 12μηνης διάρκειας. Σύμφωνα με την εταιρεία, προσφέρεται δωρεάν η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας που αντιστοιχεί στη φόρτιση ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου για τον πρώτο χρόνο. Η παροχή αντιστοιχεί σε εκτιμώμενη κατανάλωση 2.500 kWh, η οποία, σύμφωνα με την εταιρεία, καλύπτει περίπου 15.000 χιλιόμετρα ετήσιας οδήγησης. Προϋπόθεση είναι η προμήθεια και εγκατάσταση του φορτιστή από την Enerwave. Στις πρόσθετες παροχές περιλαμβάνονται, δωρεάν ασφάλιση του φορτιστή για έναν χρόνο, 5% επιβράβευση σε Go For More πόντους σε κάθε πληρωμή λογαριασμού, με πιστωτική κάρτα Εθνικής Τράπεζας, τεχνική υποστήριξη, δυνατότητες Load Balancing και απομακρυσμένης διαχείρισης, ενώ η εταιρεία αναφέρει περισσότερα από 750 σημεία φόρτισης στην Ελλάδα.

ΗΡΩΝ: Οικιακή και εταιρική φόρτιση

Ο ΗΡΩΝ κινείται στην κατεύθυνση ολοκληρωμένων λύσεων για ιδιώτες και επιχειρήσεις. Η εταιρεία αναλαμβάνει την αυτοψία του χώρου, τον σχεδιασμό της υποδομής, την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού, τη διασύνδεση και την παράδοση της εγκατάστασης, ενώ παρέχει και λογισμικό διαχείρισης και ελέγχου των φορτιστών. Στο δημόσιο δίκτυο, το ΗΡΩΝ Pulse προσφέρει σημεία φόρτισης σε όλη τη χώρα και λειτουργία 24 ώρες το 24ωρο. Μέσω της εφαρμογής ο οδηγός μπορεί να αναζητά διαθέσιμους φορτιστές, να παρακολουθεί τη φόρτιση σε πραγματικό χρόνο, να πληρώνει ηλεκτρονικά και να βλέπει το ιστορικό του. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αποτελεί και η υπηρεσία «Φόρτιση Καθ’ Οδόν», μέσω της οποίας μπορεί να ζητηθεί φόρτιση έκτακτης ανάγκης όταν το όχημα δεν έχει επαρκή αυτονομία.

nrg: Διαφορετικά πακέτα για τη δημόσια φόρτιση

Η nrg έχει αναπτύξει το δίκτυο incharge, με περισσότερα από 440 σημεία ταχυφόρτισης και συνολικά περισσότερα από 1.400 σημεία σε περισσότερες από 700 τοποθεσίες, σύμφωνα με τα στοιχεία των σημειώσεων. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στο εθνικό οδικό δίκτυο, με 86 σημεία ταχυφόρτισης σε Σταθμούς Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών της Shell και της AVIN. Η εταιρεία αναφέρει ότι οι φορτιστές μπορούν να φτάσουν έως και στο 80% της φόρτισης σε περίπου 20 λεπτά, ανάλογα βεβαίως με το όχημα και τις συνθήκες φόρτισης.

Η nrg διαφοροποιεί και τα μοντέλα χρήσης του δικτύου. Το πρόγραμμα Guest απευθύνεται σε περιστασιακούς χρήστες και δεν απαιτεί εγγραφή, το Member με αρχική κατάθεση 10 ευρώ και το Premium που συνοδεύεται από ετήσια συνδρομή 50 ευρώ, με έκπτωση 50% τον πρώτο χρόνο, και προσφέρει ακόμη χαμηλότερες χρεώσεις, κράτηση φορτιστή σε επιλεγμένα σημεία, RFID και άλλες παροχές. Επιπλέον, από τις 21:00 έως τις 09:00 εφαρμόζεται πρόσθετη έκπτωση 20% στα σημεία φόρτισης AC, με εξαίρεση τα ξενοδοχεία.

Παράλληλα, μέσω της Smart Εμπειρία Φόρτισης προσφέρει οικιακούς φορτιστές από 7 έως 22 kW, ενώ διαθέτει και λύσεις για επαγγελματικές εγκαταστάσεις έως 360 kW, με δυνατότητες απομακρυσμένης παρακολούθησης και διαχείρισης ισχύος.

Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας: Έμφαση στα σημεία υψηλής επισκεψιμότητας

Το Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας έχει επιλέξει να συνδέσει την παρουσία του στην ηλεκτροκίνηση με τις δημόσιες υποδομές. Σε συνεργασία με το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος δημιούργησε, σύμφωνα με τις σημειώσεις, έναν μεγάλο σταθμό φόρτισης με συνολικά 50 σημεία AC ισχύος έως 22 kW. Δύο από τις θέσεις έχουν διαμορφωθεί ειδικά για άτομα με αναπηρία.

ZeniΘ: Aπό το σπίτι έως τον εταιρικό στόλο

Η ZeniΘ δίνει έμφαση στην οικιακή ηλεκτροκίνηση, συνδυάζοντας έξυπνους φορτιστές με προγράμματα ηλεκτρικής ενέργειας και πιστοποιητικά προέλευσης από ΑΠΕ. Παράλληλα, προσφέρει το κυμαινόμενο τιμολόγιο για ηλεκτροκίνηση Power Home Go Electric Plus, με μηνιαίο πάγιο 5 ευρώ, ανταγωνιστική τιμή νύχτας, μηδενική εγγύηση με πάγια τραπεζική εντολή και απουσία ρήτρας αποχώρησης, ενώ η κατανάλωση καλύπτεται με Εγγυήσεις Προέλευσης από ΑΠΕ. Επιπρόσθετα, η ZeniΘ δραστηριοποιείται παράλληλα στην εγκατάσταση οικιακών φορτιστών υλοποιώντας λύσεις smart φόρτισης ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του ακινήτου και του αυτοκινήτου.

Διαβάστε ακόμα