Με κινούμενη άμμο μοιάζει το τοπίο μέσα στο οποίο κινούνται πλέον μικρομεσαίοι παραγωγοί ενέργειας από φωτοβολταϊκά, που πριν από μερικά χρόνια πήραν το ρίσκο να μπουν στο παιχνίδι του επιχειρείν. Με ευνοϊκούς όρους δημιουργήθηκε μια γενιά παραγωγών πριν από περίπου δεκαπέντε χρόνια, με εγγυημένες τιμές. Από τότε έχουν αλλάξει πολλά, καθώς έχουμε μια αγορά με υπερπροσφορά ενέργειας από φωτοβολταϊκά που δεν μπορεί να απορροφηθεί και, εν τέλει, γίνονται περικοπές παραγωγής. Το ερώτημα είναι πόσο θα αντέξουν τέτοια έργα και αν θα οδηγηθούμε ή όχι σε μια κατάσταση νέας γενιάς κόκκινων δανείων.
Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που αντιμετώπισε παρόμοια κατάσταση. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ισπανίας και η «φούσκα» που έσκασε, με δυσάρεστες συνέπειες και δικαστικές διαμάχες. Η λύση που επιδιώχθηκε τότε ήταν η στροφή στα διμερή συμβόλαια, τα λεγόμενα PPAs, τα οποία στην Ελλάδα είναι βαλτωμένα. Στην Ευρώπη, αντιθέτως, υπήρξε ανοδική τάση, με εξαίρεση το 2025. Το 2024 η Ισπανία ηγήθηκε της ευρωπαϊκής αγοράς με συμβάσεις 3,1 GW, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο διπλασίασε τον όγκο των PPAs σε σχέση με το 2023, φτάνοντας τα 1,4 GW.
Γυρνώντας στην ελληνική πραγματικότητα, η κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε σήμερα είναι ότι μικρομεσαίοι παραγωγοί με δάνεια, βλέπουν να ζημιώνονται λόγω των περικοπών και θα βρεθούν μπροστά στο δίλημμα είτε να σταματήσουν να πληρώνουν, οδηγούμενοι κατ’ επέκταση σε πλειστηριασμούς, είτε να εμφανιστούν νωρίτερα κάποιοι υποψήφιοι αγοραστές και να αγοράσουν τα έργα. Το στοίχημα της αποθήκευσης δεν αλλάζει τα δεδομένα και δεν θα περίμενε κανείς το αντίθετο. Τα 100 με 200 MW δεν μπορούν να αλλάξουν την εξίσωση και, στην καλύτερη περίπτωση, θα έχουμε 700 με 800 MW μέχρι το τέλος του χρόνου.
Μιλώντας χθες, ο Παντελής Κάπρος, Ομότιμος Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας του ΕΜΠ, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Η Ελλάδα Μετά IX: Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», που διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών, σημείωσε πως υπάρχει ανεξήγητη καθυστέρηση στις μπαταρίες στην Ελλάδα και τόνισε πως στη Βουλγαρία εγκαταστάθηκαν 1 GW μπαταριών σε δυσκολότερες συνθήκες χρηματοδότησης. Το ίδιο ισχύει και για τη Ρουμανία. Ο κ. Κάπρος ανέφερε πως τα μακροχρόνια συμβόλαια είναι το αντίβαρο στις διακυμάνσεις των τιμών.
Οι αρρυθμίες του Ταμείου Ανάκαμψης
Περίπου 6 με 8 δισ. ευρώ επενδυτικών σχεδίων είναι εκτός του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς οι πόροι του έχουν εξαντληθεί. Δύο δισ. από τους πόρους έχουν πάει στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, όπως ανέφερε χθες ο Φωκίων Καραβίας, Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank. Στα έργα που ξέμειναν από πόρους περιλαμβάνονται και έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης. Η ανησυχία στην αγορά είναι έκδηλη και εκτιμάται πως θα βρεθούμε μπροστά στον κίνδυνο ακύρωσης έργων.
Στο ίδιο συνέδριο, χθες, ο Εκτελεστικός Πρόεδρος της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, δήλωσε: «Εμείς στην Ελλάδα, με τα άπειρα φωτοβολταϊκά, έχουμε γίνει εξαγωγείς ενέργειας. Το μεσημέρι η ενέργεια περισσεύει και τη διοχετεύουμε προς τον Βορρά. Πριν κάνουμε όμως εξαγωγές, έχουν προηγηθεί εδώ μηδενικές τιμές ενέργειας, κάτι που σημαίνει πως όποιος έχει κάνει την επένδυση δεν έχει να πληρώσει ούτε το χρεολύσιο ούτε τους τόκους. Οπότε, σε λίγο θα δούμε το φαινόμενο πολλά από αυτά τα πάρκα να περνούν στις τράπεζες και να βγαίνουν σε πλειστηριασμούς. Είναι η περίφημη γενιά των νέων κόκκινων δανείων».
Υπενθυμίζεται πως πριν από λίγες ημέρες, σε συνέντευξή του στο «Πρώτο Θέμα», ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, προειδοποίησε για σοβαρό κίνδυνο αποσταθεροποίησης της αγοράς ΑΠΕ στην Ελλάδα, συνδέοντας άμεσα τις αυξανόμενες περικοπές παραγωγής με πιθανό κύμα μη εξυπηρετούμενων δανείων ύψους έως και 25 δισ. ευρώ στο τραπεζικό σύστημα. Όπως εξήγησε, η πλειονότητα των έργων ΑΠΕ έχει χρηματοδοτηθεί με υψηλή τραπεζική μόχλευση, συνήθως με αναλογία 80% δανεισμό και 20% ίδια κεφάλαια. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, εάν οι περικοπές παραγωγής ξεπεράσουν το 20%, ουσιαστικά εξαφανίζεται το περιθώριο κέρδους πολλών έργων, με αποτέλεσμα αρκετοί παραγωγοί να αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις τραπεζικές τους υποχρεώσεις.
Σε αναβρασμό οι παραγωγοί
Την ίδια ώρα, οι παραγωγοί μικρομεσαίων έργων ζητούν στήριξη από την πολιτεία, αλλιώς προετοιμάζουν κινητοποιήσεις. Ο Σύνδεσμος Φωτοβολταϊκών Ελλάδας (ΣΥΦΩΕΛ) έχει από τον Μάρτιο αναλάβει πρωτοβουλίες προκειμένου να προχωρήσει σε αγωγές κατά του Δημοσίου για το ζήτημα των περικοπών και των αρνητικών τιμών στην αγορά ενέργειας. Από την άλλη, την περασμένη Κυριακή, ο Συλλόγος Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά (ΣΠΗΕΦ) Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής, Κιλκίς και υπολοίπου Ελλάδος αποφάσισε, μεταξύ άλλων, δυναμικές κινητοποιήσεις, συμπεριλαμβανομένης της διακοπής παροχής ενέργειας από τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, σε περίπτωση που το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων δεν κριθεί ικανοποιητικό.
Διαβάστε ακόμη
