Σε τελικό στάδιο βρίσκεται η οριστικοποίηση της τροποποιητικής Υπουργικής Απόφασης για το net-billing, η οποία επιχειρεί να διορθώσει τα βασικά προβλήματα που εμφανίστηκαν κατά την εφαρμογή του νέου πλαισίου αυτοπαραγωγής και αυτοκατανάλωσης, προκειμένου το μοντέλο να καταστεί πλέον πλήρως λειτουργικό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, το αναθεωρημένο κείμενο αναμένεται, εκτός απροόπτου, να τεθεί εντός των επόμενων 10 ημερών σε δημόσια διαβούλευση, όπως είχε αναφέρει πρόσφατα ο σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Στέλιος Ψωμάς και να λάβει την τελική έγκριση μέσα στον Μάιο, ενώ θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ρυθμίσεις για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, τις λεγόμενες plug-in εγκαταστάσεις, αλλά και το πλαίσιο για την εγκατάσταση μπαταριών από επιχειρήσεις.

Παρά τα προβλήματα και τις καθυστερήσεις που έχουν καταγραφεί στην εφαρμογή του νέου πλαισίου, ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις αναζητούν λύσεις αυτοπαραγωγής με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία που κατέθεσε ο ΔΕΔΔΗΕ στο πλαίσιο απάντησης στην ίδια κοινοβουλευτική ερώτηση, σύμφωνα με τα οποία μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί συνολικά 5.730 αιτήσεις για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, που αντιστοιχούν σε συνολική ισχύ 328 MW.

Ως εκ τούτου, οι αδυναμίες και τα κενά του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου φαίνεται να επιβραδύνουν σημαντικά την πρόοδο των έργων αυτοπαραγωγής, καθώς μόλις λίγο περισσότερο από το 50% των αιτήσεων έχει προχωρήσει σε στάδιο ουσιαστικής αδειοδοτικής ωρίμανσης. Αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος των επενδύσεων παραμένει «μπλοκαρισμένο» λόγω διαδικαστικών εκκρεμοτήτων, τεχνικών περιορισμών ή καθυστερήσεων στις εγκρίσεις, ενισχύοντας την πίεση για άμεση ενεργοποίηση της τροποποιητικής Υπουργικής Απόφασης, η οποία καλείται να απλοποιήσει και να επιταχύνει τις διαδικασίες υλοποίησης.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, 845 φωτοβολταϊκοί σταθμοί συνολικής ισχύος 19 MW έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία, ενώ ακόμη 195 έργα, ισχύος 6 MW, έχουν ολοκληρωθεί κατασκευαστικά και βρίσκονται σε αναμονή ηλεκτρισμού. Την ίδια στιγμή, 3.168 έργα που αντιστοιχούν σε 106 MW διαθέτουν ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις σύνδεσης, γεγονός που τα φέρνει κοντά στη φάση υλοποίησης, ενώ για ακόμη 636 έργα συνολικής ισχύος 43 MW έχει χορηγηθεί οριστική προσφορά σύνδεσης από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Πάντως, η νέα υπουργική απόφαση αναμένεται να ανοίξει και τυπικά τον δρόμο για την ανάπτυξη εφαρμογών plug-in φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης σε επιχειρήσεις, εξειδικεύοντας τις σχετικές προβλέψεις που ενσωματώθηκαν στο πρόσφατο νομοσχέδιο του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ψηφίστηκε στις αρχές Μαΐου από τη Βουλή. Ειδικά για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, το νέο πλαίσιο θα καθορίζει τις τεχνικές και λειτουργικές προϋποθέσεις εγκατάστασης, με βασική στόχευση να αποφευχθούν επιβαρύνσεις ή προβλήματα στη λειτουργία του δικτύου διανομής.

Οι ρυθμίσεις αναμένεται να περιλαμβάνουν ανώτατο όριο ισχύος στα 800 Watt, δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας του ΔΕΔΔΗΕ για την καταγραφή των συστημάτων, αλλά και συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές για τη σύνδεσή τους. Την ίδια στιγμή, η απόφαση θα προσδιορίζει και τις τεχνικές λεπτομέρειες για την εγκατάσταση μπαταριών από επιχειρήσεις, ενεργοποιώντας ουσιαστικά μια νέα αγορά εφαρμογών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Πηγές λένε στο energygame.gr ότι ήδη καταγράφεται αυξημένο ενδιαφέρον από εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές για επενδύσεις σε μπαταρίες και συστήματα αυτοκατανάλωσης, καθώς οι εφαρμογές αυτές μπορούν να προσφέρουν σημαντική μείωση του ενεργειακού κόστους και σχετικά γρήγορη απόσβεση της επένδυσης. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για δυνατότητα εξοικονόμησης της τάξης του 30% μόνο μέσω εφαρμογών αποθήκευσης, ενώ ακόμη υψηλότερα ποσοστά μπορούν να επιτευχθούν στην περίπτωση ολοκληρωμένων συστημάτων αυτοπαραγωγής με φωτοβολταϊκά.

Πράγματι, πολλές επιχειρήσεις μπορούν να πετύχουν υψηλή ταύτιση μεταξύ της ενέργειας που παράγουν και αυτής που καταναλώνουν, κάτι που σε αρκετές περιπτώσεις μεταφράζεται σε μείωση του κόστους ηλεκτρισμού άνω του 50%, ακόμη και όταν πρόκειται για συστήματα «zero feed-in», δηλαδή χωρίς έγχυση ενέργειας στο δίκτυο. «Η αυτοκατανάλωση ως μια λύση που μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα και να προσφέρει σταθερό οικονομικό όφελος για διάστημα 20-25 ετών», λένε πηγές επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι τράπεζες εμφανίζονται πλέον πιο πρόθυμες να χρηματοδοτήσουν τέτοιου είδους επενδύσεις.

Πάντως, σε πρόσφατη συνέντευξή του ο ενεργειακός σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Στέλιος Ψωμάς, περιέγραψε με ιδιαίτερα μελανά χρώματα την κατάσταση που επικράτησε στην αγορά αυτοκατανάλωσης μετά τη μετάβαση από το net metering στο net-billing, υποστηρίζοντας ότι η πρώτη υπουργική απόφαση αποδείχθηκε στην πράξη «μη λειτουργική», με αποτέλεσμα η αγορά να παραμείνει ουσιαστικά εγκλωβισμένη επί περίπου ενάμιση χρόνο.

Όπως ανέφερε, το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας της περιόδου αυτής βασίστηκε σε εκκρεμή έργα του προηγούμενου καθεστώτος net metering και όχι στο νέο μοντέλο αυτοκατανάλωσης. Τα στοιχεία που παρουσίασε αποτυπώνουν τη σημαντική επιβράδυνση της αγοράς, καθώς από τα 365 MW νέων εγκαταστάσεων το 2024, η αγορά περιορίστηκε στα 265 MW το 2025, ενώ κατά το 2026 τα νέα συστήματα net-billing διαμορφώνονται μόλις στα 17-22 MW, επίπεδα που όπως σημείωσε είναι εξαιρετικά χαμηλά για τα ελληνικά δεδομένα.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι η αγορά μπορεί να επανέλθει σε μια «κανονικότητα» της τάξης των 200-300 MW ετησίως, εφόσον ενεργοποιηθεί ένα σταθερό και λειτουργικό πλαίσιο, ενώ παράλληλα στάθηκε και στις μεγάλες καθυστερήσεις ανταπόκρισης από αρμόδιους φορείς, όπως ο ΔΕΔΔΗΕ, οι οποίες όπως υποστήριξε υπερβαίνουν σημαντικά τα χρονικά όρια που προβλέπει η εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Διαβάστε ακόμη