Με περισσότερο από το 80% της εγχώριας εξορυκτικής παραγωγής να κατευθύνεται σε διεθνείς αγορές το ελληνικό μάρμαρο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εξαγωγικά success stories της ελληνικής οικονομίας. Σήμερα, ωστόσο, τρία μέτωπα πιέσεων που απειλούν να περιορίσουν την ανταγωνιστικότητα του κλάδου: Το υψηλό ενεργειακό κόστος, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και το αδειοδοτικό και θεσμικό πλαίσιο περιορίζουν τις αναπτυξιακές προοπτικές του ελληνικού μαρμάρου, σύμφωνα με την Ιουλία Χαϊδά, Πρόεδρο ΔΣ του Πανελλήνιου Συνδέσμου Μαρμάρων και Αναπληρώτρια Διευθύνουσα Σύμβουλο της ΙΚΤΙΝΟΣ, υπογραμμιζοντας την ανάγκη για σαφείς κανόνες και μέτρα στήριξης από την Πολιτεία.

Μιλώντας στην εκδήλωση «Το Μέλλον του Ελληνικού Μαρμάρου: Βιωσιμότητα, Ανάπτυξη και Καινοτομία» του Aristotelis Climate Forum, που πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της 90ής ΔΕΘ, η κα Χαϊδά υπογράμμισε την ανάγκη για μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, ώστε οι επιχειρήσεις του κλάδου να μπορούν να συνεχίσουν να επενδύουν, να διατηρήσουν την εξαγωγική τους δυναμική και να διεκδικήσουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία στις διεθνείς αγορές. «Δεν είναι να μην υπάρχουν κανόνες. Ζητάμε να υπάρχουν ξεκάθαροι κανόνες», σημείωσε, συμπυκνώνοντας το αίτημα του κλάδου για ένα σταθερό και λειτουργικό θεσμικό περιβάλλον.

Αυξανόμενες πιέσεις από το ενεργειακό κόστος

«Δεχόμαστε πολύ μεγάλες πιέσεις από το ενεργειακό κόστος, το οποίο έχει αυξηθεί σημαντικά και, φυσικά, επηρεάζει το παραγωγικό κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεών μας, δημιουργώντας ένα πρόβλημα στην ανταγωνιστικότητα του υλικού μας», σημείωσε η κα Χαϊδά, περιγράφοντας μια κατάσταση που επηρεάζει άμεσα το παραγωγικό κόστος των επιχειρήσεων και, τελικά, την τιμή με την οποία το ελληνικό μάρμαρο φτάνει στις διεθνείς αγορές. Στο ίδιο ζήτημα παρενέβη ο κ. Ζήσης Ιωαννίδης, Ενεργειακός και Περιβαλλοντικός Σύμβουλος στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Γενικός Γραμματέας στο Μητροπολιτικό Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης», ο οποίος έθεσε την ενεργειακή ασφάλεια ως βασική προϋπόθεση για τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα. Όπως ανέφερε, «δεν πρέπει να προχωρήσουμε στην πράσινη μετάβαση απλώς και μόνο επειδή “πρέπει” να πάμε προς τα εκεί. Πρέπει να χτίσουμε και την ανταγωνιστικότητα», τονίζοντας την ανάγκη για σταθερό ρεύμα, καθαρή ενέργεια και ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα που θα περιορίζει την έκθεση της χώρας και των επιχειρήσεων στη μεταβλητότητα των τιμών.

Μέση Ανατολή: Πιέσεις σε ζήτηση και μεταφορές

Στο ενεργειακό κόστος προστίθεται η γεωπολιτική αστάθεια, η οποία δημιουργεί ένα δεύτερο μέτωπο πιέσεων για το ελληνικό μάρμαρο. Η πολεμική αναταραχή στη Μέση Ανατολή δημιουργεί, σύμφωνα με την κ. Χαϊδά, ένα επιπλέον βάρος για έναν κλάδο που έχει ισχυρή παρουσία στις αγορές της περιοχής. «Από τη μία πλευρά έχουμε αύξηση του κόστους παραγωγής και, από την άλλη, μειωμένη ζήτηση σε ορισμένες από τις βασικές αγορές μας» ανέφερε σημειώνοντας πως «πιστεύω ότι, αυτή τη στιγμή, χρειάζεται και η στήριξη της Πολιτείας, ώστε να μπορέσουμε να περάσουμε αυτή τη δύσκολη συγκυρία και να μπορέσουμε πραγματικά να φέρουμε το ελληνικό μάρμαρο στη θέση που του αξίζει».

Αδειοδοτήσεις και θεσμική αβεβαιότητα: Το εσωτερικό αγκάθι

Στο εσωτερικό μέτωπο, το τρίτο σημαντικό ζήτημα αφορά το αδειοδοτικό και θεσμικό πλαίσιο. Η κ. Χαϊδά έθεσε ως βασικό αίτημα τη δημιουργία ενός ξεκάθαρου, σταθερού και αποτελεσματικού πλαισίου, που θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να σχεδιάζουν τις επενδύσεις τους με μεγαλύτερη ασφάλεια. Όπως εξήγησε, αρκετά νομοθετικά ζητήματα έχουν συζητηθεί με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και την Πολιτεία και σε ορισμένες περιπτώσεις οι λύσεις έχουν φτάσει κοντά στην τελική τους μορφή. Ωστόσο, η καθυστέρηση στην υιοθέτηση των απαιτούμενων ρυθμίσεων εξακολουθεί να δημιουργεί αβεβαιότητα. «Δεν προχωρούν επενδυτικά σχέδια», ανέφερε η κ. Χαϊδά προσθέτοντας πως ο κλάδος δεν ζητά κατάργηση των περιβαλλοντικών κανόνων αλλά προβλεψιμότητα, σαφείς διαδικασίες και ταχύτερες αδειοδοτήσεις, με σεβασμό στο περιβάλλον και στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.

Από την πλευρά του, ο κ.Βασίλειος Μέλφος, Καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, επισήμανε ότι, παρά τη σημαντική χαρτογράφηση της χώρας, υπάρχουν περιοχές που δεν έχουν ερευνηθεί επαρκώς. Η αυξημένη περιβαλλοντική προστασία, ιδιαίτερα στις δασικές εκτάσεις, μπορεί να δυσκολεύει την πρόσβαση για γεωλογική έρευνα και την αναζήτηση νέων κοιτασμάτων ώστε να διασφαλιστούν οι προϋποθέσεις για την επόμενη ημέρα του κλάδου.

Οι μοχλοί ανάπτυξης για την επόμενη ημέρα: Από την πώληση όγκου στην πώληση υπεραξίας και τη δημιουργία ενός παγκόσμιου brand

Τη σημασία της μετάβασης «από την πώληση όγκου στην πώληση ενός επώνυμου, πιστοποιημένου και υψηλής αξίας προϊόντος» υπογράμμισε ο κ. Θεόδωρος Σκυλακάκης, Βουλευτής Επικρατείας, τ. Υπουργός ΠΕΝ υπογραμμίζοντας πως πρόκειται για αλλαγή επιχειρηματικού μοντέλου. Όπως σημείωσε, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, η ιστορία, η τεχνογνωσία και η πολιτιστική σύνδεση του ελληνικού μαρμάρου μπορούν να ενισχύσουν την ταυτότητα και την αξία του. Επιπρόσθετα, εκτίμησε ότι σε βάθος δεκαετίας μπορεί να υπάρξει σημαντική αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης για μάρμαρο, καθώς η άνοδος της παραγωγικότητας και της οικονομικής δραστηριότητας μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερη ζήτηση για κατοικίες, υποδομές και κτίρια υψηλότερης αξίας.

Υπογραμμίζοντας την ανάγκη προώθησης ενός παγκόσμιου brand η κα Αννίτα Τρυποσκούφη, Διευθύντρια Μικρομεσαίων & Μεγάλων Εξαγωγέων – Βιομηχανία, Ενέργεια, Ναυτιλιακά και Προβολής Χώρας της Enterprise Greece, στάθηκε στη σημασία της προσέγγισης νέων αγοραστών, αρχιτεκτόνων και designers προκειμένου το ελληνικό μάρμαρο να βρίσκεται στις πρώτες επιλογές τους. Στο ίδιο μήκος κύματος και η κα Χαϊδά τόνισε τη σύνδεση του προϊόντος με την ιστορία της Ελλάδας. Το ελληνικό μάρμαρο δεν είναι απλώς ένα φυσικό υλικό. Είναι ένα υλικό που συνδέεται άμεσα με την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Η ανάδειξη των ελληνικών κοιτασμάτων, της τεχνογνωσίας των επιχειρήσεων και της ιστορικής σχέσης της Ελλάδας με το μάρμαρο μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ισχυρό στοιχείο διαφοροποίησης στις διεθνείς αγορές.

Αξιοποιώντας τις εγχώριες ευκαιρίες ανάπτυξης

Η βιωσιμότητα μπορεί να ενισχύσει τη θέση του ελληνικού μαρμάρου και στην εγχώρια αγορά. Ο Παναγιώτης Ηλιόπουλος, Γενικός Διευθυντής της ΜΑΡΜΥΚ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΑΕ και Αντιπρόεδρος ΔΣ του Πανελλήνιου Συνδέσμου Μαρμάρων, ανέδειξε τη μεγάλη διάρκεια ζωής και τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης του μαρμάρου, επισημαίνοντας ότι μπορεί να αποτελέσει ένα από τα πιο βιώσιμα οικοδομικά υλικά. Στο πλαίσιο αυτό, ο κλάδος προχωρά στη δημιουργία κλαδικού EPD, ώστε να τεκμηριώνεται η περιβαλλοντική του επίδοση. Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της μεγαλύτερης χρήσης ελληνικού μαρμάρου στα δημόσια έργα, προτείνοντας ακόμη και την εξέταση κινήτρων από την Πολιτεία και πρότεινε την προσθήκη του μαρμάρου σε προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ», ανοίγοντας ένα επιπλέον πεδίο ζήτησης για την εγχώρια παραγωγή.

Τεχνολογία και κυκλική οικονομία δημιουργούν νέες ευκαιρίες ανάπτυξης

Ο κ. Ιωαννίδης ανέδειξε τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην κοπή του μαρμάρου, η οποία μπορεί να περιορίσει τις απώλειες και να αυξήσει την αποδοτικότητα της παραγωγής. Παράλληλα, η αξιοποίηση των παραπροϊόντων μπορεί να μετατρέψει ένα σημαντικό μέρος των υλικών που σήμερα χάνονται σε νέα προϊόντα. Όπως σημείωσε η κα Μαρία Στεφανίδου Καθηγήτρια του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, τα παραπροϊόντα μπορούν να φτάσουν έως και το 40% και να χρησιμοποιηθούν σε τσιμέντα, κονιάματα, κόλλες και σύνθετα υλικά, δημιουργώντας πρόσθετη αξία και περιορίζοντας το περιβαλλοντικό κόστος.

Επιπρόσθεετα, σημαντικό εργαλείο για νέες επενδύσεις αποτελούν και τα γεωλογικά δεδομένα. Ο κ. Διονύσης Γκούτης Γενικός Διευθυντής της ΕΑΓΜΕ ανέφερε ότι η ΕΑΓΜΕ έχει ψηφιοποιήσει περισσότερα από 50 χρόνια δεδομένων και πάνω από 10.000 γεωλογικές εκθέσεις, διευκολύνοντας τους επενδυτές στην αναζήτηση νέων κοιτασμάτων και μειώνοντας το πληροφοριακό ρίσκο. Παράλληλα, η αξιοποίηση ανενεργών λατομείων για αποκατάσταση και κυκλική οικονομία μπορεί να δημιουργήσει νέα πεδία δραστηριότητας, συνδέοντας την εξόρυξη με την κατασκευαστική αγορά και την επαναχρησιμοποίηση υλικών.

Διαβάστε ακόμα