Με σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα επιχειρεί να επανέλθει δυναμικά στον χάρτη των διεθνών ενεργειακών εξελίξεων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έδωσε το στίγμα της κυβερνητικής στρατηγικής για τους υδρογονάνθρακες, τις γεωτρήσεις, τις ενεργειακές διασυνδέσεις και τον νέο γεωπολιτικό ρόλο της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο πλαίσιο της συζήτησης που είχε με τον Διευθυντή του powergame.gr & energygame.gr Φώτη Κόλλια στην έκθεση Attica Green Expo, ο υπουργός επιχείρησε να συνδέσει το ενεργειακό μέλλον της χώρας όχι μόνο με την ασφάλεια εφοδιασμού, αλλά με μια ευρύτερη εθνική και γεωστρατηγική στόχευση που εκτείνεται από τις εξορύξεις φυσικού αερίου έως τους ηλεκτρικούς διαδρόμους και τα νέα δίκτυα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε την ανάπτυξη των ελληνικών υδρογονανθράκων «εθνική υπόθεση», επιχειρώντας να αναδείξει ότι η συγκεκριμένη στρατηγική υπερβαίνει τον στενό ενεργειακό σχεδιασμό και συνδέεται άμεσα με τη θέση της χώρας στον νέο γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής. «Η ανάπτυξη των υδρογονανθράκων είναι μια εθνική υπόθεση και γι’ αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί με πολύ μεγάλη σοβαρότητα, συνέχεια και θεσμικότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα επί δεκαετίες δεν αξιοποίησε ουσιαστικά τον πιθανό υπόγειο πλούτο της. «Έχουν περάσει 50 χρόνια, τον πλούτο μας δεν έχουμε γνωρίσει», σημείωσε.

Το μήνυμα για ExxonMobil και οι γεωτρήσεις σε μεγάλα βάθη

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στις διεθνείς εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις ελληνικές παραχωρήσεις, επιχειρώντας να χαμηλώσει τις προσδοκίες περί άμεσων αποτελεσμάτων, αλλά και να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η διεθνής πετρελαϊκή αγορά. Όπως υπογράμμισε, εταιρείες όπως η ExxonMobil λειτουργούν με όρους διαχείρισης χαρτοφυλακίου και επαναξιολογούν συνεχώς τις προτεραιότητές τους.

«Αν η ExxonMobil κρίνει ότι αυτή τη στιγμή είναι προτιμότερο να κάνει ερευνητική δραστηριότητα σε κάποιες παραχωρήσεις  πέραν της Δυτικής Κρήτης, αυτό δεν μπορεί να ονομαστεί ούτε αποτυχία ούτε υποχώρηση. Είναι διαχείριση χαρτοφυλακίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη δυσκολία του εγχειρήματος των ελληνικών γεωτρήσεων, εξηγώντας ότι η χώρα επιχειρεί για πρώτη φορά γεώτρηση σε τόσο μεγάλα θαλάσσια βάθη. Όπως είπε, πρόκειται για δραστηριότητα που αφορά βάθη άνω των 4.600 μέτρων, με το πιθανό κοίτασμα να εντοπίζεται ακόμη βαθύτερα, γεγονός που καθιστά την όλη διαδικασία τεχνικά εξαιρετικά απαιτητική.

Απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην επιτάχυνση των διαδικασιών που όπως είπε επιχειρήθηκε τα τελευταία χρόνια, σημειώνοντας ότι πλέον δημιουργούνται για πρώτη φορά οι προϋποθέσεις για ουσιαστική ελληνική γεώτρηση. «Με την επιτάχυνση που έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορούμε για πρώτη φορά να κάνουμε ελληνική γεώτρηση», δήλωσε.

Η νέα τετραμερής συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – ΗΠΑ

Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης Παπασταύρου αποτέλεσε και η προσπάθεια ενίσχυσης της τετραμερούς συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, δηλαδή του σχήματος «3+1», το οποίο η Αθήνα επιδιώκει να αποκτήσει πλέον πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός αποκάλυψε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση ώστε η συνεργασία να αποκτήσει «βάθος και ουσία» και να πάψει να περιορίζεται μόνο σε μία ετήσια διακυβερνητική συνάντηση. «Αυτό που συζητάμε είναι να διευρύνουμε και να δώσουμε μεγαλύτερο περιεχόμενο στη συνεργασία των τεσσάρων κρατών, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Αμερική», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία λειτουργεί ως μηχανισμός σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και ταυτόχρονα ως πλαίσιο αποτροπής μονομερών ενεργειών στην περιοχή. «Δημιουργείται ένα πλαίσιο συνεργασίας και περιφερειοποίησης απέναντι σε μονομερείς απειλές βίας», σημείωσε.

Παράλληλα, περιέγραψε ένα ευρύτερο σχέδιο ενεργειακής και εμπορικής ολοκλήρωσης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου η Ελλάδα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως κεντρική πύλη εισόδου φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας και εμπορικών διαδρόμων.

Οι διάδρομοι φυσικού αερίου και ο ρόλος της Ελλάδας στα Βαλκάνια

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου και στις υποδομές που συνδέουν την Ελλάδα με τα Βαλκάνια. Ο Σταύρος Παπασταύρου αναφέρθηκε στις πρόσφατες επαφές με Σερβία, Βόρεια Μακεδονία και Βουλγαρία, υπογραμμίζοντας ότι η προοπτική μεταφοράς φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ενισχύει σημαντικά τη γεωπολιτική βαρύτητα της Αθήνας και μετατρέπει τη χώρα σε βασική ενεργειακή πύλη για τα Βαλκάνια. Όπως ανέφερε, η δυνατότητα τροφοδοσίας χωρών όπως η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία με φυσικό αέριο που θα εισέρχεται από την Ελλάδα «αναβαθμίζει πολιτικά τη χώρα», εντάσσοντας την Αθήνα σε έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό περιφερειακών ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων.

Όπως είπε, η στρατηγική αυτή δεν αφορά μόνο την ενέργεια αλλά τη συνολική οικονομική ενοποίηση της περιοχής μέσω υποδομών, σιδηροδρομικών αξόνων, εμπορικών διαδρόμων και διασυνδέσεων. «Αν καταφέρουμε μέσα από αυτά τα δίκτυα να δημιουργηθεί μια ουσιαστική ενδοχώρα στην οποία να ρέει το φυσικό αέριο και να κινούνται τα εμπορεύματα, θα δημιουργηθεί μια ευρύτερη αγορά στην οποία η χώρα μας θα είναι σημείο εισόδου», υπογράμμισε.

Ο υπουργός απέρριψε παράλληλα την άποψη ότι η σημερινή ελληνική ενεργειακή πολιτική αποτελεί αποτέλεσμα μόνο των διεθνών εξελίξεων ή της αλλαγής πολιτικής στις ΗΠΑ, επιμένοντας ότι οι υποδομές που σήμερα θεωρούνται κρίσιμες σχεδιάζονται εδώ και χρόνια.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στην επέκταση της Ρεβυθούσα, στις επενδύσεις σε συμπιεστές φυσικού αερίου, στα νέα βιομετρικά και γεωφυσικά δεδομένα, αλλά και συνολικά στις ενεργειακές υποδομές που –όπως είπε– επέτρεψαν σήμερα στην Ελλάδα να μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο.

Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις και η «έκρηξη» των data centers

Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τις οποίες ο υπουργός χαρακτήρισε απολύτως κρίσιμες για το επόμενο στάδιο της ενεργειακής μετάβασης αλλά και για τη νέα οικονομία των data centers και της τεχνητής νοημοσύνης.

Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι έργα που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν υπερφιλόδοξα, σήμερα αντιμετωπίζονται ως αυτονόητα. Έφερε ως παράδειγμα τη σχεδιαζόμενη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, η οποία όπως είπε πλέον θεωρείται στρατηγικό έργο για την Ευρώπη.

Παράλληλα, συνέδεσε άμεσα τις ενεργειακές ανάγκες με τη ραγδαία ανάπτυξη των data centers, εξηγώντας ότι η χώρα βρίσκεται πλέον μπροστά σε νέες ανάγκες κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που απαιτούν νέες παραγωγικές μονάδες, αποθήκευση και ισχυρότερα δίκτυα.

Από το 1 GW στα 18 GW – Η νέα πρόκληση της αποθήκευσης

Στο κομμάτι των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ο υπουργός παρουσίασε την εντυπωσιακή όπως τη χαρακτήρισε αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος τα τελευταία χρόνια. Όπως είπε, το 2019 η χώρα διέθετε περίπου 6,3 GW ΑΠΕ, ενώ σήμερα προσεγγίζει τα 18 GW, με περίπου 3 GW να έχουν προστεθεί μόνο μέσα στους τελευταίους 12 μήνες.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι πλέον οι προκλήσεις μεταφέρονται στην αποθήκευση ενέργειας. «Μέχρι τον Μάρτιο του 2026 είχαμε μηδέν αποθήκευση και την 1η Απριλίου είχαμε 32 MW. Τώρα έχουμε 210 MW και τρέχουμε να φτάσουμε στα 700-800 MW τον επόμενο χρόνο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η οργάνωση του χώρου και ο καθορισμός σαφέστερων κανόνων για τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, τουρισμού και βιομηχανίας.

Τα νέα χωροταξικά και οι αυστηρότεροι κανόνες

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο υπουργός και στα νέα χωροταξικά σχέδια που προωθεί το ΥΠΕΝ, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε μια φάση πιο αυστηρής και ξεκάθαρης ρύθμισης του χώρου.

Όπως είπε, το ενεργειακό μοντέλο της χώρας έχει αλλάξει δραστικά και πλέον απαιτούνται σαφείς κανόνες για το πού μπορούν να αναπτυχθούν έργα ΑΠΕ και πού όχι. «Όταν έχω φτάσει τα 18 GW μπορώ να πω πιο ξεκάθαρα τι επιτρέπεται και τι όχι», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι η δημιουργία ενός συστήματος με διαφάνεια, δημόσια λογική και σαφείς εξηγήσεις προς τις τοπικές κοινωνίες.

Ο ίδιος αποκάλυψε ότι μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να ολοκληρωθούν τα τρία βασικά χωροταξικά σχέδια, τα οποία θα επιχειρήσουν να συνδυάσουν ενέργεια, τουρισμό, βιομηχανία και προστασία του περιβάλλοντος σε ένα ενιαίο πλαίσιο.

«Ξαφνιάσαμε θετικά τις μεγάλες εταιρείες»

Κλείνοντας τη συζήτηση, ο κ. Παπασταύρου επέμεινε ότι η Ελλάδα κατάφερε να εκπλήξει θετικά τις μεγάλες διεθνείς ενεργειακές εταιρείες με την ταχύτητα ορισμένων διαδικασιών.

«Ξαφνιάσαμε θετικά και τις δύο μεγάλες εταιρείες», είπε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ότι όταν η κυβέρνηση είχε δεσμευθεί πως θα ολοκληρωθούν συγκεκριμένες διαδικασίες μέσα σε λίγους μήνες, οι εταιρείες θεωρούσαν αρχικά ότι κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι η ευρύτερη γεωπολιτική αστάθεια και η αναζήτηση νέων περιοχών παραγωγής φυσικού αερίου ενισχύουν το ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα. «Οι εξελίξεις στον κόσμο οδηγούν όλες τις εταιρείες στην αναζήτηση νέων περιοχών», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η περιοχή αποκτά πλέον αυξημένη στρατηγική αξία για τη διεθνή ενεργειακή αγορά.

Διαβάστε ακόμη