Την έναρξη λειτουργίας της Επενδυτικής Πλατφόρμας T-MED ανακοίνωσε η Κομισιόν, με στόχο την κινητοποίηση επενδύσεων μεγάλης κλίμακας στις ΑΠΕ και τις καθαρές τεχνολογίες. Το σχέδιο παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες από την αρμόδια Επίτροπο για τη Μεσόγειο, Ντουμπράβκα Σούιτσα, ενώπιον εκπροσώπων ευρωπαϊκών και διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Η πλατφόρμα εντάσσεται στην Πρωτοβουλία Διαμεσογειακής Συνεργασίας (T-MED), η οποία αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα του ευρύτερου Συμφώνου για τη Μεσόγειο (Pact for the Mediterranean).

Η ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη θα ανέλθει σε εγγυήσεις ύψους έως 4,5 δισ. ευρώ μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Plus (EFSD+). Τα κεφάλαια αυτά θα λειτουργήσουν ως εργαλείο μείωσης του επενδυτικού ρίσκου για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων. Ειδικότερα, το T-MED στοχεύει να επιταχύνει τις επενδύσεις στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, το ανανεώσιμο υδρογόνο, τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, τα συστήματα αποθήκευσης και τις διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Πέραν της αμιγούς χρηματοδότησης, το νέο πλαίσιο θα προωθήσει τη βελτίωση των ρυθμιστικών συνθηκών, την απλοποίηση των περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων, την άμεση πρόσβαση στα δίκτυα και την υπογραφή διμερών συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs).

Ο στόχος των 25 δισ. και τα mega-projects σε Αίγυπτο, Τυνησία

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, και συγκεκριμένα έως το 2035, το T-MED αναμένεται να κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις 25 δισ. ευρώ, εξασφαλίζοντας παράλληλα την εκπαίδευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων για 10.000 εργαζόμενους. Ήδη, η πρωτοβουλία υποστηρίζει στοχευμένα έργα σε χώρες της Βόρειας Αφρικής:

  • Αίγυπτος (Δίκτυα): Χρηματοδοτείται ο εκσυγχρονισμός και η επέκταση του εθνικού δικτύου ηλεκτροδότησης (επένδυση 1,6 δισ. ευρώ), για την ενσωμάτωση της αιολικής και ηλιακής ενέργειας από την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Σουέζ.
  • Αίγυπτος (Αμμωνία): Στην περιοχή Άιν Σόχνα, διευκολύνεται το πρώτο έργο «πράσινης» αμμωνίας στη Βόρεια Αφρική (επένδυση 575 εκατ. ευρώ), η παραγωγή του οποίου προορίζεται για εξαγωγή στην ΕΕ, με κεντρικό πυρήνα ευρωπαϊκό ηλεκτρολύτη.
  • Αίγυπτος (Φ/Β & Αιολικά): Μέσω ευρωπαϊκής εγγύησης, καθίσταται βιώσιμη η κατασκευή ενός εκ των μεγαλύτερων υβριδικών φωτοβολταϊκών πάρκων στην Αφρική, ύψους 430 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, τα χερσαία αιολικά έργα Niat και Rasgha στον Κόλπο του Σουέζ (500 MW) ενισχύουν την παραγωγή υδρογόνου αξιοποιώντας ευρωπαϊκή τεχνολογία.
  • Τυνησία: Το T-MED χρηματοδοτεί την κατασκευή δύο φωτοβολταϊκών σταθμών ισχύος 100 MW έκαστος, καθώς και των συνοδών υποδομών μεταφοράς, με άμεση ευρωπαϊκή στήριξη ύψους 92 εκατ. και 80 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.

Το  υπόβαθρο του Συμφώνου

Η Επενδυτική Πλατφόρμα T-MED αντανακλά τη φιλοδοξία του ευρύτερου Συμφώνου για τη Μεσόγειο να οικοδομήσει έναν Κοινό Μεσογειακό Χώρο (Common Mediterranean Space) με αυξημένη διασυνδεσιμότητα και ανθεκτικότητα, υποστηρίζοντας τη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Το Σύμφωνο σχεδιάστηκε από την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης. Εγκρίθηκε από το Κολέγιο τον Οκτώβριο του 2025, ενόψει της επίσημης παρουσίασής του από την ΕΕ και τους εταίρους της Νότιας Μεσογείου στις 28 Νοεμβρίου 2025, κατά την 30ή επέτειο της Διακήρυξης της Βαρκελώνης. Το σχέδιο βασίστηκε σε εκτενή διαδικασία διαβούλευσης (συνδημιουργία, συνιδιοκτησία), διασφαλίζοντας την ευθυγράμμιση με τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και στα δύο άκρα της Μεσογείου.

Διαβάστε ακόμη