Θετική ήταν σε γενικές γραμμές η πρώτη αντίδραση του ενεργειακού κλάδου στο Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Εξηλεκτρισμό (Electrification Action Plan) και τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU Emissions Trading System – ETS), κάνοντας λόγο για ένα πολυαναμενόμενο πλαίσιο για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας. Ωστόσο, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας τονίζουν ότι η επιτυχία του πακέτου θα εξαρτηθεί τελικά από το πόσο γρήγορα οι πολιτικές δεσμεύσεις θα μετατραπούν σε συγκεκριμένα κανονιστικά, χρηματοοικονομικά και επενδυτικά μέτρα.
Aπό την πλευρά του ο Επίτροπος της Δράσης για το Κλίμα, Wopke Hoekstra υπογραμμίζει ότι η αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) στοχεύει να μετατρέψει την αγορά άνθρακα σε πραγματικό μοχλό καινοτομίας, επενδύσεων και βιομηχανικής απανθρακοποίησης. Αναγνωρίζει ότι, παρά τη σημαντική συμβολή του ETS στη μείωση των εκπομπών και στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, το σύστημα αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις λόγω των διεθνών πιέσεων στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, της ανεπαρκούς προόδου ορισμένων επιχειρήσεων στην απανθρακοποίηση και της περιορισμένης αξιοποίησης των εσόδων του ETS για βιομηχανικές επενδύσεις.
Σύμφωνα με τον Hoekstra, η νέα προσέγγιση συνδυάζει τρεις στόχους: κλιματική δράση, ανταγωνιστικότητα και ενεργειακή ανεξαρτησία. Η μεταρρύθμιση ευθυγραμμίζει την πορεία του ETS με τον στόχο μείωσης εκπομπών κατά 90% έως το 2040, ενώ συνδέει τη συνέχιση της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων με επενδύσεις των επιχειρήσεων σε καθαρές τεχνολογίες στην Ευρώπη.
Παράλληλα, προβλέπει σημαντική ενίσχυση των επενδύσεων μέσω της Τράπεζας Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης ύψους 100 δισ. ευρώ, του ETS Investment Booster και του Ταμείου Καινοτομίας. Τέλος, επεκτείνει το ETS σε νέους τομείς, όπως η ναυτιλία, οι αερομεταφορές, η αποτέφρωση αποβλήτων και οι μόνιμες απομακρύνσεις άνθρακα, με στόχο μια ευρύτερη και πιο αποτελεσματική πράσινη μετάβαση.
Έμφαση στις επενδύσεις στα δίκτυα
Η ENTSO-E (Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) υποδέχθηκε θετικά το Σχέδιο Δράσης, χαρακτηρίζοντας τον εξηλεκτρισμό ως τον καταλύτη για την ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή ασφάλεια και τους στόχους απανθρακοποίησης της Ευρώπης. Η ένωση υπογράμμισε ότι ο εξηλεκτρισμός και η ανάπτυξη των δικτύων πρέπει να προχωρούν παράλληλα, προειδοποιώντας ότι τα ηλεκτρικά οχήματα, οι αντλίες θερμότητας, ο εξηλεκτρισμός της βιομηχανίας, τα κέντρα δεδομένων και οι ηλεκτρολυτικές εγκαταστάσεις εξαρτώνται όλα από ανθεκτικά και οικονομικά προσιτά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Για τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, τρεις προτεραιότητες ξεχωρίζουν: η επιτάχυνση των επενδύσεων στις υποδομές των δικτύων μέσω επαρκούς χρηματοδότησης και ταχύτερων διαδικασιών αδειοδότησης, η ενίσχυση της ευελιξίας τόσο από την πλευρά της προσφοράς όσο και της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και η αποτελεσματικότερη διαχείριση των ουρών αναμονής για τη σύνδεση στο δίκτυο.
Αλλαγή πολιτικής
Η Eurelectric, η οποία εκπροσωπεί περισσότερες από 3.500 εταιρείες ενέργειας, χαρακτήρισε το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό ως μια ιστορική στροφή στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική, υποστηρίζοντας ότι η Επιτροπή επιτέλους υπερέβη τη μονομερή εστίαση στην προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και στρέφεται πλέον στην ενεργή τόνωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στις μεταφορές, τα κτίρια και τη βιομηχανία.
Η ένωση χαιρέτισε τον προτεινόμενο ενδεικτικό στόχο σύμφωνα με τον οποίο η ηλεκτρική ενέργεια θα πρέπει να καλύπτει το 46% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης της ΕΕ έως το 2040, καθώς και τα μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση της διαφοράς τιμών μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, στη μείωση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση των κινήτρων για τη βιομηχανική ηλεκτροδότηση.
Για την Eurelectric, εξίσου σημαντικές είναι και οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις του ETS. Η ένωση υποδέχθηκε θετικά την πρόταση που υποχρεώνει τα κράτη μέλη να διαθέτουν το 50% των εθνικών εσόδων από το ETS στην απανθρακοποίηση των τομέων που υπάγονται στο σύστημα, σε συνδυασμό με το ETS Investment Booster των 30 δισ. ευρώ. Υποστήριξε ότι τα μέτρα αυτά δημιουργούν ένα ισχυρότερο επενδυτικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το μεταρρυθμισμένο ETS πρέπει να συνεχίσει να παρέχει μια ουσιαστική και προβλέψιμη τιμή άνθρακα, ικανή να οδηγήσει την απανθρακοποίηση.
Η Eurelectric υπογράμμισε, επίσης, τη μεγάλη έμφαση που δίνει το Σχέδιο Δράσης στην ευελιξία, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της αποθήκευσης ενέργειας, των έξυπνων μετρητών, των τεχνολογιών vehicle-to-grid (V2G) και των πιο «έξυπνων» δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι η ηλεκτροδότηση θα πρέπει ολοένα και περισσότερο να αντιμετωπίζει τις ηλεκτρικές τεχνολογίες ως ενεργούς συμμετέχοντες στην εξισορρόπηση του ηλεκτρικού συστήματος και όχι απλώς ως πρόσθετες πηγές ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Έμφαση στη βεβαιότητα για τους επενδυτές
Η Electrification Alliance, η κοινοπραξία των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών οργανώσεων καθαρής ενέργειας (όπως οι SolarPower Europe, WindEurope, Eurelectric και EHPA) υποδέχθηκε επίσης θετικά το πακέτο, χαρακτηρίζοντάς το ως μια κρίσιμη καμπή ύστερα από περισσότερο από μία δεκαετία στασιμότητας στον ρυθμό εξηλεκτρισμού στην Ευρώπη. Η συμμαχία ανέδειξε μια σειρά μέτρων που, κατά την άποψή της, προσφέρουν μεγαλύτερη βεβαιότητα στους επενδυτές, όπως ο προτεινόμενος στόχος εξηλεκτρισμού, οι στόχοι για τη μείωση της σχέσης τιμών μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, η Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης ύψους 100 δισ. ευρώ, η διευρυμένη στήριξη για έξυπνους μετρητές, μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα και τεχνολογίες vehicle-to-grid (V2G), καθώς και η ισχυρότερη αναγνώριση της ανάγκης ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού και των δεξιοτήτων.
Αντί να εξετάζει το πακέτο αποκλειστικά από την οπτική επιμέρους κλάδων, η Συμμαχία υπογράμμισε ότι το Σχέδιο Δράσης αντανακλά ευρεία υποστήριξη σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της ηλεκτροδότησης, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι η επιτυχής εφαρμογή του θα καθορίσει κατά πόσο η Ευρώπη θα μπορέσει να επιτύχει τις μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες της στον τομέα του εξηλεκτρισμού.
Χρήσιμο εργαλείο
Η Euromines, η επιχειρηματική ένωση της ευρωπαϊκής μεταλλευτικής βιομηχανίας υποδέχεται θετικά την αναθεώρηση του ETS, θεωρώντας ότι μπορεί να αποτελέσει εργαλείο που θα συνδυάζει την απανθρακοποίηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της. Η ένωση υποστηρίζει ότι το ETS πρέπει να λειτουργήσει ως επενδυτικός οδικός χάρτης, ενισχύοντας την παραγωγή και τις επενδύσεις στην Ευρώπη. Θετικά αξιολογεί τη διατήρηση της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπών έως τη δεκαετία του 2040, την προσαρμογή του ρυθμού μείωσης των δικαιωμάτων (LRF), τη στρατηγική αξιοποίηση των εσόδων του ETS για τη βιομηχανική απανθρακοποίηση και τη βελτίωση των benchmarks για θερμότητα και καύσιμα. Παράλληλα, ζητά ισορροπημένες προϋποθέσεις για τα δωρεάν δικαιώματα και υποστηρίζει τη χρήση ποιοτικών διεθνών πιστώσεων άνθρακα. Η Euromines τονίζει ότι η τελική επιτυχία θα κριθεί στις λεπτομέρειες εφαρμογής, ώστε το ETS να στηρίζει τις επενδύσεις και να προστατεύει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών κλάδων.
Ο πυρήνας της μελλοντικής στρατηγικής
Η SolarPower Europe χαιρετίζει το Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Εξηλεκτρισμό, υπογραμμίζοντας ότι η ηλεκτρική ενέργεια πρέπει να αποτελέσει τον πυρήνα της μελλοντικής οικονομικής στρατηγικής της Ευρώπης. Η οργάνωση χαρακτηρίζει σημαντικό τον νέο στόχο αύξησης του εξηλεκτρισμού στο 46% έως το 2040, καθώς και τα μέτρα για τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης του ηλεκτρισμού έναντι των ορυκτών καυσίμων. Παράλληλα, επισημαίνει τη σημασία της αποθήκευσης ενέργειας, της ευελιξίας και των έξυπνων δικτύων, τονίζοντας ότι η φιλοδοξία πρέπει να συνοδευτεί από επενδύσεις.
Συμπληρωματική λειτουργία
Η WindEurope χαιρετίζει το Σχέδιο της ΕΕ, θεωρώντας ότι η αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στο 46% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης έως το 2040 αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η αναθεώρηση του ETS ενδέχεται να υπονομεύσει τους στόχους αυτούς, εάν δεν ενισχυθεί το σήμα τιμής άνθρακα και δεν κατευθυνθούν περισσότερα έσοδα του ETS στη βιομηχανική ηλεκτροδότηση.
Η WindEurope επισημαίνει ότι, παρά τα δισεκατομμύρια ευρώ εσόδων από το ETS, μόνο μικρό μέρος τους αξιοποιείται σήμερα για τη βιομηχανική απανθρακοποίηση. Ζητά τα έσοδα να στηρίξουν την ανάπτυξη διαθέσιμων τεχνολογιών, όπως οι ανανεώσιμες πηγές, οι βιομηχανικές αντλίες θερμότητας, οι ηλεκτρικοί λέβητες και η θερμική αποθήκευση. Παράλληλα, καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να διασφαλίσουν ότι το ETS και το Σχέδιο Εξηλεκτρισμού λειτουργούν συμπληρωματικά, καθιστώντας τις επενδύσεις στον εξηλεκτρισμό οικονομικά βιώσιμες.
Ζητώντας στήριξη
Η European Aluminium εκτιμά κατ΄ αρχήν θετικά το Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Εξηλεκτρισμό, επισημαίνοντας ότι αναγνωρίζει τα βασικά εμπόδια για τη βιομηχανική μετάβαση, όπως οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, η δυσμενής σχέση κόστους ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, οι περιορισμοί των δικτύων και το υψηλό αρχικό κόστος επενδύσεων. Ωστόσο, τονίζει ότι η πραγματική πρόκληση είναι η εφαρμογή μέτρων που θα εξασφαλίσουν ανταγωνιστική και προβλέψιμη καθαρή ενέργεια για τη βιομηχανία. Για τον κλάδο του αλουμινίου ζητά στήριξη για μακροχρόνιες συμβάσεις ηλεκτρικής ενέργειας, αξιοποίηση των εσόδων του ETS για επενδύσεις απανθρακοποίησης και δίκαιη κατανομή Η βιομηχανία αποθήκευσης ζητά οδικό χάρτη ανάπτυξης
Η Energy Storage Europe (ESE) χαρακτήρισε το Σχέδιο Δράσης ως ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο ανταγωνιστική και ανθεκτική ευρωπαϊκή οικονομία, χαιρετίζοντας την αναγνώριση της αποθήκευσης ενέργειας από την Επιτροπή ως θεμελιώδους πυλώνα του εξηλεκτρισμού. Η ένωση υποδέχθηκε θετικά την επαναβεβαίωση του στόχου της ΕΕ για εγκατάσταση 200 GW δυναμικότητας αποθήκευσης ενέργειας, την ισχυρότερη αναγνώριση της θερμικής αποθήκευσης και της αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας, τους ειδικούς ανά κλάδο οδικούς χάρτες ηλεκτροδότησης, τη σχεδιαζόμενη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, καθώς και την ανακοίνωση διοργάνωσης ειδικού συνεδρίου για την αποθήκευση ενέργειας.
Παράλληλα, η ESE υποστήριξε ότι η αναγνώριση από μόνη της δεν αρκεί. Κάλεσε την Επιτροπή να συμπληρώσει τους τομεακούς οδικούς χάρτες με έναν ειδικό Ευρωπαϊκό Οδικό Χάρτη Ανάπτυξης της Αποθήκευσης Ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι η αποθήκευση αποτελεί διατομεακή υποδομή που στηρίζει την ηλεκτροδότηση των κτιρίων, των μεταφορών, της βιομηχανίας και του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας. Η ένωση ζήτησε επίσης ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, βελτίωση των συνδέσεων με το δίκτυο, κανόνες αγοράς που αποτιμούν ορθά την ευελιξία και στοχευμένα επενδυτικά εργαλεία που θα αντιμετωπίζουν την αποθήκευση ως στρατηγική υποδομή.
Η ESE χαιρέτισε, επίσης, τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις του ETS, ιδίως το σχέδιο διοχέτευσης μεγαλύτερου μεριδίου των εσόδων του ETS στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας. Επισήμανε την ένταξη έργων αποθήκευσης με μπαταρίες και θερμικής αποθήκευσης στην προτεινόμενη Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης ύψους 100 δισ. ευρώ και στο ETS Investment Booster ύψους 30 δισ. ευρώ, ζητώντας παράλληλα σαφείς κανόνες επιλεξιμότητας και επαναλαμβανόμενες δημοπρασίες του Ταμείου Καινοτομίας για έργα θερμότητας, ώστε να εξασφαλιστεί προβλέψιμη χρηματοδότηση για επενδύσεις στην αποθήκευση.
Αποδοχή με αστερίσκους
Η Hydrogen Europe, ο κορυφαίος ευρωπαϊκός σύνδεσμος που εκπροσωπεί τη βιομηχανία υδρογόνου υποδέχθηκε θετικά τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μεταρρύθμιση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), την ίδρυση της Τράπεζας Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης (Industrial Decarbonisation Bank – IDB) και το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό, εκτιμώντας ότι ενισχύουν το επενδυτικό πλαίσιο για την ανάπτυξη της οικονομίας του υδρογόνου και την απανθρακοποίηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Σε ό,τι αφορά το ETS, η ένωση χαιρετίζει την εισαγωγή ενός συστήματος «υπό όρους» δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών, που συνδέει μέρος της δωρεάν κατανομής με επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, επιταχύνοντας την υλοποίηση έργων όπως το υδρογόνο. Θετικά αξιολογεί επίσης την επέκταση του ίδιου μηχανισμού στους τομείς της αεροπορίας και της ναυτιλίας, γεγονός που, όπως επισημαίνει, θα ενισχύσει την αγορά βιώσιμων αεροπορικών και ναυτιλιακών καυσίμων που παράγονται στην Ευρώπη. Παράλληλα, εκφράζει την απογοήτευσή της για τη χαλάρωση της συνολικής φιλοδοξίας του ETS μέσω της μείωσης του ρυθμού περιορισμού των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών, υπογραμμίζοντας ότι μια ισχυρή και προβλέψιμη τιμή άνθρακα παραμένει απαραίτητη για να καταστούν οικονομικά βιώσιμες οι επενδύσεις στην απανθρακοποίηση.
Όσον αφορά την προτεινόμενη Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης, η Hydrogen Europe θεωρεί ιδιαίτερα θετική την εστίαση στη χρηματοδότηση ώριμων έργων και στην κάλυψη του εμπορικού, και όχι μόνο του τεχνολογικού, επενδυτικού κινδύνου, ώστε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη λύσεων απανθρακοποίησης σε μεγάλη κλίμακα.
Αναφορικά με το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό, η ένωση υποστηρίζει τον νέο ενδεικτικό στόχο ώστε η ηλεκτρική ενέργεια να καλύπτει το 46% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης έως το 2040. Ιδιαίτερα θετική θεωρεί επίσης την αναγνώριση της ανάγκης για μεγαλύτερη ευελιξία σε ένα ενεργειακό σύστημα με υψηλή διείσδυση ανανεώσιμων πηγών, μέσω της ανάπτυξης της αποθήκευσης και της ευελιξίας στη βιομηχανική ζήτηση, με το υδρογόνο να αναγνωρίζεται ως βασικός παράγοντας. Η Hydrogen Europe χαιρετίζει επίσης τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αναθεωρήσει τη Στρατηγική της ΕΕ για το Υδρογόνο το 2026–2027, ώστε να αποτυπωθεί ο ενισχυμένος ρόλος του υδρογόνου στο μελλοντικό ενεργειακό σύστημα.
Σημαντικές βελτιώσεις
Η Energy Traders Europe καλωσορίζει την αναθεώρηση του EU ETS, χαρακτηρίζοντάς το βασικό εργαλείο για οικονομικά αποδοτική και τεχνολογικά ουδέτερη απανθρακοποίηση στην Ευρώπη. Θεωρεί θετικές τις αλλαγές για την ευθυγράμμιση με τον στόχο του 2040, τη βελτίωση του Market Stability Reserve και τη διαφανέστερη διάθεση των εσόδων. Ωστόσο, ζητά σαφέστερους κανόνες για τον μηχανισμό ETS Investment Booster, καλύτερη ενσωμάτωση πιστώσεων άνθρακα και ενίσχυση του CORSIA για τις αερομεταφορές. Στόχος της είναι ένα αποτελεσματικό ETS, συνδεδεμένο με διεθνείς αγορές και ικανό να στηρίξει τη βιώσιμη απανθρακοποίηση.του κόστους αναβάθμισης των ενεργειακών υποδομών.
Προειδοποιήσεις για αποδυνάμωση του ETS
Παρότι το πακέτο για τον εξηλεκτρισμό έτυχε ευρείας υποστήριξης, περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες ότι η μεταρρύθμιση του ETS ενδέχεται να αποδυναμώσει τη σημαντικότερη πολιτική της Ευρώπης για το κλίμα.
Το European Environmental Bureau (EEB) επέκρινε την πρόταση της Επιτροπής για μεγαλύτερη ευελιξία προς τη βαριά βιομηχανία μέσω βραδύτερου ρυθμού μείωσης των εκπομπών, πρόσθετων δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών, χαλάρωσης των προϋποθέσεων για τη χορήγησή τους, πιθανής επαναφοράς των διεθνών πιστώσεων άνθρακα και εξασθένησης του μηχανισμού σταθερότητας της αγοράς.
Παρότι η οργάνωση χαιρέτισε την επέκταση του ETS στην αποτέφρωση αποβλήτων και τη διεύρυνση της κάλυψης της διεθνούς αεροπορίας, υποστήριξε ότι η συνολική πρόταση αποδυναμώνει το επενδυτικό σήμα που απαιτείται για την επιτάχυνση της μετάβασης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
Συνολικά, οι συμμετέχοντες στην αγορά συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που τοποθετεί τον εξηλεκτρισμό στο επίκεντρο της βιομηχανικής και ενεργειακής στρατηγικής της Ευρώπης. Ωστόσο, οι ενδιαφερόμενοι φορείς επισημαίνουν με συνέπεια ότι η εφαρμογή θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Οι τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας, της αποθήκευσης και των δικτύων συγκλίνουν στο ότι η πολιτική φιλοδοξία πρέπει πλέον να συνοδευτεί από ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, ισχυρότερα επενδυτικά κίνητρα, υποστηρικτικό σχεδιασμό της αγοράς και σταθερά κανονιστικά πλαίσια.
Διαβάστε ακόμα
