Σε αγώνα δρόμου με ορίζοντα τον Δκέμβριο εξελίσσεται η προσπάθεια να ξεμπλοκάρουν τα δύο πρώτα πιλοτικά υπεράκτια αιολικά πάρκα της Ελλάδας στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Έβρου και Σαμοθράκης, συνολικής ισχύος περίπου 600 MW. Μετά το δικαστικό «φρένο» που έβαλε το περασμένο καλοκαίρι το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών στις άδειες ερευνών των έργων, το βάρος μεταφέρεται πλέον σε μεγάλο βαθμό στο θεσμικό πεδίο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΔΕΥΕΠ επεξεργάζεται προσχέδιο νομοθετικής ρύθμισης και στόχος είναι να ενταχθεί σε επόμενο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ έως τον ερχόμενο Δεκέμβριο. Το ζητούμενο είναι η ρύθμιση να ψηφιστεί πριν από το κλείσιμο της Βουλής για τις διακοπές των Χριστουγέννων, ώστε στη συνέχεια, με τη δημοσίευσή της σε ΦΕΚ, να καταστεί δυνατή η επανέκδοση των αδειών έρευνας και να επανεκκινήσει η διαδικασία ωρίμανσης των δύο επενδύσεων.

Υπενθυμίζεται ότι στην περιοχή έχουν σχεδιαστεί δύο πιλοτικά υπεράκτια αιολικά πάρκα σταθερής έδρασης. Το ένα, ισχύος 216 MW, βρίσκεται πλέον στο χαρτοφυλάκιο της ΔΕΗ, η οποία απέκτησε τη σχετική άδεια μετά την εξαγορά της από την κοινοπραξία Κοπελούζου – Σαμαρά. Το δεύτερο, ισχύος περίπου 400 MW, αναπτύσσεται από την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και τη Motor Oil, μέσω της «Αιολική Προβατά Τραϊανουπόλεως». Η συνεργασία των δύο ομίλων για το έργο ανακοινώθηκε στις αρχές του 2025, με τη Motor Oil Renewable Energy να αποκτά ποσοστό 50% στην εταιρεία.

Οι δύο επενδύσεις είχαν λάβει άδειες έρευνας διάρκειας τριών ετών και είχαν προχωρήσει σε μελέτες και προετοιμασία για τις απαιτούμενες ερευνητικές εργασίες. Μάλιστα, τα δύο σχήματα είχαν εξετάσει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν από κοινού μέρος των ερευνών, αξιοποιώντας τις γειτονικές περιοχές ανάπτυξης ώστε να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας και να περιορίσουν το κόστος και τον χρόνο των εργασιών. Μετά όμως την απόφαση του Εφετείου, η περαιτέρω ωρίμανση των έργων ουσιαστικά ανακόπηκε, με την αγορά να εκτιμά ότι η δικαστική εμπλοκή μπορεί να μεταθέσει σημαντικά το χρονοδιάγραμμα των επενδύσεων.

Το δικαστικό μέτωπο και τα δύο έργα

Η νέα κινητικότητα έρχεται μετά την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, το περασμένο καλοκαίρι, να κάνει δεκτή την προσφυγή του Δήμου Σαμοθράκης και να ακυρώσει τις σχετικές άδειες ερευνών δημιουργώντας ένα νέο γύρο αβεβαιότητας για τα δύο έργα, τα οποία μέχρι τότε βρίσκονταν σε φάση ερευνών και μελετών. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, τόσο η ΕΔΕΥΕΠ όσο και το ένα από τα δύο επενδυτικά σχήματα έχουν ήδη καταθέσει έφεση, με τις υποθέσεις να αναμένεται να οδηγηθούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Αντίστοιχη κίνηση αναμένεται να γίνει τις επόμενες ημέρες και από το δεύτερο επενδυτικό σχήμα. Ωστόσο, η δικαστική οδός δεν εκτιμάται ότι μπορεί να δώσει άμεσα λύση στην εκκρεμότητα, καθώς η διαδικασία αναμένεται να απαιτήσει χρόνο. Ως εκ τούτου, το βάρος για την απεμπλοκή των δύο έργων μεταφέρεται στο θεσμικό σκέλος, με στόχο να διαμορφωθεί το απαραίτητο νομοθετικό πλαίσιο που θα επιτρέψει την επανεκκίνηση των ερευνητικών εργασιών χωρίς να απαιτείται η αναμονή για την οριστική δικαστική κρίση.

Η «τρύπα» του θεσμικού πλαισίου

Κρίσιμο παράγοντα στο ζήτημα που έχει προκύψει αποτελεί τη σχέση μεταξύ της άδειας έρευνας και της διαδικασίας οριοθέτησης των περιοχών όπου μπορούν να αναπτυχθούν υπεράκτια αιολικά. Το υφιστάμενο πλαίσιο συνδέει την ανάπτυξη των έργων με τον καθορισμό των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ), οι οποίες οριοθετούνται με Προεδρικό Διάταγμα. Στη συνέχεια προβλέπεται η διαδικασία χορήγησης των αδειών έρευνας στους ενδιαφερόμενους επενδυτές. Η ίδια η ΕΔΕΥΕΠ περιγράφει σήμερα τη διαδικασία με αυτόν τον τρόπο: πρώτα ορίζεται η ΠΟΑΥΑΠ και δύο μήνες μετά την έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος ανοίγει η διαδικασία για τις άδειες έρευνας. Ακριβώς αυτή η αλληλουχία έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δικαστικής διαμάχης.

Η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου, ανέδειξε ζητήματα σχετικά με την προηγούμενη ολοκλήρωση του απαιτούμενου θεσμικού και περιβαλλοντικού πλαισίου, μεταξύ άλλων σε σχέση με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΥΑΠ, τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και την οριοθέτηση της περιοχής με Προεδρικό Διάταγμα.

Η νέα ρύθμιση που εξετάζεται

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΔΕΥΕΠ έχει προχωρήσει στην επεξεργασία πρότασης νομοθετικής παρέμβασης με κεντρική λογική να διαχωριστεί το στάδιο των ερευνητικών εργασιών από την ανάγκη προηγούμενης έκδοσης Προεδρικού Διατάγματος, ώστε οι επενδυτές να μπορούν να πραγματοποιούν τις απαραίτητες έρευνες χωρίς να απαιτείται να έχει ολοκληρωθεί προηγουμένως το σύνολο της διαδικασίας οριοθέτησης της περιοχής.
Πρόκειται για κρίσιμη αλλαγή για την ωρίμανση των υπεράκτιων έργων, καθώς οι απαιτούμενες έρευνες δεν είναι τυπική διαδικασία. Περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων γεωφυσικές, γεωτεχνικές, ανεμολογικές και περιβαλλοντικές εργασίες, μετρήσεις και συλλογή δεδομένων για τον θαλάσσιο πυθμένα και τις συνθήκες της περιοχής.
Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα προκειμένου ο επενδυτής να γνωρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις τεχνικές παραμέτρους του έργου, το κόστος κατασκευής και εγκατάστασης, τις απαιτήσεις των θεμελιώσεων και τελικά το συνολικό επενδυτικό ρίσκο.

«Τρέχει» και η προσαρμογή των αδειών

Παράλληλα με τη νομοθετική λύση, προχωράει και η προσαρμογή των αδειοδοτικών διαδικασιών στις παρατηρήσεις και στο σκεπτικό της δικαστικής απόφασης. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα που ανέδειξε το Διοικητικό Εφετείο μέσα από τις απαραίτητες προσαρμογές στις περιβαλλοντικές διαδικασίες και στις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η έκδοση της ΣΜΠΕ για τα πιλοτικά έργα βρίσκεται πλέον σε τελικό στάδιο προκειμένου να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση με καλά πληροφορημένες πηγές να τοποθετούν αυτή την εξέλιξη εντός του ερχόμενου μήνα.

Διαβάστε ακόμα