Η αναθεώρηση του πλαισίου διατήρησης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου βρίσκεται στα σχέδια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς οι αναταράξεις που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανέδειξαν την ευαλωτότητα της ευρωπαϊκής αγοράς απέναντι σε ενδεχόμενες διακοπές εφοδιασμού. Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται η πρόληψη ελλείψεων σε κρίσιμα πετρελαϊκά προϊόντα, όπως το ντίζελ και η κηροζίνη αεροσκαφών.
Σύμφωνα με σχέδιο εγγράφου που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να συνδέσει τη σύνθεση των έκτακτων αποθεμάτων κάθε κράτους-μέλους με τα εθνικά πρότυπα κατανάλωσης. Η πρόταση φιλοδοξεί να διορθώσει μια αδυναμία του σημερινού συστήματος: οι ισχύοντες κανόνες δεν απαιτούν από τις χώρες να διατηρούν αποθέματα με αναλογία πετρελαϊκών προϊόντων αντίστοιχη με εκείνη που καταναλώνουν στην εγχώρια αγορά.
Τουλάχιστον το ένα τρίτο σε προϊόντα εκτός αργού
Μία από τις βασικές προβλέψεις του σχεδίου είναι ότι τουλάχιστον το ένα τρίτο των έκτακτων αποθεμάτων θα πρέπει να αποτελείται από προϊόντα πετρελαίου και όχι από αργό πετρέλαιο. Παράλληλα, η σύνθεσή τους θα πρέπει να αντανακλά την εθνική αξιολόγηση κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η δυναμικότητα διύλισης και οι εγχώριες ανάγκες.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης τα αποθέματα κάθε χώρας να περιλαμβάνουν τουλάχιστον ένα πετρελαϊκό προϊόν, όπως βενζίνη, καύσιμο αεροσκαφών, ντίζελ ή μαζούτ. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τα κράτη-μέλη δεν θα διαθέτουν απλώς επαρκείς ποσότητες αργού, αλλά και έτοιμα προς χρήση καύσιμα που μπορούν να καλύψουν άμεσα τις ανάγκες της αγοράς σε περίπτωση κρίσης.
Επιπλέον, στο σχέδιο περιλαμβάνεται η δυνατότητα προσωρινής και κατ’ εξαίρεση στρατιωτικής πρόσβασης στα έκτακτα αποθέματα υγρών καυσίμων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το κόστος της κρίσης στη Μέση Ανατολή
Η αναθεώρηση έρχεται μετά το σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης στις ευρωπαϊκές εισαγωγές καυσίμων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΕΕ που περιλαμβάνονται στο δημοσίευμα, το πρόσθετο κόστος εισαγωγών ντίζελ για την Ευρώπη αυξήθηκε κατά 40 δισ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες για εισαγωγές καυσίμων αεροσκαφών ενισχύθηκαν κατά 16 έως 19 δισ. ευρώ κατά την περίοδο Μαρτίου-Σεπτεμβρίου.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται, ωστόσο, στο κόστος προμήθειας. Μια διακοπή διάρκειας μίας εβδομάδας στην αλυσίδα εφοδιασμού καυσίμων θα μπορούσε να προκαλέσει απώλειες που αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 0,15%-0,2% του ετήσιου ΑΕΠ ενός κράτους-μέλους, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις.
Το πετρέλαιο αποτελεί τη μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή ενέργειας στην ΕΕ, καλύπτοντας περίπου το 38% της συνολικής κατανάλωσης. Η εξάρτηση αυτή καθιστά την επάρκεια των αποθεμάτων κρίσιμο παράγοντα για την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η πρόταση βρίσκεται ακόμη σε στάδιο επεξεργασίας και ενδέχεται να τροποποιηθεί πριν από την έγκρισή της από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία, σύμφωνα με τον υφιστάμενο προγραμματισμό, αναμένεται στις αρχές Δεκεμβρίου. Η Κομισιόν δεν θέλησε να σχολιάσει το περιεχόμενο του σχεδίου.
Διαβάστε ακόμη
