Το Ιράκ βρίσκεται ξανά «στο ραντάρ» των μεγάλων πετρελαϊκών ομίλων (Big Oil), καθώς η Chevron, η BP, η ConocoPhillips και η TotalEnergies επανεξετάζουν ή ενισχύουν την παρουσία τους στη χώρα, παρά το αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο στη Μέση Ανατολή. Το Ιράκ να επιχειρεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία που δημιουργεί ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν για να προσελκύσει νέα κεφάλαια και να αυξήσει την παραγωγική του δυναμικότητα. Με τις νέες συμφωνίες που έχουν ήδη υπογραφεί, αλλά και εκείνες που βρίσκονται στο τραπέζι, η χώρα θα μπορούσε να ανεβάσει την παραγωγική της ικανότητα στα 5,5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως έως το 2030, από περίπου 4,5 εκατ. βαρέλια πριν από τον πόλεμο.

Το αυξημένο ενδιαφέρον των πετρελαϊκών κολοσσών για το Ιράκ συνδέεται με τους ευνοϊκότερους όρους που προσφέρει πλέον η Βαγδάτη μέσω ενός νέου μοντέλου συμβάσεων. Σε αντίθεση με το προηγούμενο καθεστώς, βάσει του οποίου οι ξένες εταιρείες λάμβαναν μια προκαθορισμένη, σχετικά χαμηλή αμοιβή για κάθε βαρέλι που παρήγαν, οι νέες συμφωνίες τούς επιτρέπουν να επωφελούνται περισσότερο από ενδεχόμενη άνοδο των τιμών του πετρελαίου, ενώ παράλληλα τους δίνουν τη δυνατότητα να καταγράφουν τα αποθέματα που αναλαμβάνουν να αξιοποιήσουν στους ισολογισμούς τους.

Στο επίκεντρο της νέας κινητικότητας βρίσκεται η Chevron, η οποία έχει ήδη υπογράψει προκαταρκτική συμφωνία με τη Βαγδάτη για την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων που ανήκαν στη ρωσική Lukoil. Η οριστικοποίηση της συμφωνίας τοποθετείται χρονικά στο 2027, σηματοδοτώντας την πρόθεση του αμερικανικού ομίλου να αποκτήσει ισχυρότερη θέση στην ιρακινή αγορά. «Οι αποδόσεις ακολουθούν το ρίσκο», είναι, σε γενικές γραμμές, η λογική που έχει περιγράψει ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Mike Wirth, εξηγώντας το ενδιαφέρον του ομίλου για το Ιράκ. Με τους νέους συμβατικούς όρους να είναι σαφώς πιο ελκυστικοί για τους επενδυτές, η σχέση μεταξύ κινδύνου και δυνητικών αποδόσεων φαίνεται πλέον να γέρνει προς τη σωστή πλευρά για τις μεγάλες πετρελαϊκές.

Το παράδειγμα της TotalEnergies αποτυπώνει αυτή τη στροφή. Όπως αναφέρει το Bloomberg, πριν από τρία χρόνια, ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός δεσμεύτηκε για επενδύσεις περίπου 27 δισ. δολαρίων σε πετρελαϊκά και έργα φυσικού αερίου στο Ιράκ, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή των μεγάλων ονομάτων του κλάδου. Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε στη συνέχεια η BP, η οποία λίγους μήνες αργότερα ενέταξε στο project και την ConocoPhillips.

Από τα 5,5 στα 10 εκατ. βαρέλια

Οι φιλοδοξίες της Βαγδάτης, πάντως, δεν σταματούν στα 5,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Ο πρωθυπουργός Αλί αλ-Ζαΐντι έχει μιλήσει ακόμη και για παραγωγική δυναμικότητα 8 ή 10 εκατ. βαρελιών ημερησίως μετά το 2035. Οι στόχοι αυτοί θεωρούνται ιδιαίτερα φιλόδοξοι, ωστόσο ακόμη και μια αύξηση της παραγωγής κατά 20%-30% θα άλλαζε σημαντικά τα δεδομένα στην αγορά. Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα σημαίνει μια τέτοια αύξηση για τον ΟΠΕΚ. Η Βαγδάτη θα χρειαστεί να κινηθεί μέσα στους περιορισμούς του οργανισμού ή, εφόσον οι στόχοι της υπερβούν τα συμφωνημένα όρια, να αναζητήσει διαφορετική πορεία. Υπάρχει, τέλος, και ο παράγοντας των Στενών του Ορμούζ. Εάν παραμείνει εμπόλεμη ζώνη, το Ιράκ θα χρειαστεί εναλλακτικές διαδρομές για τις εξαγωγές του. Ήδη χρησιμοποιεί περιορισμένα τον αγωγό μέσω Τουρκίας προς τη Μεσόγειο, ενώ η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στη Συρία ανοίγει θεωρητικά και άλλες επιλογές.

Διαβάστε ακόμη