Ένα μνημόνιο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στον Κόλπο θα μπορούσε να υπογραφεί ακόμη και την Κυριακή, σύμφωνα με δυτική πηγή που μίλησε στο Reuters την Παρασκευή, με τη Γενεύη να αναδεικνύεται ως ο πιθανότερος τόπος.

Η πηγή ανέφερε ότι η διατύπωση του μνημονίου βρίσκεται ακόμη στο τελικό στάδιο και ότι το Ιράν επιμένει πως η συμφωνία πρέπει επίσης να τερματίζει τις εχθροπραξίες στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ συγκρούεται με τη φιλοϊρανική πολιτοφυλακή Χεζμπολάχ.

Στόχος ήταν η οριστικοποίηση του κειμένου έως το Σάββατο, ώστε η συμφωνία να υπογραφεί από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ. Αν και δεν έχει οριστεί ακόμη τοποθεσία, η Γενεύη εμφανίζεται ως το επικρατέστερο σενάριο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι ακυρώνει νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, καθώς η συμφωνία είναι πλέον έτοιμη. «Μόλις πετύχαμε έναν σπουδαίο διακανονισμό του πολέμου με το Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Ποιος κερδίζει περισσότερα από τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν

Ωστόσο, οι όροι της συμφωνίας, όπως περιγράφονται από Ιρανούς αξιωματούχους, φαίνεται να ικανοποιούν σε μεγάλο βαθμό τις απαιτήσεις της Τεχεράνης, ενώ ο Τραμπ φέρεται να εξασφαλίζει περιορισμένα ανταλλάγματα, πέρα από την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία είχαν κλείσει μετά τις αμερικανικές επιθέσεις τον Φεβρουάριο.

Ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε ότι το προσχέδιο προβλέπει την άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, το ξεπάγωμα δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων και τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Τα ζητήματα του πυρηνικού προγράμματος θα μετατεθούν για μεταγενέστερες συνομιλίες. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει συμφωνία που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, ενώ το Ιράν υποστηρίζει ότι δεν επιδιώκει κάτι τέτοιο.

Η άρση κυρώσεων, το ξεπάγωμα περιουσιακών στοιχείων και η παύση των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο αποτελούν βασικές ιρανικές απαιτήσεις. Η πηγή δεν ανέφερε τι θα προσφέρει το Ιράν ως αντάλλαγμα, ενώ δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το ιρανικό πρακτορείο Mehr ανέφερε ότι στους όρους περιλαμβάνονται και σημαντικές αμερικανικές παραχωρήσεις, όπως δέσμευση απόσυρσης στρατιωτικών δυνάμεων από τις περιοχές γύρω από το Ιράν και σχέδιο για την ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης ιρανικής οικονομίας. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους πρέπει να υποβάλουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων», ανέφερε το δημοσίευμα του Mehr.

Η ανακοίνωση του Τραμπ για συμφωνία – λίγες ώρες μετά τις απειλές ότι θα πλήξει το Ιράν «πολύ σκληρά» – προκάλεσε άνοδο στις παγκόσμιες μετοχές και πτώση στις τιμές του πετρελαίου την Παρασκευή. Το Brent υποχώρησε πάνω από 2% στις πρωινές ευρωπαϊκές συναλλαγές.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι μια συμφωνία είναι κοντά, χωρίς όμως να υλοποιείται τελικά.

Θετική αντίδραση από τις αγορές

Οι αγορές πάντως αντέδρασαν θετικά, εκτιμώντας ότι οι δηλώσεις του σηματοδοτούν αποκλιμάκωση μετά από ημέρες έντονης κλιμάκωσης, με ανταλλαγές πυρών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν και αντίποινα σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.

«Τα Στενά θα ανοίξουν επίσημα μόλις υπογράψουμε, κάτι που μπορεί να γίνει πολύ σύντομα, ίσως το Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι ο Βανς θα παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας. Ερωτηθείς αν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοχάμαντ Κεϊμανί, έχει εγκρίνει τη συμφωνία, ο Τραμπ απάντησε: «Από ό,τι καταλαβαίνω, ναι».

Ιρανικά μέσα ανέφεραν ότι ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε πως μεγάλο μέρος της συμφωνίας έχει ήδη οριστικοποιηθεί, αλλά η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υποχωρήσει στις «κόκκινες γραμμές» της.

Η ένταση παραμένει υψηλή γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με αμερικανικές δυνάμεις να καταρρίπτουν δύο ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όταν επιχειρήθηκε επίθεση σε εμπορικά πλοία που διέσχιζαν τη στρατηγική θαλάσσια οδό. Παράλληλα, ιρανικά κρατικά μέσα ανέφεραν ότι το πολεμικό ναυτικό εμπόδισε πετρελαιοφόρο να περάσει τα Στενά, ενώ ακούστηκαν εκρήξεις νωρίς το πρωί της Παρασκευής.

Η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε πολιτικό πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο, καθώς δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση της δημοτικότητας του Τραμπ λόγω της ανόδου στις τιμές της βενζίνης, ενώ Ρεπουμπλικάνοι εκφράζουν ανησυχία για τις επιπτώσεις στις ενδιάμεσες εκλογές.

Τέλος, περιορισμοί στις επιχειρήσεις στον Λίβανο ενδέχεται να προκαλέσουν αντιδράσεις από το Ισραήλ, το οποίο συμμετείχε στις αρχικές επιχειρήσεις τον Φεβρουάριο αλλά δεν περιλαμβάνεται στις διαπραγματεύσεις. Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν αποτελεί μέρος καμίας συμφωνίας ή μνημονίου με το Ιράν.

Διαβάστε ακόμη