Ασάφειες και πολύμηνες καθυστερήσεις γύρω από την πρόσβαση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στα στοιχεία της ΑΑΔΕ φέρνουν ξανά στην επιφάνεια τις αδυναμίες ενός συστήματος που καλείται να αντιμετωπίσει ληξιπρόθεσμες οφειλές δισεκατομμυρίων ευρώ, φαινόμενα ενεργειακού τουρισμού και προβλήματα ταυτοποίησης πελατών. Παρότι η δυνατότητα λήψης και επεξεργασίας συγκεκριμένων φορολογικών και ταυτοποιητικών δεδομένων προβλέπεται ήδη από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, η αγορά βρέθηκε για μήνες χωρίς σαφείς οδηγίες για τον τρόπο εφαρμογής του. Τα στοιχεία αυτά θεωρούνται κρίσιμα από τους προμηθευτές για την επιβεβαίωση της ταυτότητας των καταναλωτών, τη διαχείριση της Καθολικής Υπηρεσίας και τη διεκδίκηση οφειλών σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα επικοινωνίας ή ταυτοποίησης.
Το ζήτημα έχει αναδειχθεί πιο έντονα μετά τις πρόσφατες αποκαλύψεις για περιπτώσεις καταναλωτών που εμφανίζονται να χρωστούν για παροχές με τις οποίες δεν είχαν ποτέ σχέση, καθώς είχαν χρησιμοποιηθεί τα προσωπικά τους στοιχεία σε συμβάσεις που φέρονται να υπογράφηκαν με πλαστογραφημένα δικαιολογητικά. Πρόκειται για υποθέσεις που αναδεικνύουν τις δυσκολίες ελέγχου και διασταύρωσης στοιχείων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και επαναφέρουν τη συζήτηση γύρω από τα εργαλεία που διαθέτουν οι προμηθευτές για την επαλήθευση των στοιχείων των πελατών τους.
Οι προμηθευτές επαναφέρουν το αίτημα για σαφείς διαδικασίες πρόσβασης στις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της ΓΓΠΣ & Ψηφιακής Διακυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι η σχετική δυνατότητα προβλέπεται ήδη από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, χωρίς ωστόσο να έχουν δοθεί εγκαίρως οι απαραίτητες οδηγίες εφαρμογής.
Παρά το γεγονός ότι η σχετική δυνατότητα προβλέπεται από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, η αγορά εξακολουθεί να αναζητά σαφείς διαδικασίες εφαρμογής, σε μια περίοδο κατά την οποία η ορθή ταυτοποίηση των καταναλωτών, η αντιμετώπιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών και η διαχείριση της Καθολικής Υπηρεσίας αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, ο ΕΣΠΕΝ είχε απευθυνθεί ήδη από τις αρχές του έτους προς το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία μέσω της οποίας οι προμηθευτές θα μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση στις διαδικτυακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της ΓΓΠΣ & ΨΔ.
Η απάντηση, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, δόθηκε έπειτα από περίπου έξι μήνες και μετά από επανειλημμένες παρεμβάσεις, επιστολές και προσπάθειες επικοινωνίας με τις αρμόδιες υπηρεσίες. Όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, η απάντηση δεν έδωσε εξαρχής τις απαραίτητες κατευθύνσεις που ζητούσαν οι προμηθευτές, ενώ φαίνεται να υπήρξε και παρερμηνεία του ίδιου του αιτήματος.
Σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, η ΓΓΠΣ & ΨΔ φέρεται να αντιμετώπισε το αίτημα ως ζήτημα πρόσβασης του ίδιου του Συνδέσμου στα προσωπικά και φορολογικά δεδομένα των καταναλωτών. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει ο Σύνδεσμος, το αίτημα δεν αφορούσε ποτέ πρόσβαση του ΕΣΠΕΝ στα στοιχεία αυτά, αλλά την παροχή οδηγιών και διευκρινίσεων για τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι οι προμηθευτές – ως νόμιμοι αποδέκτες των δεδομένων – θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που ήδη προβλέπει η νομοθεσία.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η απάντηση της ΓΓΠΣ & ΨΔ επιβεβαιώνει ουσιαστικά τη θέση που είχε εξαρχής διατυπώσει ο ΕΣΠΕΝ, ότι δηλαδή η νόμιμη βάση για τη λήψη και επεξεργασία των σχετικών στοιχείων από τους προμηθευτές υφίσταται ήδη μέσω του άρθρου 21 του Ν. 5104/2024. Με άλλα λόγια, το ζήτημα δεν φαίνεται να αφορά την ύπαρξη ή μη νομικής εξουσιοδότησης, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτή εφαρμόζεται στην πράξη.
Η αγορά αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο συγκεκριμένο θέμα, καθώς αντίστοιχη πρόσβαση έχει ήδη χορηγηθεί στη ΔΕΗ βάσει του ίδιου νομοθετικού πλαισίου. Αυτό που ζητούσαν οι προμηθευτές, όπως αναφέρουν, ήταν να αποσαφηνιστεί η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσουν ώστε να αποκτήσουν και οι ίδιοι πρόσβαση στις σχετικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ.
Έπειτα από νεότερη επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών, δόθηκαν τελικά ορισμένες βασικές διευκρινίσεις για τα βήματα που απαιτούνται. Σύμφωνα με αυτές, κάθε προμηθευτής θα πρέπει να υποβάλει ξεχωριστό αίτημα μέσω της ΓΓΠΣ & ΨΔ. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πόσο χρόνο θα απαιτήσει η ολοκλήρωση της διαδικασίας για κάθε εταιρεία.
Η σημασία της πρόσβασης αυτής δεν περιορίζεται σε ζητήματα διοικητικής διευκόλυνσης. Ο ΕΣΠΕΝ υποστηρίζει ότι μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ταυτοποίησης των πελατών και στον περιορισμό φαινομένων όπως οι πλαστές συμβάσεις ή η χρήση στοιχείων τρίτων προσώπων. Ήδη οι προμηθευτές αξιοποιούν υπηρεσίες ψηφιακής ταυτοποίησης μέσω του gov.gr, ωστόσο η δυνατότητα αυτή παρουσιάζει συγκεκριμένους περιορισμούς. Αφορά αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα, προϋποθέτει συναίνεση του πελάτη και παρέχει περιορισμένο εύρος πληροφοριών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην Καθολική Υπηρεσία, όπου σύμφωνα με τους προμηθευτές εντοπίζεται ένα από τα σημαντικότερα πρακτικά προβλήματα. Οι πελάτες μεταπίπτουν αυτόματα στην Καθολική Υπηρεσία χωρίς να υπογράφεται νέα σύμβαση, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις οι εταιρείες να μην διαθέτουν επαρκή στοιχεία επικοινωνίας και ταυτοποίησης. Αυτό δημιουργεί δυσχέρειες τόσο στην τιμολόγηση όσο και στην αναζήτηση και είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Την ίδια στιγμή, οι προμηθευτές ξεκαθαρίζουν ότι η πρόσβαση στα στοιχεία της ΑΑΔΕ δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του ενεργειακού τουρισμού και των στρατηγικών κακοπληρωτών. Για τον σκοπό αυτό θεωρούν απαραίτητη την ολοκλήρωση της αναθεώρησης των άρθρων 39 και 42 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, θέμα που βρίσκεται στο τραπέζι των συζητήσεων μεταξύ αγοράς, ΡΑΑΕΥ και ΥΠΕΝ εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ΕΣΠΕΝ έχει υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι οποίες έχουν ήδη τύχει επεξεργασίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Μεταξύ άλλων, εξετάζονται παρεμβάσεις που θα επιτρέπουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με γνώμονα την αρχή της αναλογικότητας, την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των στρατηγικών κακοπληρωτών. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι σχετική εισήγηση έχει ήδη προωθηθεί προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου και αναμένεται η τελική απόφαση για την έκδοση υπουργικής απόφασης που θα καθορίσει το νέο πλαίσιο.
Έτσι, πίσω από μια φαινομενικά τεχνική συζήτηση για την πρόσβαση σε δεδομένα, αναδεικνύεται ένα ευρύτερο ζήτημα λειτουργίας της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη για αποτελεσματικότερη ταυτοποίηση των καταναλωτών και καλύτερη διαχείριση των οφειλών. Από την άλλη, η ανάγκη επιτάχυνσης των θεσμικών παρεμβάσεων που η αγορά θεωρεί αναγκαίες για να αντιμετωπιστούν χρόνιες στρεβλώσεις όπως ο ενεργειακός τουρισμός και οι συσσωρευμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Διαβάστε ακόμα
