Σε επένδυση άνω των 10 δισ. ευρώ ήδη από την πρώτη φάση και άνω των 30 δισ. ευρώ σε περίπτωση πλήρους ανάπτυξης μπορεί να εξελιχθεί το mega Data Center που αναπτύσσουν ΔΕΗ και Amazon Web Services στη Δυτική Μακεδονία, μετά την υπογραφή του δεσμευτικού MoU μεταξύ των δύο πλευρών. Το project αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις που έχουν σχεδιαστεί στην Ελλάδα και ταυτόχρονα κομβικό βήμα για τη μετατροπή της ΔΕΗ σε Powertech Όμιλο με πρωταγωνιστική θέση στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η πρώτη φάση αφορά υπολογιστική ισχύ 300 MW και θα αναπτυχθεί στην περιοχή της Κοζάνης, στην έκταση όπου βρισκόταν η “αυλή” λιγνίτη της μονάδας του Αγίου Δημητρίου και σύμφωνα με πληροφορίες, ο στόχος είναι να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2028.
Η Amazon θα μισθώσει την υποδομή για 15 χρόνια. Η ΔΕΗ θα αναλάβει την έκταση, τα κτίρια και τις απαιτούμενες ενεργειακές και υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, ενώ η AWS θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί τον τεχνολογικό εξοπλισμό. Το ότι το MoU είναι δεσμευτικό σημαίνει πως, μετά τη συμφωνία με τον hyperscaler, οι βασικές εκκρεμότητες θεωρούνται πλέον κυρίως διαδικαστικού χαρακτήρα.
Η ακτινογραφία της επένδυσης που ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ
Στο οικονομικό σκέλος, η πρώτη φάση χωρίζεται σε διαφορετικά “επίπεδα” επένδυσης. Η ΔΕΗ εκτιμάται ότι θα διαθέσει περίπου 1 δισ. ευρώ για τα κτίρια, τον ηλεκτρολογικό και μηχανολογικό εξοπλισμό και τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις που απαιτούνται για τη λειτουργία του campus. Περίπου 1 δισ. ευρώ θα επενδύσει σε πρώτη φάση και η Amazon για την υποδομή IT, όπως servers και συστήματα αποθήκευσης δεδομένων. Το μεγαλύτερο ποσό, ωστόσο, αφορά τις μονάδες επεξεργασίας, κυρίως GPUs, η αξία των οποίων υπολογίζεται κοντά στα 10 δισ. ευρώ. Έτσι, το συνολικό κεφάλαιο που συνδέεται με την ανάπτυξη των πρώτων 300 MW ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ.
Τα έσοδα που προσδοκά η ΔΕΗ
Το Data Center αναμένεται να αποτελέσει μια νέα πηγή επαναλαμβανόμενης κερδοφορίας για τη ΔΕΗ. Με βάση τις εκτιμήσεις, από το 2030 θα μπορούσε να προσθέτει περίπου 170 εκατ. ευρώ ετησίως στα EBITDA της Επιχείρησης.
Τα έσοδα θα προέρχονται τόσο από τη μακροχρόνια μίσθωση των εγκαταστάσεων στην Amazon όσο και από την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μακροπρόθεσμων συμβάσεων (PPAs). Η μεγαλύτερη προοπτική, ωστόσο, βρίσκεται στη δεύτερη φάση. Στη χρηματιστηριακή ανακοίνωση αναφέρεται ρητά ότι ΔΕΗ και Amazon θα εξετάσουν την αύξηση της ισχύος από τα αρχικά 300 MW έως το 1 GW, εφόσον συντρέχουν οι συνθήκες της αγοράς, υπάρξει αμοιβαία συμφωνία και υπογραφούν οι απαιτούμενες πρόσθετες συμβάσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εμπορική συμφωνία περιλαμβάνει ήδη option για την επέκταση, με την απόφαση για την ενεργοποίησή της να αναμένεται μέσα στους επόμενους μήνες.
Ο δρόμος προς το Giga Data Center του 1 GW
Εφόσον προχωρήσει η δεύτερη φάση, η επέκταση θα γίνει σταδιακά, με προσθήκη περίπου 300 MW υπολογιστικής ισχύος ανά έτος. Σε αυτό το σενάριο, το campus θα μπορούσε να φτάσει στο 1 GW περίπου το 2031.
Σε πλήρη ανάπτυξη, τα οικονομικά μεγέθη αλλάζουν δραστικά. Οι συνολικές επενδύσεις της ΔΕΗ εκτιμώνται γύρω στα 3 δισ. ευρώ, ενώ από την πλευρά της Amazon τα κεφάλαια μπορεί να προσεγγίσουν τα 30 δισ. ευρώ. Συνεπώς, η συνολική επένδυση μπορεί να ξεπεράσει τα 30 δισ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στο νέο Στρατηγικό Σχέδιο της ΔΕΗ, συνολικού ύψους 24,2 δισ. ευρώ, έχει ενσωματωθεί μόνο η ανάπτυξη του mega Data Center των 300 MW και όχι η πλήρης επέκταση στο 1 GW. Σύμφωνα με τον Όμιλο, μετά τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης, η ανάπτυξη του Data Center θα απαιτήσει περίπου τρία χρόνια.
Eπένδυση έξω από τα συνήθη ελληνικά μεγέθη
Η κλίμακα του project γίνεται πιο σαφής μέσα από τη σύγκριση με άλλες μεγάλες επενδύσεις στην Ελλάδα. Το συνολικό επενδυτικό σχέδιο για το Ελληνικό έχει τοποθετηθεί στα περίπου 8 δισ. ευρώ. Επομένως, ακόμη και η πρώτη φάση του Data Center, εφόσον συνυπολογιστεί ο τεχνολογικός εξοπλισμός της AWS, υπερβαίνει αυτό το μέγεθος.
Στο σενάριο του 1 GW, η σύγκριση αποκτά πλέον διεθνή χαρακτηριστικά. Τα περίπου 30 δισ. ευρώ που μπορεί να επενδύσει η Amazon αντιστοιχούν περίπου στο 12,1% του ελληνικού ΑΕΠ του 2025, το οποίο διαμορφώθηκε, σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση της ΕΛΣΤΑΤ, στα 248,4 δισ. ευρώ.
Το σημαντικό για την ελληνική οικονομία είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων θα προέλθει από τον αμερικανικό τεχνολογικό όμιλο, μετατρέποντας το project σε δυνητικά εξαιρετικά μεγάλη άμεση ξένη επένδυση σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κλάδους διεθνώς.
Η Κοζάνη στον ευρωπαϊκό χάρτη των hyperscalers
Ήδη από τα 300 MW, η ΔΕΗ κατατάσσει το σχεδιαζόμενο Data Center μεταξύ των μεγαλύτερων στην Ευρώπη. Η μετάβαση στο 1 GW, όμως, θα το τοποθετούσε στην κατηγορία των μεγάλων διεθνών hyperscale campuses.
Ένα μέτρο σύγκρισης δίνει η παρουσία της AWS στην Αραγονία. Το 2024 η εταιρεία είχε ανακοινώσει επενδύσεις 15,7 δισ. ευρώ για την επέκταση της cloud region στην περιοχή, ενώ τον Μάρτιο του 2026 το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα για υποδομές data centers στην Ισπανία αυξήθηκε στα 33,7 δισ. ευρώ.
Τα δύο projects δεν είναι απολύτως συγκρίσιμα, καθώς το ισπανικό σχέδιο αφορά ευρύτερο δίκτυο υποδομών. Ωστόσο, δείχνουν την τάξη μεγέθους στην οποία μπορεί να κινηθεί η επένδυση της Κοζάνης εφόσον φτάσει σε πλήρη ανάπτυξη.
Η ίδια η Amazon διαθέτει αντίστοιχο διεθνές εκτόπισμα. Το 2025 κατέγραψε πωλήσεις 128,7 δισ. δολαρίων και λειτουργικά κέρδη 45,6 δισ. δολαρίων, ενώ το παγκόσμιο cloud δίκτυό της εκτείνεται σε 39 γεωγραφικές Regions και 124 Availability Zones. Η συμφωνία για μία υποδομή εκατοντάδων MW αποκτά επομένως ιδιαίτερη βαρύτητα τόσο για τη ΔΕΗ όσο και για τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή χάρτη των ψηφιακών υποδομών.
Από data hub σε κόμβο cloud και AI
Το project συνδέεται και με τον ευρύτερο στόχο της Ελλάδας να ενισχύσει τον ρόλο της ως κόμβος δεδομένων μεταξύ Ευρώπης, Νοτιοανατολικής Μεσογείου, Μέσης Ανατολής και Ασίας.
Η ανάπτυξη νέων διεθνών οπτικών διασυνδέσεων και εγχώριων Data Centers έχει ήδη βάλει τη χώρα στον συγκεκριμένο χάρτη. Μια υποδομή 300 MW, και πολύ περισσότερο ένα campus 1 GW, αλλάζει ωστόσο την κλίμακα.
Το Data Center θα μπορεί να λειτουργεί ως περιφερειακή πλατφόρμα cloud και AI computing, καλύπτοντας ανάγκες επιχειρήσεων και οργανισμών πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Σε συνδυασμό με τις τηλεπικοινωνιακές διασυνδέσεις της χώρας, δημιουργείται η δυνατότητα εξυπηρέτησης μέρους της ζήτησης για cloud και AI στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο από ελληνικές υποδομές.
Γιατί επιλέχθηκε η Δυτική Μακεδονία
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το έργο και για τη μεταλιγνιτική μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας. Η περιοχή που για δεκαετίες φιλοξενούσε την παραγωγή και αποθήκευση λιγνίτη καλείται πλέον να υποδεχθεί μία από τις μεγαλύτερες υποδομές ψηφιακής και υπολογιστικής ισχύος στην Ευρώπη.
Η επιλογή της περιοχής δεν είναι τυχαία. Υπάρχουν μεγάλες διαθέσιμες βιομηχανικές εκτάσεις, δίκτυα υψηλής και υπερυψηλής τάσης, πρόσβαση σε φυσικό αέριο, οπτικές ίνες και υφιστάμενες υποδομές νερού. Παράλληλα, η περιοχή διαθέτει ανθρώπινο δυναμικό με πολυετή τεχνική εμπειρία σε σύνθετες ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Η ανάπτυξη του Data Center μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως βάση για τη δημιουργία ενός ευρύτερου οικοσυστήματος προμηθευτών, τεχνολογικών επιχειρήσεων, υπηρεσιών και τεχνικής υποστήριξης.
Η ενεργειακή βάση του project
Καθοριστικό πλεονέκτημα της ΔΕΗ είναι η δυνατότητα να αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη πρόκληση που συνοδεύει τα AI Data Centers: τη διαρκή πρόσβαση σε μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.
Στη Δυτική Μακεδονία αναπτύσσεται ένα νέο ενεργειακό οικοσύστημα που περιλαμβάνει φωτοβολταϊκά, μπαταρίες και δύο έργα αντλησιοταμίευσης ισχύος 320 MW και 240 MW αντίστοιχα. Στον αρχικό σχεδιασμό του Ομίλου προβλέπονταν συνολικά 2.130 MW φωτοβολταϊκών και έως 860 MW έργων αποθήκευσης.
Ρόλο στην τροφοδοσία του Data Center θα διαδραματίσει και η Πτολεμαΐδα 5. Σύμφωνα με τον τελευταίο σχεδιασμό, η μονάδα θα μετατραπεί αρχικά σε μονάδα φυσικού αερίου ανοικτού κύκλου περίπου 350 MW, με στόχο να λειτουργήσει στα τέλη του 2027. Έως το 2029 προβλέπεται η μετατροπή της σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου περίπου 440 MW.
Στον αρχικό σχεδιασμό περιλαμβανόταν επιπλέον επενδυτικό πρόγραμμα περίπου 1,2 δισ. ευρώ για ενεργειακές εγκαταστάσεις στην Πτολεμαΐδα 5 και τον Άγιο Δημήτριο, με στόχο τη δημιουργία ενός τοπικού συστήματος που θα συνδυάζει ΑΠΕ, αποθήκευση και ελεγχόμενη παραγωγή.
Απευθείας τροφοδοσία και «πράσινα» PPAs
Το μοντέλο προβλέπει απευθείας ενεργειακή τροφοδοσία του Data Center, ώστε η μεγάλη νέα ζήτηση να μην επιβαρύνει αντίστοιχα το ηλεκτρικό σύστημα ή να μετατρέπεται αυτομάτως σε πίεση στις χονδρεμπορικές τιμές. Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει μακροχρόνια πράσινα PPAs μεταξύ Amazon και ΔΕΗ.
Αντίστοιχα, περιορισμένο αναμένεται να είναι το αποτύπωμα στην κατανάλωση νερού. Οι υποδομές που υπάρχουν ήδη στη Δυτική Μακεδονία είχαν σχεδιαστεί για τις πολύ μεγαλύτερες ανάγκες των λιγνιτικών μονάδων, ενώ το Data Center υπολογίζεται ότι θα χρειάζεται ποσότητες που αντιστοιχούν μόλις στο 0,6% της ιστορικής κατανάλωσης των λιγνιτικών δραστηριοτήτων.
Οι θέσεις εργασίας και το νέο παραγωγικό μοντέλο
Η απασχόληση αποτελεί ακόμη μία κρίσιμη παράμετρο. Για την κατασκευή της αρχικής υποδομής των 300 MW, η ΔΕΗ έχει εκτιμήσει ότι θα δημιουργηθούν τουλάχιστον 4.000 θέσεις εργασίας.
Για το σύνολο του επενδυτικού σχεδίου στη Δυτική Μακεδονία, δηλαδή το Giga Data Center και τις ενεργειακές υποδομές που θα το συνοδεύουν, οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τις θέσεις εργασίας έως τις 20.000 κατά την περίοδο κατασκευής και έως τις 2.000 κατά τη λειτουργία.
Παράλληλα, μια εγκατάσταση αυτής της κλίμακας μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετη δραστηριότητα σε κλάδους όπως οι κατασκευές, οι τηλεπικοινωνίες, τα logistics, η ασφάλεια, η πληροφορική και η τεχνική υποστήριξη.
Ο κρίκος που έλειπε από το Powertech μοντέλο της ΔΕΗ
Για τη ΔΕΗ, η συμφωνία με την Amazon έρχεται να συμπληρώσει τον μετασχηματισμό της από αμιγώς ενεργειακή εταιρεία σε Powertech Όμιλο, με δραστηριότητες που επεκτείνονται στις τηλεπικοινωνίες, στα Data Centers και στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Όμιλος έχει ήδη αναπτύξει τη FiberGrid στις οπτικές ίνες και έχει εισέλθει στα Data Centers μέσω της Data In Scale, σε συνεργασία με την EDGNEX-DAMAC στην Αττική. Η Amazon προσθέτει πλέον τον κρίσιμο παράγοντα της συνεργασίας με έναν από τους μεγαλύτερους hyperscalers διεθνώς.
Η συμφωνία δεν εξαντλείται στη 15ετή μίσθωση και στα PPAs. Οι δύο πλευρές έχουν δηλώσει ότι θα εξετάσουν πολυετή συνεργασία σε cloud και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ίδιας της ΔΕΗ.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται η Olympus AI, η νέα θυγατρική του Ομίλου για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και υπηρεσιών Artificial Intelligence-as-a-Service.
Στα σχέδια της διοίκησης περιλαμβάνεται η ανάπτυξη εξειδικευμένων εφαρμογών AI για κλάδους όπως η ναυτιλία και οι νομικές υπηρεσίες, οι οποίες θα μπορούν να φιλοξενούνται στις υποδομές του Data Center και να παρέχονται μέσω συνεργαζόμενων εταιρειών.
Έτσι, το project της Κοζάνης δεν περιορίζεται σε μία μεγάλη επένδυση real estate και υπολογιστικής ισχύος. Αποτελεί το σημείο όπου συναντώνται ο ενεργειακός μετασχηματισμός της ΔΕΗ, η μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας στην εποχή μετά το λιγνίτη και η προσπάθεια της Ελλάδας να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά cloud και τεχνητής νοημοσύνης.
Διαβάστε ακόμη
