Στο επίκεντρο εκτενούς δημοσιεύματος του Bloomberg βρίσκεται η ΔΕΗ και το φιλόδοξο σχέδιο μετασχηματισμού της Δυτικής Μακεδονίας, με το πρακτορείο να παρουσιάζει την περιοχή της Κοζάνης ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης από τον λιγνίτη σε μια νέα οικονομία που συνδυάζει καθαρή ενέργεια, τεχνολογία και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης (AI).

Το δημοσίευμα εστιάζει στη στρατηγική της ΔΕΗ να αξιοποιήσει τις πρώην λιγνιτικές εκτάσεις και τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, επιχειρώντας να διαμορφώσει ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο για τη Δυτική Μακεδονία μετά το τέλος της λιγνιτικής εποχής. Κεντρικό ρόλο σε αυτόν τον σχεδιασμό έχει η δημιουργία του μεγάλου data center αρχικής ισχύος 300 MW, το οποίο η ΔΕΗ σχεδιάζει να ολοκληρώσει έως το τέλος του 2028. Η εγκατάσταση θα μπορεί να επεκταθεί σταδιακά έως το 1 GW έως το 2031, προσδίδοντας στην περιοχή μια νέα διάσταση ως κόμβο ψηφιακών υποδομών.

Το έργο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο επενδυτικό σχέδιο ύψους περίπου 5,8 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει την ανάπτυξη νέων ενεργειακών και τεχνολογικών υποδομών με στόχο τη μετατροπή της πρώην λιγνιτικής περιοχής σε κέντρο καθαρής ενέργειας και τεχνολογίας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΔΕΗ βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με μεγάλους διεθνείς hyperscalers, δηλαδή εταιρείες που αναπτύσσουν και διαχειρίζονται μεγάλης κλίμακας υποδομές cloud και AI.

Η σημασία της μετάβασης γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν ληφθεί υπόψη ο διαχρονικός ρόλος της ΔΕΗ στην οικονομία της περιοχής. Σύμφωνα με το Bloomberg, η εταιρεία αντιστοιχεί περίπου στο 40% της οικονομικής παραγωγής της Δυτικής Μακεδονίας, γεγονός που εξηγεί γιατί η απολιγνιτοποίηση δεν αφορά μόνο το κλείσιμο των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, αλλά συνδέεται άμεσα με το συνολικό παραγωγικό και κοινωνικό μοντέλο της περιοχής. Η έκταση αυτής της εξάρτησης αποτυπώνεται και στην απασχόληση. Στο αποκορύφωμα της δραστηριότητας της ΔΕΗ, το 2010, η εταιρεία απασχολούσε περίπου 5.500 εργαζομένους στη Δυτική Μακεδονία. Έκτοτε, ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί, καθώς η λιγνιτική παραγωγή βρίσκεται σε πορεία σταδιακής κατάργησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο σταθμός του Αγίου Δημητρίου, περίπου 18 χιλιόμετρα από την Κοζάνη, ο οποίος έχει πλέον σταματήσει τη λειτουργία του. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στον σταθμό παραμένουν σήμερα 58 εργαζόμενοι, έναντι 420 στην αρχή του 2026. Παράλληλα, η εξόρυξη λιγνίτη στην περιοχή έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, ενώ η μονάδα Πτολεμαΐδα V αναμένεται να σταματήσει να χρησιμοποιεί λιγνίτη έως το τέλος του 2026.

7.500 εργαζόμενοι στην κατασκευή, 2.200 μόνιμες θέσεις

Στην κορύφωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν περίπου 7.500 εργαζόμενοι, ενώ σε μόνιμη βάση τα νέα projects αναμένεται να δημιουργήσουν τουλάχιστον 2.200 θέσεις εργασίας. Από αυτές, περίπου 1.500 θέσεις θα αφορούν τη λειτουργία του data center όταν αυτό φτάσει στην πλήρη ισχύ του 1 GW. Πρόκειται για μια σημαντική μεταβολή για μια περιοχή που βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σταδιακή απώλεια θέσεων εργασίας που συνδέονταν επί δεκαετίες με τη λιγνιτική δραστηριότητα. Σήμερα, η ΔΕΗ απασχολεί περίπου 1.250 εργαζομένους στη Δυτική Μακεδονία, ενώ η εταιρεία και η τοπική αυτοδιοίκηση προσδοκούν ότι οι νέες επενδύσεις δεν θα περιοριστούν στις άμεσες θέσεις εργασίας, αλλά θα λειτουργήσουν ως βάση για τη δημιουργία ενός ευρύτερου οικοσυστήματος επιχειρήσεων και υπηρεσιών γύρω από τις νέες ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει το Bloomberg και στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα της νέας δραστηριότητας. Σύμφωνα με τη ΔΕΗ, οι ανάγκες του data center σε νερό αναμένεται να αντιστοιχούν μόλις στο 0,6% της ποσότητας που απαιτούσαν οι προηγούμενες λιγνιτικές δραστηριότητες στην περιοχή.

Η έκρηξη των data centers λόγω AI

Η επένδυση της ΔΕΗ εντάσσεται, παράλληλα, σε μια ευρύτερη διεθνή τάση που αναπτύσσεται με ταχύτητα: την παγκόσμια επέκταση των data centers, η οποία επιταχύνεται από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, ο αριθμός των data centers παγκοσμίως έχει αυξηθεί από περίπου 500.000 το 2021 σε περίπου 8 εκατομμύρια σήμερα, ενώ η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας του κλάδου σχεδόν διπλασιάστηκε την περίοδο 2022-2026. Η εξέλιξη αυτή καθιστά τη διαθεσιμότητα ενέργειας και την επάρκεια των δικτύων ολοένα και πιο κρίσιμες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων, ιδιαίτερα στην Ευρώπη. Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η ΔΕΗ επιχειρεί να αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματα της Δυτικής Μακεδονίας και να μετατρέψει την πρώην λιγνιτική περιοχή σε έναν νέο ενεργειακό και τεχνολογικό κόμβο. Το σχέδιο, επομένως, δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη του data center, αλλά συνδέεται με ένα ευρύτερο πλέγμα επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια και νέες υποδομές, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου οικονομικού οικοσυστήματος στην περιοχή.

Κρίσιμο στοιχείο αυτής της μετάβασης είναι και η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Στο πλαίσιο αυτό, η ΔΕΗ συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας για τη δημιουργία εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα προετοιμάσουν φοιτητές για τις νέες ειδικότητες και τις ανάγκες που θα προκύψουν από τις επενδύσεις. Η προσέγγιση αυτή παραπέμπει, σε διαφορετική κλίμακα και με διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο, στον ρόλο που είχε διαμορφωθεί γύρω από τη λιγνιτική δραστηριότητα. Όπως η εξόρυξη και η ηλεκτροπαραγωγή είχαν δημιουργήσει επί δεκαετίες μια ευρύτερη αλυσίδα οικονομικής δραστηριότητας στη Δυτική Μακεδονία, έτσι και η ΔΕΗ επιδιώκει σήμερα να οικοδομήσει μια νέα αλυσίδα γύρω από τα data centers, την καθαρή ενέργεια και τις ψηφιακές υποδομές.

Διαβάστε ακόμη