Η Τουρκία, η οποία φιλοξενεί τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα, COP31, διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα φωτοβολταϊκά πάρκα της Ευρώπης, εξακολουθεί όμως να στηρίζει σημαντικό μέρος της ηλεκτροπαραγωγής της στον άνθρακα. Η αντίφαση αυτή αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης ενόψει της συνόδου στην Αττάλεια, καθώς οι περιβαλλοντικές οργανώσεις αμφισβητούν κατά πόσο οι ενεργειακές επιλογές της Άγκυρας συμβαδίζουν με τις «πράσινες» δεσμεύσεις της.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Ενέργειας της χώρας, ο  άνθρακας παρέμεινε το 2025 η μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής στην Τουρκία, καλύπτοντας το 33% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας πλησίασε το 23%, καταγράφοντας μεν τη δυναμική των ΑΠΕ, χωρίς ωστόσο να αλλάζει ακόμη τις ισορροπίες στο ενεργειακό μείγμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανάπτυξης των ΑΠΕ αποτελεί το φωτοβολταϊκό πάρκο Kalyon Karapınar YEKA-1, στην επαρχία Ικόνιο, στην κεντρική Τουρκία. Με περισσότερα από τρία εκατομμύρια φωτοβολταϊκά πάνελ, εγκατεστημένα σε έκταση αντίστοιχη με 2.600 γήπεδα ποδοσφαίρου, συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες ηλιακές εγκαταστάσεις της Ευρώπης. Λειτουργεί από το 2023 και, σύμφωνα με τον διευθυντή του, Burak Dogru, παράγει ετησίως ηλεκτρική ενέργεια που αντιστοιχεί περίπου στο 0,7% της εγχώριας ζήτησης. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η λειτουργία του πάρκου αποτρέπει την εκπομπή περίπου 1,75 εκατ. μετρικών τόνων διοξειδίου του άνθρακα κάθε χρόνο. Πρόκειται για σημαντική συμβολή, η οποία, ωστόσο, πρέπει να εξεταστεί στο ευρύτερο πλαίσιο των περιβαλλοντικών επιδόσεων της χώρας. Σύμφωνα με την Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία, οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου το 2024, το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ανήλθαν σε 584,5 εκατ. τόνους ισοδύναμου CO2.

Το στοίχημα της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα

Το βασικό σημείο τριβής δεν αφορά, επομένως, την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών, αλλά την απουσία ενός συγκεκριμένου σχεδίου σταδιακής εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων. Όπως αναφέρει τo euronews, η Duygu Kutluay, από την περιβαλλοντική οργάνωση Beyond Fossil Fuels, αναγνωρίζει ότι η Τουρκία σχεδιάζει σημαντική επέκταση των ΑΠΕ, επισημαίνει όμως ότι οι σχεδιασμοί δεν περιλαμβάνουν οδικό χάρτη για την απομάκρυνση από τον άνθρακα, ούτε αντίστοιχο σχεδιασμό για το φυσικό αέριο. Κατά την ίδια, αυτή η προσέγγιση δεν συνάδει με τη δέσμευση της Τουρκίας για μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2053. Στο ενεργειακό πεδίο, η χώρα εξετάζει παράλληλα και την πυρηνική ενέργεια, με τον πρώτο πυρηνικό σταθμό της να βρίσκεται υπό κατασκευή στις μεσογειακές ακτές και πρόσθετους αντιδραστήρες να παραμένουν υπό εξέταση.

Η διάσκεψη COP31, που πραγματοποιείται από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου στην Αττάλεια, συγκεντρώνει ήδη το ενδιαφέρον, αλλά και την κριτική της διεθνούς περιβαλλοντικής κοινότητας. Η Climate Action Tracker χαρακτηρίζει τους κλιματικούς στόχους και τις πολιτικές της Τουρκίας «κριτικά ανεπαρκείς», ενώ οργανώσεις για το περιβάλλον και τα ανθρώπινα δικαιώματα εκφράζουν ανησυχίες για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών διαμαρτυριών στη χώρα. Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής Murat Kurum δηλώνει ότι προτεραιότητα της συνόδου θα είναι η εφαρμογή των ήδη συμφωνημένων δεσμεύσεων και όχι η υιοθέτηση νέων στόχων. Στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία προωθεί την πρωτοβουλία «Climate Implementation Bridge», με στόχο τη σύνδεση των χωρών με χρηματοδότηση, τεχνολογία και υποστήριξη για την υλοποίηση των κλιματικών τους σχεδίων.

Διαβάστε ακόμη