Νέα περιθώρια για κρατικές δαπάνες που αφορούν την ενεργειακή ασφάλεια και την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα ανοίγει η Κομισιόν, επεκτείνοντας τη δυνατότητα αξιοποίησης της Ρήτρας Διαφυγής.

Η Κομισιόν υιοθέτησε σχετική ανακοίνωση, με την οποία δίνει στα κράτη-μέλη οδηγίες για το πώς μπορούν να ζητήσουν δημοσιονομική ευελιξία, πώς αυτή θα αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων και με ποιον τρόπο θα παρακολουθείται η χρήση της. Η απόφαση είχε προαναγγελθεί στις 3 Ιουνίου, στο πλαίσιο του εαρινού πακέτου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, και έρχεται στον απόηχο της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και των αυξημένων ανησυχιών για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, η νέα δυνατότητα αφορά μέτρα που ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα. Για να μπορούν να ενταχθούν στο καθεστώς ευελιξίας, οι σχετικές δημοσιονομικές παρεμβάσεις θα πρέπει να έχουν αποφασιστεί μετά τις 28 Φεβρουαρίου 2026, να χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους και να έχουν άμεσο δημοσιονομικό αντίκτυπο. Παράλληλα, τα μέτρα θα πρέπει να είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να έχουν τη μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα με το μικρότερο δυνατό δημοσιονομικό κόστος. Η Κομισιόν έχει καταρτίσει έναν ενδεικτικό κατάλογο πιθανών επιλέξιμων μέτρων, ωστόσο η τελική αξιολόγηση θα γίνεται κατά περίπτωση.

Τα όρια και οι «κόφτες»

Η δημοσιονομική ευελιξία δεν σημαίνει ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να αυξήσουν απεριόριστα τις δαπάνες τους.

Το συνολικό ανώτατο όριο απόκλισης από την προτεινόμενη πορεία καθαρών δαπανών παραμένει στο 1,5% του ΑΕΠ. Μέσα σε αυτό το όριο, οι δαπάνες για ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορούν να ξεπερνούν το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και το 0,6% σωρευτικά.

Η ευελιξία θα ισχύσει για την περίοδο 2026-2028, ενώ οι δαπάνες που υπερβαίνουν τα συγκεκριμένα όρια θα συνεχίσουν να αξιολογούνται με βάση το κανονικό δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ.

Τα επόμενα βήματα

Η ανακοίνωση αναμένεται να δημοσιευθεί τις επόμενες ημέρες στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη συνέχεια, τα κράτη-μέλη καλούνται να υποβάλουν τα αιτήματά τους για την επέκταση της κάλυψης της Ρήτρας Διαφυγής. Στα αιτήματα θα πρέπει να περιλαμβάνεται ένας αρχικός κατάλογος των μέτρων ενεργειακής ασφάλειας που σχεδιάζει κάθε χώρα, καθώς και μια εκτίμηση του δημοσιονομικού κόστους τους.

Διαβάστε ακόμη