Ακόμη κι αν δεν επρόκειτο για μια τεχνολογία του μέλλοντος, ο αγώνας επιβίωσης που διεξάγεται αυτή τη στιγμή στο Έλβανγκεν (Ellwangen) στην περιοχή Jagst θα ήταν αξιοσημείωτος, αναφέρει σε ανάλυσή της η εφημερίδα Die Zeit. Πάνω από 3.200 εργαζόμενοι φοβούνται για τις θέσεις εργασίας τους. Η γερμανική εταιρεία Varta συνθλίβεται αυτή τη στιγμή ανάμεσα σε λανθασμένες αποφάσεις, τον ασιατικό ανταγωνισμό και αυστηρούς δανειστές. Αν τα πράγματα πάνε άσχημα, σύντομα μόνο μια καταχώριση στη Wikipedia θα θυμίζει ότι αυτή η εταιρεία έγραψε τεχνολογική ιστορία για πάνω από 139 χρόνια. Ίσως εκεί να υπάρχει μια φωτογραφία από τη διαστημική κάψουλα Apollo 11, καθώς τελικά μια μπαταρία Varta βρισκόταν στη φωτογραφική μηχανή με την οποία οι αστροναύτες Νιλ Άρμστρονγκ και Μπαζ Όλντριν φωτογράφησαν το 1969 τη σεληνιακή τους προσεδάφιση.

Ωστόσο, στα τέλη Ιουλίου η Varta έπρεπε να δηλώσει αφερεγγυότητα: η εταιρεία απειλείται με διάλυση. Και όμως, η εταιρεία δεν είχε μόνο παρελθόν, αλλά φαινόταν να έχει και μέλλον. Είναι πιθανό να σημειωθεί ότι η Varta, τη στιγμή της πτώσης της, δεν ήταν μόνο ο παγκόσμιος ηγέτης της αγοράς για μπαταρίες ακουστικών βαρηκοΐας, αλλά εργαζόταν επίσης πάνω σε υποσχόμενους συσσωρευτές ιόντων νατρίου – ως σχεδόν η μόνη μεγάλη ευρωπαϊκή εταιρεία μπαταριών.

Πώς περιέρχεται μια τέτοια επιχείρηση σε κρίση;

Η απάντηση έχει να κάνει και με μεγάλες προσδοκίες. Όποια εταιρεία προμηθεύει έναν τέτοιο γίγαντα τεχνολογίας όπως η Apple, παίζει αυτόματα στην πρώτη κατηγορία. Το 2019 κυκλοφόρησαν φήμες ότι η Varta ήταν ο προμηθευτής των Αμερικανών, και συγκεκριμένα για τα AirPods, όπως ονομάζονται τα ασύρματα ακουστικά. Ένας αναλυτής μετοχών κατέφυγε σε μια ριζοσπαστική μέθοδο για να φέρει στο φως τη συνεργασία που ήταν στην πραγματικότητα εμπιστευτική: Έκοψε ένα AirPod και έδειξε τις μικρές μπαταρίες της Varta στην κινούμενη κάμερα. Η τιμή της μετοχής της εταιρείας, η οποία είχε ήδη τροφοδοτηθεί από τις φήμες από τις αρχές του 2017, αυξήθηκε μέχρι που έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 181 ευρώ στις αρχές του 2021. Αυτό ήταν το δεκαπλάσιο της τιμής έκδοσης. Το εργοστάσιο για τις κυψέλες της Apple στο γερμανικό Nördlingen επεκτεινόταν συνεχώς, μέχρι που σχεδόν όλα τα ασύρματα ακουστικά όλων των κατασκευαστών παγκοσμίως μπορούσαν να εξοπλιστούν με κυψέλες Varta.

Αυτό χρηματοδοτήθηκε με δάνεια ύψους μισού δισεκατομμυρίου ευρώ – ενώ το 2020 και το 2021 διανεμήθηκαν συνολικά 200 εκατομμύρια ευρώ σε μερίσματα στους μετόχους. Τεράστια ποσά για μια μεσαία επιχείρηση. Στη συνέχεια όμως έσπασαν τα όνειρα: Η Apple παρήγγειλε μπαταρίες όλο και πιο συχνά από άλλους προμηθευτές στην Ασία. Ταυτόχρονα, οι πρώτες ύλες και η ενέργεια ακρίβυναν. Στον τομέα των καταναλωτικών προϊόντων ακολούθησε η υποχώρηση – και μια αναδιάρθρωση που, σε αντίθεση με τις υποσχέσεις, δεν βελτίωσε την κατάσταση.

Οι περισσότεροι ιδιώτες μέτοχοι έχασαν τα πάντα. Αντίθετα, ένας Αυστριακός επενδυτής ανέλαβε το 50% των μετοχών, ενώ το άλλο μισό εξασφάλισε η Porsche, που αναπτύσσει κυψέλες μπαταριών για τα σπορ αυτοκίνητά της με τη Varta και δεν ήθελε να αφήσει αυτή την εργασία να ξεγλιστρήσει. Επιπλέον, επενδυτές –συμπεριλαμβανομένων γνωστών funds όπως η Blantyre Capital Limited, αλλά και η Deutsche Bank– εξαγόρασαν τις απαιτήσεις των πιστωτών. Πλήρωσαν γι’ αυτές πολύ λιγότερο από την ονομαστική αξία – εξασφαλίζοντας έτσι πρόσθετο έλεγχο.

Ως νέος επικεφαλής του διοικητικού συμβουλίου κλήθηκε ο Michael Ostermann, ένας μηχανολόγος μηχανικός που ειδικεύεται στην αναδιάρθρωση επιχειρήσεων. Όμως οι συνθήκες επιδεινώθηκαν ραγδαία: Η συναλλαγματική ισοτιμία μεταξύ ευρώ και δολαρίου πίεσε την εναπομείνασα επιχείρηση της Apple. Στη συνέχεια, ο αμερικανικός όμιλος μείωσε εκ νέου τις παραγγελίες του τον περασμένο Δεκέμβριο για τις μπαταρίες AirPod – τώρα σε μόλις 50 εκατομμύρια τεμάχια ετησίως. Φέτος έγινε τελικά γνωστό ότι η Apple παραιτείται πλήρως από την προμήθεια από τον Οκτώβριο. Το εργοστάσιο ονείρων στο Nördlingen θα κλείσει.

Ενόψει των μειωμένων προοπτικών κέρδους, οι χρηματοοικονομικές εταιρείες ζήτησαν ένα μέρος των χρημάτων τους πίσω, και σύντομα μετά από αυτό ο Ostermann αναγκάστηκε να καταθέσει αίτηση αφερεγγυότητας για τη Varta AG και τρεις θυγατρικές εταιρείες. Οι πιστωτές άρπαξαν μια ασφάλεια: τον τομέα των οικιακών μπαταριών, τον μόνον αξιόπιστο παραγωγό κέρδους του ομίλου Varta. Το αφερέγγυο υπόλοιπο –συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων για μπαταρίες ακουστικών βαρηκοΐας και για οικιακούς συσσωρευτές– απειλείται τώρα να πωληθεί μεμονωμένα. Αυτό θα ήταν το τέλος της Varta όπως τη γνωρίζουμε.

Το χειρότερο θα ήταν πιθανότατα, λέει ένας που παρακολουθεί την εταιρεία από κοντά εδώ και χρόνια, αν μια εταιρεία μπαταριών από την Ασία εξαγόραζε την επιχείρηση. Αυτοί θα ήθελαν πιθανότατα μόνο τα εμπορικά σήματα και τους δρόμους διανομής της Varta. Θα απέμενε ένα άψυχο κέλυφος, όπως έχει συμβεί με εταιρείες όπως η Blaupunkt ή η AEG.

Ο Tobias Wahl, ο αρμόδιος διαχειριστής αφερεγγυότητας, είναι ωστόσο πιο αισιόδοξος. Τα στοιχεία ενεργητικού της εταιρείας διατηρούνται καλύτερα μέσω της διατήρησης της επιχείρησης και των κατά το δυνατόν περισσότερων θέσεων εργασίας. Υπάρχει ένας ευχάριστα μεγάλος αριθμός ενδιαφερομένων, γι’ αυτό και η αγορά αποθήκευσης ενέργειας παραμένει ένας τομέας του μέλλοντος και η Varta διαθέτει εκτεταμένες γνώσεις σε αυτόν τον τομέα.

Αυτό το βλέπει παρόμοια και ο διευθύνων σύμβουλος Michael Ostermann. Για τον ίδιο είναι επομένως δύσκολο να κατανοήσει γιατί οι πιστωτές είναι τόσο ανένδοτοι με τη Varta. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ostermann είχε παρουσιάσει την άνοιξη μια ιδέα για την πώληση του τομέα οικιακών μπαταριών. 65 εκατομμύρια ευρώ είχε αποφέρει αυτός ο τομέας πέρυσι, για τουλάχιστον 325 εκατομμύρια ευρώ θα μπορούσε να είχε πωληθεί, αναφέρεται στη Varta.

Οι πιστωτές, οι οποίοι απαιτούν 298 εκατομμύρια, θα μπορούσαν έτσι να είχαν εξοφληθεί – και θα περίσσευε ακόμα κάτι για την εναπομείνασα επιχείρηση της Varta.

Όμως η ομάδα των κύριων πιστωτών επέμεινε στην πορεία της αφερεγγυότητας. Δεν είχε διαφανεί καμία άλλη «υλοποιήσιμη εναλλακτική λύση», εξήγησαν κατόπιν ερωτήματος της Die Zeit. Ο Ostermann το βλέπει διαφορετικά. Τις τελευταίες εβδομάδες έκανε λόγο για «δόλο» εκ μέρους των πιστωτών. Ο ίδιος είχε υποδείξει έναν άλλο δρόμο – ο οποίος όμως απαιτούσε τη συγκατάθεση των πιστωτών. Από το περιβάλλον αυτής της ομάδας αναφέρεται αντίθετα: Το διοικητικό συμβούλιο και οι μέτοχοι θα μπορούσαν να είχαν ξεκινήσει μια διαδικασία πώλησης. Αυτό απλώς δεν συνέβη σε αυτή την περίπτωση.

Ο επικεφαλής του διοικητικού συμβουλίου ανησυχεί τώρα κυρίως για το τι θα συμβεί με το υπόλοιπο. Τους τελευταίους μήνες η Varta ερευνούσε μια νέα τεχνολογία αποθήκευσης: ιόντων νατρίου. Οι πρώτες ύλες γι’ αυτήν είναι πολύ πιο εύκολο να προμηθευτούν στην Ευρώπη από ό,τι για τις συμβατικές μπαταρίες λιθίου. Πρωτότυπα έχουν ήδη κατασκευαστεί, και ο Ostermann και οι μηχανικοί του θα ήθελαν να ξεκινήσουν μια μεγαλύτερη παραγωγή τέτοιων μπαταριών.

Η Varta είναι στην Ευρώπη η μόνη μεγάλη εταιρεία που κατέχει αυτή την τεχνολογία τουλάχιστον στη φάση πιλότου.

Στην κυβέρνηση του κρατιδίου δεν θέλουν επομένως να δεχτούν απλώς τη διάλυση της Varta. «Η τεχνολογία μπαταριών είναι κεντρικής σημασίας για την οικονομική μας ισχύ και την τεχνολογική μας κυριαρχία», λέει ο Υπουργός Οικονομικών της Βάδης-Βυρτεμβέργης Danyal Bayaz (Πράσινοι) στην Zeit. Απαιτεί από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να εξετάσει τη σημασία της Varta. «Όλοι εμείς –πολιτική, επιχειρήσεις και τράπεζες– πρέπει να σκεφτόμαστε και να ενεργούμε πιο γεωοικονομικά και βιομηχανοπολιτικά σε στρατηγικά σημαντικούς κλάδους. Διαφορετικά δεν θα μπορέσουμε να σταθούμε απέναντι στην Κίνα».

Πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί αυτό; Ο Simon Schnurrer είναι εταίρος στην εταιρεία συμβούλων επιχειρήσεων Oliver Wyman και εργάζεται εκεί κυρίως με βιομηχανικές επιχειρήσεις. Οι Ασιάτες ηγέτες της αγοράς έδειξαν ότι στην τεχνολογία μπαταριών χρειάζεται μια «μεγάλη βιομηχανική κλίμακα» για να είναι κανείς επιτυχής. Αλλά τα παραδείγματα αποτυχημένων εργοστασίων μπαταριών όπως η Northvolt δείχνουν ότι η Ασία έχει ήδη προβάδισμα. «Το να εγκαταλείψουμε το όνειρο μιας συγκρίσιμης τεχνολογίας μπαταριών στην Ευρώπη δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραιτηθούμε από τις προσπάθειες», λέει ο σύμβουλος. Θα ήταν κρίμα αν παραιτούνταν τώρα από έναν εγχώριο παίκτη όπως η Varta, που εργάζεται ήδη πάνω σε αυτό.

Το γεγονός ότι αυτό το ερώτημα παίζει ρόλο, το βλέπει προφανώς και το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας. Ακόμη και με μια ματιά στον τομέα των οικιακών μπαταριών, δηλαδή τις μικρές μπαταρίες τύπου AA, AAA κ.ο.κ. Πολύ συνήθη προϊόντα – τα οποία όμως είναι ουσιαστικά για πολλά. Και γι’ αυτό θα μπορούσαν να έχουν στρατηγική σημασία για τη χώρα. Το Υπουργείο Οικονομίας δήλωσε ότι η εξαγορά του αντίστοιχου τομέα της Varta από τη Deutsche Bank και τους άλλους επενδυτές δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Η κυβέρνηση εξετάζει εάν η εξαγορά επηρεάζει τη δημόσια τάξη ή την ασφάλεια της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, δήλωσε εκπρόσωπος. Είναι πιθανό να τεθούν όροι – ή ακόμη και να ζητηθεί η ακύρωση της μεταβίβασης. Αυτή θα ήταν μια άλλη τροπή στην καταχώριση της Wikipedia.

Διαβάστε ακόμη