Πάνω από 4,5 δισ. δολάρια έχει διαθέσει η κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι για την απορρύπανση του Γάγγη, ωστόσο, δώδεκα χρόνια μετά την έναρξη της μεγάλης εκστρατείας καθαρισμού, ο «ιερός ποταμός» της Ινδίας εξακολουθεί να μεταφέρει επικίνδυνα φορτία αστικών λυμάτων και βιομηχανικών αποβλήτων. Το πρόγραμμα Namami Gange αποτέλεσε μία από τις εμβληματικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης Μόντι, ο οποίος είχε δεσμευτεί ήδη από την προεκλογική εκστρατεία του 2014 να αποκαταστήσει έναν ποταμό με τεράστια θρησκευτική, περιβαλλοντική και οικονομική σημασία. Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου 2026, είχαν εγκριθεί περίπου 430,6 δισ. ρουπίες Ινδίας, δηλαδή 4,5 δισ. δολάρια, για έργα καθαρισμού, μεταξύ των οποίων η κατασκευή εκατοντάδων μονάδων επεξεργασίας λυμάτων. Ωστόσο, λίγο περισσότερο από το μισό των κονδυλίων είχε μέχρι τότε δαπανηθεί μέχρι τότε, καθώς η γραφειοκρατία και η αργή υλοποίηση σε τοπικό επίπεδο καθυστερούν σημαντικά την όλη διαδικασία.
Σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών δεδομένων του Bloomberg News, η οποία κάλυψε σχεδόν 2.000 χιλιόμετρα της κοίτης του Γάγγη σε βάθος δεκαετίας, σε μεγάλο μέρος του ποταμού η διαύγεια του νερού δεν έχει βελτιωθεί. Μάλιστα, κατά τους μήνες μετά την περίοδο των μουσώνων, σχεδόν το 80% του ποταμού εμφανίζει αυξημένη θολότητα. Την ίδια στιγμή, οι εργαστηριακές αναλύσεις δειγμάτων από βιομηχανικές περιοχές και μεγάλες πόλεις ανέδειξαν συγκεντρώσεις ρύπων που υπερβαίνουν τα επιτρεπόμενα όρια. Στο Κανπούρ, όλα τα δείγματα που εξετάστηκαν ξεπέρασαν τα κυβερνητικά όρια για τη βιοχημική απαίτηση οξυγόνου, με τις μετρήσεις να είναι περίπου 1,5 φορά υψηλότερες από το επιτρεπόμενο επίπεδο για νερό κατάλληλο για κολύμβηση. Επιπλέον, σε γεώτρηση στο χωριό Jana, το φθόριο εντοπίστηκε σε συγκέντρωση πάνω από τέσσερις φορές υψηλότερη από το επιτρεπόμενο όριο για πόσιμο νερό, ενώ τα νιτρικά υπερέβαιναν το αντίστοιχο όριο κατά περισσότερο από δύο φορές.
Η επιβάρυνση δεν περιορίζεται, ωστόσο, στην κοίτη του ποταμού, καθώς το μολυσμένο νερό περνά σε αρδευτικά κανάλια, καλλιεργήσιμες εκτάσεις και υπόγεια υδροφόρα στρώματα, δημιουργώντας πρόσθετους κινδύνους για τις αγροτικές κοινότητες που εξαρτώνται από αυτό. Αγρότες της περιοχής αναφέρουν ότι τα τελευταία χρόνια οι αγοραστές αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τα προϊόντα τους, ενώ κάτοικοι κάνουν λόγο για συχνότερα δερματικά προβλήματα και άλλες ενοχλήσεις στην υγεία τους. Οι αναφορές αυτές δεν αποδεικνύουν από μόνες τους αιτιώδη σύνδεση με τη ρύπανση, αναδεικνύουν όμως το μέγεθος της ανησυχίας στις τοπικές κοινωνίες.
Το στοίχημα της επεξεργασίας
Στο επίκεντρο του προβλήματος βρίσκεται και η αναντιστοιχία μεταξύ της παραγωγής λυμάτων και της διαθέσιμης δυναμικότητας επεξεργασίας. Η λεκάνη απορροής του Γάγγη παράγει περίπου 12 δισ. λίτρα λυμάτων ημερησίως, ενώ οι ολοκληρωμένες υποδομές μπορούν να επεξεργαστούν μόλις το ένα τρίτο αυτής της ποσότητας. Η ταχεία αστικοποίηση και η πληθυσμιακή αύξηση επιβαρύνουν περαιτέρω το δίκτυο, καθώς νέες κατοικίες, επιχειρήσεις και τουριστικές εγκαταστάσεις προστίθενται με ταχύτερο ρυθμό από εκείνον με τον οποίο αναπτύσσονται οι υποδομές αποχέτευσης.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι απομένει ακόμη σημαντική δουλειά. Ο υπουργός Υδάτων, C.R. Patil, δήλωσε ότι στόχος είναι τα νερά του Γάγγη να είναι κατάλληλα για κολύμβηση σε όλο το μήκος του ποταμού πριν από τις εθνικές εκλογές του 2029. Παράλληλα, ανακοίνωσε την αναδιοργάνωση του προγράμματος, με αξιοποίηση drones για τον εντοπισμό αγωγών και αποχετευτικών εκροών, καθώς και νέες τεχνολογίες επεξεργασίας λυμάτων. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι μόνο η κατασκευή περισσότερων μονάδων. Είναι και η αποτελεσματική λειτουργία τους, η αυστηρή επιτήρηση των βιομηχανικών αποβλήτων και, κυρίως, η εφαρμογή των περιβαλλοντικών κανόνων. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, η Ινδία διαθέτει εκτεταμένο κανονιστικό πλαίσιο, αλλά η επιβολή του παραμένει αδύναμο σημείο. Για έναν ποταμό που στηρίζει περισσότερους από 650 εκατομμύρια ανθρώπους, αρδεύει μία από τις πιο παραγωγικές αγροτικές περιοχές του κόσμου και συνδέεται με περίπου το 40% της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας, η αποτυχία δεν αποτελεί απλώς ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα. Είναι ένα στοίχημα δημόσιας υγείας, οικονομικής ανάπτυξης και κρατικής αποτελεσματικότητας. Και, προς το παρόν, τα δισεκατομμύρια που έχουν πέσει στον Γάγγη δεν έχουν καταφέρει να αλλάξουν όσο θα περίμενε κανείς την εικόνα των νερών του.
Διαβάστε ακόμη
