Το παγκόσμιο restart της πυρηνικής ενέργειας απαιτεί επενδύσεις περίπου 250 δισ. δολαρίων ετησίως, σχεδόν τριπλάσιες από τα σημερινά επίπεδα, προκειμένου οι χώρες να μπορέσουν να καλύψουν τους ενεργειακούς τους στόχους και την αυξανόμενη ζήτηση για «πράσινη» ηλεκτρική ενέργεια. Αυτό υποστηρίζει η Παγκόσμια Ένωση Πυρηνικής Ενέργειας (World Nuclear Association – WNA), η οποία καλεί τις τράπεζες και τους ιδιώτες επενδυτές να επιστρέψουν πιο ενεργά στον κλάδο, απελευθερώνοντας νέα κεφάλαια για την ανάπτυξη πυρηνικών έργων.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, η έκκληση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η πυρηνική ενέργεια επανέρχεται στο επίκεντρο της ενεργειακής στρατηγικής πολλών χωρών, καθώς κυβερνήσεις αναζητούν σταθερές πηγές ηλεκτροπαραγωγής χαμηλών εκπομπών άνθρακα για να αντιμετωπίσουν την εκρηκτική αύξηση της κατανάλωσης. Για χρόνια η πυρηνική ενέργεια βρέθηκε αντιμέτωπη με πολιτικές αντιδράσεις, υψηλό κόστος κατασκευής και ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια, ειδικά μετά το τραγικό πυρηνικό δυστύχημα στην Φουκουσίμα και τις ολέθριες συνέπειές του. Ωστόσο, η ενεργειακή κρίση, η ανάγκη για ταχεία απανθρακοποίηση, αλλά και η άνοδος της ζήτησης από νέες τεχνολογίες, όπως τα data centers και η τεχνητή νοημοσύνη, έχουν αλλάξει την εικόνα που ίσχυε μέχρι σήμερα. Χώρες που είχαν απομακρυνθεί από την πυρηνική ενέργεια εξετάζουν πλέον την επιστροφή της. Η Ιαπωνία και η Ταϊβάν θέτουν ξανά σε λειτουργία πυρηνικούς σταθμούς, ενώ στη Γερμανία ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει χαρακτηρίσει την απόφαση για το κλείσιμο των πυρηνικών μονάδων το 2013 «σοβαρό στρατηγικό λάθος».
Ωστόσο, ο δρόμος για την επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Τα έργα πυρηνικής ενέργειας απαιτούν τεράστια κεφάλαια, πολυετή χρονοδιαγράμματα κατασκευής και συχνά έρχονται αντιμέτωπα με καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους.
Η «μάχη» για τα κεφάλαια
«Υπάρχει τεράστιο ενδιαφέρον», δήλωσε η γενική διευθύντρια της WNA, Sama Bilbao y León, επισημαίνοντας ότι περίπου 50 χώρες έχουν ήδη καταρτίσει συγκεκριμένα σχέδια που περιλαμβάνουν την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας. Όπως ανέφερε, όμως, η υλοποίηση αυτών των σχεδίων απαιτεί πολύ περισσότερα κεφάλαια από όσα επενδύονται σήμερα. Η WNA εκτιμά ότι οι παγκόσμιες επενδύσεις στην πυρηνική ενέργεια πρέπει να φτάσουν τα 250 δισ. δολάρια ετησίως, με τις μεγαλύτερες ανάγκες χρηματοδότησης να εμφανίζονται την περίοδο 2041-2045. Από το ποσό αυτό, περίπου 1 τρισ. δολάρια θα κατευθυνθούν σε μεγάλους πυρηνικούς σταθμούς, ενώ επιπλέον 450 δισ. δολάρια προβλέπονται για μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs).
Σήμερα, οι παγκόσμιες επενδύσεις στον κλάδο ανέρχονται περίπου στα 75 δισ. δολάρια τον χρόνο, ενώ περίπου 80 αντιδραστήρες βρίσκονται υπό κατασκευή διεθνώς, με τη συντριπτική πλειονότητα να βρίσκεται στην Κίνα, την Ινδία, τη Νότια Κορέα και τη Ρωσία.
Οι τράπεζες κρατούν ακόμη αποστάσεις
Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, η χρηματοδότηση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της πυρηνικής βιομηχανίας. Οι τράπεζες παραδοσιακά εμφανίζονται επιφυλακτικές λόγω της πολυπλοκότητας των έργων, του κινδύνου καθυστερήσεων και των μεγάλων υπερβάσεων κόστους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το βρετανικό έργο Hinkley Point C, η έναρξη λειτουργίας του οποίου έχει μετατεθεί για το 2030, ενώ το κόστος του έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια οι μεγάλες χρηματοπιστωτικές εταιρείες έχουν αρχίσει να αλλάζουν στάση. Τράπεζες όπως η Bank of America, η Barclays, η BNP Paribas, η Citi, η Goldman Sachs και η Morgan Stanley έχουν δηλώσει ότι θα ενισχύσουν τη στήριξή τους προς την πυρηνική ενέργεια και θα συμβάλουν στη μείωση του κόστους χρηματοδότησης. Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα αποφάσισε πέρυσι να άρει την πολυετή απαγόρευση χρηματοδότησης πυρηνικών έργων, ανοίγοντας τον δρόμο για επενδύσεις σε υφιστάμενους αντιδραστήρες και ενεργειακές υποδομές.
Το στοίχημα των μικρών αντιδραστήρων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMRs), μια τεχνολογία που θεωρείται από πολλούς ως πιθανή λύση για τη μείωση του κόστους και την ταχύτερη ανάπτυξη νέων πυρηνικών μονάδων. Παρότι αρκετές εταιρείες αναπτύσσουν διαφορετικές τεχνολογίες SMR, η WNA εκτιμά ότι η ύπαρξη περιορισμένου αριθμού μεγάλων σχεδίων αντιδραστήρων μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία πιο τυποποιημένων μοντέλων χρηματοδότησης και κατασκευής.
Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, το επόμενο βήμα είναι η μετάβαση από μεμονωμένα έργα σε οργανωμένα «προγράμματα στόλου» πυρηνικών μονάδων, ώστε να μειωθούν τα κόστη και να προσελκυστούν περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια.
Διαβάστε ακόμη
