Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν μια αναθεώρηση των τιμών αναφοράς (benchmarks) του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (EU ETS), ανοίγοντας τον δρόμο για τη διανομή δωρεάν δικαιωμάτων ρύπων στις επιχειρήσεις κατά την περίοδο 2026-2030.
Η απόφαση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη λειτουργία του βασικού μηχανισμού της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς τα νέα κριτήρια θα καθορίσουν τον αριθμό των δωρεάν δικαιωμάτων που θα λάβουν οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις τα επόμενα πέντε χρόνια.
Η αναθεώρηση αποτέλεσε αντικείμενο έντονων διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ενεργοβόρων βιομηχανιών, οι οποίες εξέφραζαν ανησυχίες για την αύξηση του κόστους παραγωγής και την επιδείνωση της ανταγωνιστικότητάς τους έναντι διεθνών ανταγωνιστών.
Σύμφωνα με πηγές του Bloomberg, η έγκριση δόθηκε αφού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να προχωρήσει σε ταχεία αναθεώρηση της μεθοδολογίας υπολογισμού για την πενταετία 2026-2030, με στόχο την αύξηση του αριθμού των δωρεάν δικαιωμάτων που θα διατεθούν στις επιχειρήσεις.
Στο πλαίσιο του συμβιβασμού, ο υπολογισμός 54 δεικτών αναφοράς θα λαμβάνει πλέον υπόψη και τις έμμεσες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα οδηγήσει στη χορήγηση επιπλέον δωρεάν δικαιωμάτων συνολικής αξίας περίπου 4 δισ. ευρώ σε συγκεκριμένους βιομηχανικούς κλάδους.
Η απόφαση ελήφθη προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες αρκετών κυβερνήσεων και βιομηχανικών φορέων σχετικά με τη σταδιακή απώλεια της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Ωστόσο, οι δείκτες αναφοράς που αφορούν τα καύσιμα και τη θερμική ενέργεια, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για πολλές ενεργοβόρες επιχειρήσεις, θα μειωθούν στο μέγιστο επιτρεπόμενο όριο. Συγκεκριμένα, θα είναι μειωμένοι κατά 50% σε σχέση με την περίοδο 2013-2020 και κατά 34,1% σε σύγκριση με την περίοδο 2021-2025.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει τον επόμενο μήνα ξεχωριστή πρόταση για την περαιτέρω αναθεώρηση των συγκεκριμένων δεικτών, παράλληλα με τη συνολική επανεξέταση του συστήματος εμπορίας εκπομπών.
Η νέα διαδικασία θα αφορά τις κατανομές δικαιωμάτων για την περίοδο 2026-2030 και θα σχεδιαστεί με τρόπο που θα αποτρέψει την ενεργοποίηση του λεγόμενου «διατομεακού συντελεστή διόρθωσης», ενός μηχανισμού που μπορεί να εφαρμοστεί όταν οι συνολικές απαιτήσεις των κρατών-μελών υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Οι δείκτες αναφοράς αποτελούν βασικό εργαλείο του EU ETS, καθώς αποτυπώνουν την αποδοτικότητα των πιο «καθαρών» βιομηχανικών εγκαταστάσεων της Ευρώπης. Όσες μονάδες λειτουργούν με αντίστοιχη περιβαλλοντική επίδοση λαμβάνουν επαρκή δωρεάν δικαιώματα για να καλύψουν τις εκπομπές τους.
Μετά την έγκριση από τα κράτη-μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να υιοθετήσει επίσημα τα νέα κριτήρια. Στη συνέχεια, οι εθνικές κυβερνήσεις θα καταθέσουν τα σχέδια εφαρμογής τους, προτού η ΕΕ αποφασίσει εάν θα χρειαστεί να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός διόρθωσης.
Σύμφωνα με τις ενδείξεις της Επιτροπής, η έκδοση των δωρεάν δικαιωμάτων για το τρέχον έτος αναμένεται να πραγματοποιηθεί προς τα τέλη Ιουλίου.
Διαβάστε ακόμη
