Η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαινίασε τη Διαμεσογειακή Συνεργασία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις Καθαρές Τεχνολογίες (T-MED) – μια εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο. Η T-MED στοχεύει στην επιτάχυνση της ανάπτυξης ΑΠΕ, υδρογόνου, παραγωγής καθαρών τεχνολογιών και σύγχρονων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου, στηρίζοντας τη δημιουργία μιας πιο ολοκληρωμένης, βιώσιμης και διασυνδεδεμένης ενεργειακής αγοράς.

Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Βιώσιμης Ενέργειας από την Επίτροπο για τη Μεσόγειο, Dubravka Šuica, και τον Επίτροπο Ενέργειας και Στέγασης, Dan Jørgensen. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η T-MED αναμένεται να κινητοποιήσει έως και 25 δισ. ευρώ σε επενδύσεις έως το 2035, ενώ έχουν ήδη διατεθεί πάνω από 5 δισ. ευρώ σε εγγυητική ικανότητα μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Η χρηματοδοτική αυτή στήριξη θα συμβάλει στην προσέλκυση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στους τομείς που καλύπτει η πρωτοβουλία.

Κεντρικός στόχος της T-MED είναι η ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας στη Μεσόγειο. Έως το 2035, εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην ανάπτυξη 15 γιγαβάτ νέας δυναμικότητας ανανεώσιμης ενέργειας, θα στηρίξει μεταρρυθμίσεις στο κανονιστικό πλαίσιο των χωρών-εταίρων και θα δημιουργήσει περισσότερες από 100.000 θέσεις εργασίας στον τομέα της καθαρής ενέργειας.

Μέσα από τη συνεργασία κυβερνήσεων, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ιδιωτικών φορέων και τοπικών εταίρων, η T-MED προωθεί διασυνοριακές συνέργειες και στρατηγικές ενεργειακές συνεργασίες. Παράλληλα, αναμένεται να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα, να επιταχύνει την απανθρακοποίηση και να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη ευημερία και σταθερότητα της περιοχής, τόσο για την ΕΕ όσο και για τις χώρες της νότιας Μεσογείου.

Πέντε άξονες δράσης για τη στήριξη των ΑΠΕ

Η πρωτοβουλία T-MED θα υλοποιηθεί μέσω πέντε βασικών πυλώνων:

  • Κινητοποίηση επενδύσεων: Συνεργασία της Κομισιόν με ευρωπαϊκούς και διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τον ιδιωτικό τομέα για τη μείωση του επενδυτικού ρίσκου και την ενίσχυση έργων ΑΠΕ και καθαρής τεχνολογίας.
  • Κανονιστική συνεργασία: Στήριξη μεταρρυθμίσεων που βελτιώνουν το επενδυτικό περιβάλλον, απλοποιούν τις αδειοδοτήσεις και μειώνουν τα εμπόδια.
  • Ανάπτυξη δεξιοτήτων: Μέσω ειδικής ατζέντας για δεξιότητες, στόχος είναι η προσαρμογή της επαγγελματικής εκπαίδευσης στις ανάγκες της πράσινης μετάβασης και η ενίσχυση πανεπιστημιακών συνεργασιών και τεχνικής κατάρτισης.
  • Αναβάθμιση υποδομών και εμπορία ενέργειας: Επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, ενίσχυση διασυνοριακού εμπορίου και αξιοποίηση «έξυπνων» τεχνολογιών για την ενσωμάτωση ΑΠΕ.
  • Βιομηχανική συνεργασία καθαρών τεχνολογιών: Ενίσχυση της τοπικής παραγωγής, ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού και καινοτομίας στη Μεσόγειο.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή έχει ήδη ανοίξει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για ιδιώτες επενδυτές έως τις 15 Ιουνίου και για φορείς υλοποίησης έργων έως τις 15 Αυγούστου. Τον Οκτώβριο του 2026 θα πραγματοποιηθεί η πρώτη επιχειρησιακή συνεδρίαση της Επενδυτικής Πλατφόρμας T-MED. Έως το 2027 αναμένεται να έχουν διαμορφωθεί οι πρώτες ευρωμεσογειακές συνεργασίες στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών.

Το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο, που παρουσιάστηκε στις 28 Νοεμβρίου 2025 στη Βαρκελώνη, ενισχύει τη συνεργασία της ΕΕ με χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Οργανώνεται γύρω από τρεις πυλώνες, μεταξύ των οποίων και οι «ισχυρότερες, πιο βιώσιμες και ολοκληρωμένες οικονομίες», με την T-MED να αποτελεί μία από τις βασικές εμβληματικές πρωτοβουλίες του.

Διαβάστε ακόμη