Του Χάρη Χρηστίδη – Managing Director της BayWa r.e. Solar Trade Ελλάδας
Η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών εξελίχθηκε τα τελευταία χρόνια σε μία από τις πλέον δυναμικές αγορές διεθνώς με γνώμονα την εγκατεστημένη ισχύ ανά κάτοικο. Προσέλκυσε σημαντικές επενδύσεις, δημιούργησε τεχνογνωσία και στήριξε την ανάπτυξη μιας ολόκληρης αλυσίδας επιχειρήσεων και επαγγελματιών γύρω από την καθαρή ενέργεια.
Το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, συνδέθηκαν στο δίκτυο νέα φωτοβολταϊκά ισχύος 1.840 MWp, ενώ η συνολική εγκατεστημένη ισχύς ξεπερνά πλέον τα 13 GWp. Τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν περίπου το 85% της νέας εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ πέρυσι και συμμετέχουν πλέον με πάνω από 23% στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Πρόκειται αναμφίβολα για μια σημαντική επιτυχία.
Η επιτυχία αυτή, ωστόσο, στηρίχθηκε κυρίως στην ανάπτυξη μεγάλων φωτοβολταϊκών σταθμών. Αντίθετα, τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται σημαντική μείωση στις νέες εγκαταστάσεις ιδιοκατανάλωσης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ακόμη σημαντικότερο όμως είναι ότι η χώρα δεν προχώρησε με ανάλογη ταχύτητα στην ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση της ενεργειακής μετάβασης στην Ελλάδα: γίναμε εξαιρετικά αποτελεσματικοί στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας, χωρίς να επενδύσουμε επαρκώς στην ικανότητά μας να τη διαχειριζόμαστε. Όσο αυξάνεται η διείσδυση των φωτοβολταϊκών, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη μεταφοράς ενέργειας από τις ώρες αιχμής παραγωγής στις ώρες αυξημένης ζήτησης. Χωρίς αποθήκευση, ολοένα και μεγαλύτερο μέρος αυτής της παραγωγής χάνει την αξία του.
Η αποθήκευση δεν είναι απλώς ένα εργαλείο για τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος. Είναι κρίσιμος παράγοντας για τη διατήρηση της αξίας των επενδύσεων και για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας. Σε μια αγορά με υψηλή διείσδυση ανανεώσιμων πηγών, η ευελιξία μετατρέπεται σταδιακά σε εξίσου σημαντικό αγαθό με την ίδια την παραγωγή ενέργειας.
Η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στα μεγάλα έργα αποθήκευσης. Αναμφίβολα, τα έργα αυτά έχουν σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν. Όμως η πραγματική ευκαιρία για την ελληνική οικονομία είναι πολύ ευρύτερη. Η αγορά αποθήκευσης δεν μπορεί να περιοριστεί σε λίγες μεγάλες επενδύσεις. Χρειάζεται να αναπτυχθεί μια μαζική αγορά μικρότερων και μεσαίων συστημάτων αποθήκευσης δίπλα στον καταναλωτή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα συστήματα αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή σε εμπορικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Σε αντίθεση με τα μεγάλα stand-alone BESS, των οποίων η οικονομική απόδοση εξαρτάται κυρίως από τη συμμετοχή στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, τα C&I BESS δημιουργούν άμεση αξία για τον καταναλωτή. Αυξάνουν την ιδιοκατανάλωση της παραγόμενης ενέργειας από φωτοβολταϊκά, μειώνουν τις αιχμές φορτίου, περιορίζουν το ενεργειακό κόστος και προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία απέναντι στις διακυμάνσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των περικοπών παραγωγής, ενώ μπορούν να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια κρίσιμων εγκαταστάσεων.
Η αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες και στον οικιακό τομέα, ακόμη και χωρίς την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, μπορεί να αποτελέσει μία αξιόλογη αγορά. Η σταδιακή εισαγωγή δυναμικών τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας και η ευρεία ανάπτυξη των έξυπνων μετρητών δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε τα νοικοκυριά να φορτίζουν τις μπαταρίες τους σε ώρες χαμηλών ή ακόμη και αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και να καταναλώνουν την αποθηκευμένη ενέργεια κατά τις ώρες υψηλού κόστους, μειώνοντας σημαντικά τους λογαριασμούς τους. Η συνεχής μείωση του κόστους των συστημάτων αποθήκευσης, η ψηφιοποίηση του δικτύου και η αυξανόμενη ανάγκη για ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος καθιστούν τις οικιακές μπαταρίες μια ιδιαίτερα ελκυστική επένδυση, με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης στην ελληνική αγορά τα επόμενα χρόνια.
Φυσικά, η οικονομική βιωσιμότητα κάθε επένδυσης αποθήκευσης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: το προφίλ κατανάλωσης, τη δομή των χρεώσεων, το κόστος εξοπλισμού, τη λειτουργία της αγοράς και τις δυνατότητες αξιοποίησης της μπαταρίας. Γι’ αυτό απαιτούνται αξιόπιστα δεδομένα, σωστή τεχνική διαστασιολόγηση και επαγγελματική ενεργειακή διαχείριση. Το ζητούμενο είναι η αποθήκευση να καταστεί προσβάσιμη σε χιλιάδες επιχειρήσεις και νοικοκυριά και όχι να αποτελεί αποκλειστικά πεδίο δραστηριοποίησης μεγάλων επενδυτικών σχημάτων.
Η αποθήκευση πίσω από τον μετρητή αξίζει να αποκτήσει κεντρική θέση στην εθνική ενεργειακή στρατηγική. Χρειαζόμαστε ένα πλαίσιο που θα αναγνωρίζει την πραγματική αξία της ευελιξίας, θα διευκολύνει τη χρηματοδότηση σχετικών επενδύσεων και θα επιτρέπει στους καταναλωτές να συμμετέχουν ενεργά στη νέα ενεργειακή αγορά.
Γιατί τελικά η επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης δεν θα κριθεί από το πόσα ακόμη φωτοβολταϊκά θα εγκαταστήσουμε. Θα κριθεί από το κατά πόσο μπορούμε να αξιοποιούμε αποτελεσματικά κάθε κιλοβατώρα που ήδη παράγουμε.
Διαβάστε ακόμη
