Η ενεργειακή κρίση και η ανάγκη των νοικοκυριών να περιορίσουν δραστικά το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος φέρνουν τα φωτοβολταϊκά πιο κοντά στον καταναλωτή από ποτέ. Η πράσινη μετάβαση δεν αφορά πλέον μόνο τις μεγάλες εγκαταστάσεις σε στέγες, βιομηχανικά κτίρια και αγροτεμάχια. Τα τελευταία δεδομένα μεταφέρουν το ενδιαφέρον ακόμη και στα… κάγκελα των αστικών διαμερισμάτων, με τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στην αγορά. Με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) να ανοίγει τον δρόμο μέσω ενός απλοποιημένου πλαισίου, τα λεγόμενα συστήματα plug & play, ισχύος έως 800W, εξελίσσονται σε μία νέα κατηγορία μικρής αυτοπαραγωγής για τα νοικοκυριά.

Οι εταιρείες μπαίνουν δυναμικά στην αγορά

Η αυξανόμενη ζήτηση έχει κινητοποιήσει τόσο εξειδικευμένες εταιρείες του κλάδου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας όσο και μεγάλες αλυσίδες λιανικής. Στην αγορά διατίθενται πλέον ολοκληρωμένα πακέτα, τα οποία περιλαμβάνουν τα πάνελ, τον microinverter, τις καλωδιώσεις και τις βάσεις στήριξης, με στόχο η εγκατάσταση να είναι όσο το δυνατόν πιο απλή για τον καταναλωτή. Στο παιχνίδι έχουν μπει και μεγάλοι retail παίκτες. Για παράδειγμα, ο Κωτσόβολος διαθέτει το σύστημα A&G Green Energy 4 Panel 800W, με κόστος περίπου 700 ευρώ, καθιστώντας την τεχνολογία προσβάσιμη σε ένα ευρύτερο κοινό. Από την πλευρά της, η SolarFox προσφέρει ολοκληρωμένα συστήματα με επώνυμους μικρομετατροπείς και ειδικές, πιστοποιημένες βάσεις στήριξης, δίνοντας έμφαση στην ασφαλή τοποθέτηση των πάνελ στα κάγκελα των μπαλκονιών.

Τι αγοράζει ο καταναλωτής με 1.000 ευρώ

Με έναν προϋπολογισμό περίπου 1.000 ευρώ, ο καταναλωτής μπορεί να προμηθευτεί ένα πλήρες σύστημα στην ανώτατη επιτρεπόμενη ισχύ των 800W. Το κόστος μπορεί να καλύπτει τα φωτοβολταϊκά πάνελ, τον microinverter, τις καλωδιώσεις και τις βάσεις στήριξης. Η λογική των συστημάτων plug & play είναι ότι η εγκατάσταση μπορεί να γίνει εύκολα, χωρίς να απαιτηθεί ξεχωριστό κόστος εγκατάστασης από συνεργείο. Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι ένα: πόσο πραγματικά μπορεί να μειώσει τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος ένα τέτοιο σύστημα;

Έως 1.300 kWh τον χρόνο από ένα σύστημα 800W

Ένα φωτοβολταϊκό σύστημα ισχύος 800W, σε μπαλκόνι με καλό νότιο ή νοτιοδυτικό προσανατολισμό στην Ελλάδα, μπορεί να παράγει κατά μέσο όρο περίπου 1.100 έως 1.300 kWh ετησίως. Η οικονομική αξιοποίηση, ωστόσο, συνδέεται άμεσα με την ιδιοκατανάλωση. Η παραγόμενη ενέργεια χρησιμοποιείται την ίδια στιγμή από τις ηλεκτρικές συσκευές που βρίσκονται σε λειτουργία στο σπίτι. Πρόκειται, για παράδειγμα, για το ψυγείο, το κλιματιστικό, την τηλεόραση ή συσκευές που βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής (stand-by). Όσο μεγαλύτερο μέρος της παραγόμενης ενέργειας καταναλώνεται τη στιγμή που παράγεται, τόσο μεγαλύτερο είναι και το οικονομικό όφελος για το νοικοκυριό.

Η απόσβεση στην πενταετία δεν είναι δεδομένη

Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει σημαντικά όταν εξετάζεται το πραγματικό προφίλ κατανάλωσης ενός νοικοκυριού. Ο Δρ. Στέλιος Λουμάκης, Πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ), μιλώντας χθες στο Star Κεντρικής Ελλάδος, εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στα ιδιαίτερα αισιόδοξα σενάρια απόσβεσης. Όπως ανέφερε, τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού αποτελούν μία πολύ μικρή μορφή παραγωγής ενέργειας και παρουσιάζουν τη δυσκολία του αναγκαστικού ταυτοχρονισμού της παραγωγής με την κατανάλωση, προκειμένου να προκύψει ουσιαστικό οικονομικό όφελος. Με απλά λόγια, δεν αρκεί ένα φωτοβολταϊκό να παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Θα πρέπει η ενέργεια αυτή να καταναλώνεται και την ώρα που παράγεται.

«Ο καταναλωτής πρέπει να προσαρμόσει τη ζωή του στην παραγωγή»

Ο κ. Λουμάκης χαρακτήρισε τα σενάρια απόσβεσης στην πενταετία ως ιδανικά, καθώς, όπως εξήγησε, προϋποθέτουν ότι ο καταναλωτής θα πρέπει να προσαρμόσει το χρονικό πρόγραμμα της ζωής του στην παραγωγή του φωτοβολταϊκού. Ο στόχος είναι να καταναλώνεται το μέγιστο δυνατό ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σημαντικό για ένα νοικοκυριό που απουσιάζει από το σπίτι κατά τις μεσημεριανές ώρες, όταν δηλαδή η παραγωγή ενός φωτοβολταϊκού συστήματος μπορεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα. Σε μία τέτοια περίπτωση, σημαντικό μέρος της παραγόμενης ενέργειας μπορεί να μην αξιοποιείται τη στιγμή που παράγεται, γεγονός που επηρεάζει και τον χρόνο απόσβεσης της επένδυσης.

Τα 4,5 τετραγωνικά μέτρα και τα 40 κιλά

Υπάρχει, όμως, και ένα ακόμη πρακτικό ζήτημα: πού και πώς θα τοποθετηθεί ένα σύστημα 800W σε ένα αστικό μπαλκόνι; Σύμφωνα με τον Δρ. Λουμάκη, ένα τέτοιο σύστημα καταλαμβάνει επιφάνεια περίπου 4,5 τετραγωνικών μέτρων και ζυγίζει περίπου 40 κιλά. Η ασφαλής τοποθέτησή του, επομένως, αποτελεί μία επιπλέον πρόκληση, ιδιαίτερα σε πολυκατοικίες όπου ο διαθέσιμος χώρος είναι περιορισμένος και τα πάνελ θα πρέπει να στηριχθούν με ασφάλεια στα κάγκελα ή σε άλλο κατάλληλο σημείο. Η επιλογή της κατάλληλης βάσης στήριξης και η ασφάλεια της εγκατάστασης αποτελούν συνεπώς κρίσιμα ζητήματα, παρά τον χαρακτηρισμό των συγκεκριμένων συστημάτων ως «plug & play».

Από τα 4-5 χρόνια στα 10 χρόνια η απόσβεση

Ο χρόνος απόσβεσης, σύμφωνα με την τοποθέτηση του Προέδρου του ΣΠΕΦ, μπορεί να είναι αρκετά μεγαλύτερος από το αισιόδοξο σενάριο των 4-5 ετών. Όπως ανέφερε, ένα τυπικό νοικοκυριό καταναλώνει περίπου 3-4 μεγαβατώρες. Εάν, όμως, το σπίτι δεν κατοικείται κατά τις μεσημεριανές ώρες, η κατανάλωση δεν συμπίπτει με την περίοδο της μεγαλύτερης παραγωγής του φωτοβολταϊκού. Σε αυτή την περίπτωση, η αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας μειώνεται και, σύμφωνα με την εκτίμηση που διατύπωσε ο κ. Λουμάκης, η απόσβεση του συστήματος μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 10 χρόνια.

Το προφίλ κατανάλωσης είναι το «κλειδί»

Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού ανοίγουν, επομένως, έναν νέο δρόμο για νοικοκυριά που δεν διαθέτουν ταράτσα ή άλλο χώρο για μια μεγαλύτερη φωτοβολταϊκή εγκατάσταση. Το χαμηλότερο κόστος και η απλούστερη εγκατάσταση αποτελούν τα βασικά τους πλεονεκτήματα. Από την άλλη πλευρά, η μικρή ισχύς τους, ο περιορισμένος διαθέσιμος χώρος και κυρίως η ανάγκη να συμπίπτουν χρονικά η παραγωγή και η κατανάλωση δημιουργούν σημαντικούς περιορισμούς. Το αν ένα σύστημα 800W θα αποσβεστεί σε 4-5 χρόνια ή σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα δεν εξαρτάται, επομένως, μόνο από την τιμή αγοράς ή την ηλιοφάνεια. Το κρίσιμο στοιχείο είναι το πότε καταναλώνεται το ρεύμα.

Διαβάστε ακόμη