Η Κύπρος προχώρησε σε περικοπές περίπου 162 GWh ηλιακής ενέργειας κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 65% της δυνητικής ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα την ίδια περίοδο. Σύμφωνα με δημοσίευμα του pv magazine που επικαλείται στοιχεία της CyprusGrid, πλατφόρμας ενεργειακής ανάλυσης που εστιάζει στον ηλεκτρικό τομέα της Κύπρου, από τις περικοπές επηρεάζονται κυρίως τα φωτοβολταϊκά συστήματα.
Στο δίκτυο διανομής είναι επίσης συνδεδεμένες μονάδες βιοαερίου συνολικής ισχύος 12,5 MW και αιολικά πάρκα ισχύος 24 MW. Τα στοιχεία της CyprusGrid δείχνουν ότι οι περικοπές ΑΠΕ έχουν αυξηθεί από περίπου 12% το 2022 σε 47% το 2025 . Εάν η τάση αυτή συνεχιστεί και το 2026, η Κύπρος ενδέχεται να κλείσει τη χρονιά σε ιστορικά υψηλό ποσοστό, άνω του 60%. Ο ιδρυτής της CyprusGrid, Ανδρέας Προκοπίου, επισημαίνει μιλώντας στο pv magazine ότι βασικός παράγοντας πίσω από τα επίπεδα-ρεκόρ των περικοπών είναι η συνεχιζόμενη λειτουργία συμβατικών μονάδων υποχρεωτικής λειτουργίας, οι οποίες δεσμεύουν σημαντικό μέρος της διαθέσιμης χωρητικότητας του δικτύου, που διαφορετικά θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τις ΑΠΕ.
Παράλληλα, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, κυρίως λόγω της ίδιας υπερπροσφοράς ανανεώσιμης ενέργειας που οδηγεί και στις περικοπές. Η Κύπρος δεν αποζημιώνει τους επενδυτές για την παραγωγή που περικόπτεται. «Ως αποτέλεσμα, υπάρχει σοβαρή πίεση στα έσοδα, η οποία δοκιμάζει τη βιωσιμότητα έργων που αναπτύχθηκαν με εντελώς διαφορετικές παραδοχές αγοράς», ανέφερε ο Προκοπίου, περιγράφοντας μια κατάσταση που βιώνουν -με μικρότερη πάντως ένταση- πολλοί παραγωγοί φωτοβολταϊκών και στην Ελλάδα. Όπως σημείωσε, οι ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών εξετάζουν κάθε διαθέσιμη επιλογή για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.
Ορισμένοι επιχειρούν να επαναδιαπραγματευτούν συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ωστόσο, με τη ρευστότητα της αγοράς σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, οι αντισυμβαλλόμενοι έχουν περιορισμένα κίνητρα να προσφέρουν βελτιωμένους όρους. Κατά τον ίδιο, η πιο δομική λύση είναι η προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα, ώστε η ενέργεια που σήμερα περικόπτεται να μεταφέρεται σε ώρες κατά τις οποίες το δίκτυο μπορεί πράγματι να την απορροφήσει. Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, η λύση αυτή καθυστερεί λόγω διοικητικών εμποδίων που δεν θα έπρεπε να υφίστανται. Τα χρόνια πριν από το 2025, οι περικοπές στην Κύπρο αφορούσαν κυρίως μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά πάρκα που παρακολουθούνται μέσω των συστημάτων SCADA του διαχειριστή συστήματος μεταφοράς. Σε περιπτώσεις σημαντικής ανισορροπίας μεταξύ παραγωγής και ζήτησης, οι διαχειριστές μπορούσαν να εφαρμόσουν εναλλακτικές μεθόδους ελέγχου.
Από το 2025, ωστόσο, η Κύπρος άρχισε να περικόπτει μεγάλους όγκους παραγωγής και από οικιακά φωτοβολταϊκά συστήματα. Πέρυσι, η περικοπείσα παραγωγή από οικιακά και μικρής κλίμακας φωτοβολταϊκά έφτασε τις 30.180 MWh, από μόλις 1.565 MWh έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με την CyprusGrid. Η αύξηση των περικοπών στα οικιακά συστήματα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά φωτοβολταϊκών στην Κύπρο στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στον οικιακό τομέα. Εν μέσω ιδιαίτερα υψηλών επιπέδων περικοπών, η ανάπτυξη μεγάλων φωτοβολταϊκών έργων έχει επιβραδυνθεί. «Τα οικιακά φωτοβολταϊκά εξακολουθούν να έχουν οικονομικό νόημα στην Κύπρο μέσω της αυτοκατανάλωσης, Παρά την αναμενόμενη επιβράδυνση, τα θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν ισχυρά, καθώς η αποθήκευση πίσω από τον μετρητή εξελίσσεται σε κανόνα», κατέληξε ο Προκοπίου.
Διαβάστε ακόμη
