Η εξάρθρωση του κυκλώματος διαφθοράς στις πολεοδομίες της Αττικής από τη Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία υπόθεση χρηματισμού δημοσίων υπαλλήλων. Οι συλλήψεις, τα σχεδόν 335.000 ευρώ που εντοπίστηκαν σε έρευνες, οι κατηγορίες για εγκληματική οργάνωση, αλλά και τα πρόσωπα που εμφανίζονται να συνδέονται με την υπόθεση, έχουν ήδη μετατρέψει το θέμα σε μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις διαφθοράς που έχουν απασχολήσει τα τελευταία χρόνια τον χώρο της πολεοδομίας.

Πίσω όμως από τη δικογραφία και τις ποινικές διώξεις εξελίσσεται μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση. Η υπόθεση έρχεται σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αυτοδιοίκησης για το μέλλον των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ), ενώ παράλληλα η χώρα εισέρχεται στην πιο κρίσιμη φάση του πολεοδομικού και χωροταξικού ανασχεδιασμού των τελευταίων δεκαετιών μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων και μιας σειράς παρεμβάσεων που θα καθορίσουν χρήσεις γης, συντελεστές δόμησης και αξίες ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα.

Ήδη από χθες η στήλη Big Mouth του powergame.gr είχε καταγράψει παρασκήνιο και πληροφορίες γύρω από τον γενικό γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιο Μπακογιάννη, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά πολιτικές εξελίξεις. Λίγες ώρες αργότερα έγινε γνωστή η παραίτησή του, ενώ σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες η δημόσια συζήτηση φαίνεται να επεκτείνεται πλέον και σε πρόσωπα που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στο πολεοδομικό σύστημα της χώρας.

Το κύκλωμα των πολεοδομιών και οι «χρυσές» εξυπηρετήσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η εγκληματική οργάνωση είχε αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργασιών με πρόσωπα που διέθεταν γνώση των πολεοδομικών διαδικασιών και δυνατότητα παρέμβασης σε υπηρεσιακό επίπεδο.

Οι εμπλεκόμενοι φέρονται να αναλάμβαναν τη διευθέτηση υποθέσεων που αφορούσαν οικοδομικές άδειες, αυθαίρετες κατασκευές, διοικητικές εκκρεμότητες, πρόστιμα και γνωμοδοτήσεις, ζητώντας χρηματικά ποσά που σε ορισμένες περιπτώσεις έφταναν ακόμη και τις 30.000 ευρώ.

Από την έρευνα προέκυψε ότι τα μέλη της οργάνωσης, τουλάχιστον από τον Οκτώβριο του 2025, είχαν συγκροτήσει δομημένο δίκτυο με διακριτούς ρόλους, ιεραρχία και καταμερισμό ενεργειών. Σύμφωνα με τη δικογραφία, παρενέβαιναν στην κατά προτεραιότητα έκδοση οικοδομικών αδειών, στη νομιμοποίηση αυθαιρέτων, στη μείωση προστίμων, στην έκδοση θετικών γνωμοδοτήσεων και στη διευκόλυνση εκκρεμών φακέλων.

Οι συνομιλίες που καταγράφηκαν αποκαλύπτουν ότι χρησιμοποιούσαν κωδικές λέξεις όπως «καφές», «εργαλεία», «σχέδια» και «χαρτιά» προκειμένου να μην αναφέρονται ευθέως σε χρηματικά ποσά, ενώ οι συναντήσεις για τις παράνομες συναλλαγές γίνονταν σε χώρους στάθμευσης, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος και οχήματα.

Μέχρι στιγμής έχουν διακριβωθεί τουλάχιστον 29 περιπτώσεις δωροληψίας και παράβασης καθήκοντος, ενώ από τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν κατασχέθηκαν συνολικά 334.895 ευρώ, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, ατζέντες, χειρόγραφες σημειώσεις και λοιπό αποδεικτικό υλικό.

Η παραίτηση Μπακογιάννη και οι πολιτικές προεκτάσεις

Στην επιστολή παραίτησής του o γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιος Μπακογιάννης, επικαλείται προσωπικούς λόγους, αναφέροντας ότι ολοκληρώθηκε ένας σημαντικός κύκλος της πολυετούς παρουσίας του στο υπουργείο και ότι επιστρέφει στα ακαδημαϊκά του καθήκοντα.

Η παραίτηση, ωστόσο, έρχεται, μετά τις αποκαλύψεις ότι ανάμεσα στους έξι συλληφθέντες βρίσκεται ο κουνιάδος του, τεχνικός σύμβουλος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, ενώ περιλαμβάνεται και η σύζυγός του, η οποία υπηρετούσε ως γενική γραμματέας του Δήμου Γαλατσίου.

Οι εξελίξεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς ο κ. Μπακογιάννης υπήρξε τα τελευταία χρόνια ένα από τα κεντρικά πρόσωπα στη διαμόρφωση πολιτικών που αφορούσαν τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια και συνολικά τον χωρικό σχεδιασμό της χώρας.

Κωνσταντέλλος: «Όπου υπάρχει διαφθορά πρέπει να πέφτει πέλεκυς»

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης και Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, υποστηρίζει ότι η υπόθεση δεν πρέπει να εξεταστεί μόνο υπό το πρίσμα των ποινικών ευθυνών.

«Όπου υπάρχει διαφθορά πρέπει να πέφτει πέλεκυς. Δεν το συζητάμε αυτό, ούτε το διαπραγματευόμαστε», τονίζει, προσθέτοντας ωστόσο ότι πρέπει να εξεταστεί το πώς και το πού παράγεται και αναπαράγεται η διαφθορά.

Ο ίδιος συνδέει ευθέως τις εξελίξεις με το υφιστάμενο σύστημα λήψης αποφάσεων στην πολεοδομία και τη χωροταξία, υποστηρίζοντας ότι τα τελευταία χρόνια κρίσιμες αρμοδιότητες συγκεντρώθηκαν σε κεντρικά όργανα και πρόσωπα, ενώ παράλληλα απομακρύνθηκαν οι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης από σημαντικά πολεοδομικά όργανα.

Κατά τον ίδιο, οι σημερινές εξελίξεις δεν μπορούν να αποκοπούν από τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια γύρω από τον ΝΟΚ, τα Τοπικά και Ειδικά Χωρικά Σχέδια και τις παρεκκλίσεις δόμησης.

Η μάχη για τις ΥΔΟΜ και ο ΕΟΚΕΔ

Η υπόθεση συμπίπτει χρονικά με τη μεγάλη αντιπαράθεση κυβέρνησης και δήμων για το μέλλον των Υπηρεσιών Δόμησης. Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος υποστηρίζει ότι υπάρχει «μεγάλη σπουδή» για να αφαιρεθούν οι πολεοδομίες από τους δήμους και να συγκεντρωθούν οι αρμοδιότητες σε κεντρικό επίπεδο.

Όπως αναφέρει, το Υπουργείο Περιβάλλοντος προωθεί τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολόγησης και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ), ενός φορέα που κατά την αυτοδιοίκηση θα συγκεντρώνει αρμοδιότητες αδειοδότησης, ελέγχου και εποπτείας.

«Δεν μπορεί ο ίδιος φορέας να αποφασίζει, να υλοποιεί και να ελέγχει. Ελεγκτής και ελεγχόμενος δεν γίνεται να είναι ο ίδιος», σημειώνει χαρακτηριστικά, προαναγγέλλοντας προσφυγή της ΚΕΔΕ και των δήμων στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Οι δήμοι περνούν στην αντεπίθεση

Οι ανακοινώσεις των δήμων Κηφισιάς και Αμαρουσίου δείχνουν ότι η αυτοδιοίκηση επιχειρεί να διαχωρίσει πλήρως τις ευθύνες της από τις πράξεις των εμπλεκομένων υπαλλήλων. Ο Δήμος Κηφισιάς υποστηρίζει ότι οι Υπηρεσίες Δόμησης εφαρμόζουν κατά δέσμια αρμοδιότητα την πολεοδομική νομοθεσία και τις εγκυκλίους του ΥΠΕΝ και ότι η δημοτική αρχή δεν μπορεί να παρεμβαίνει ούτε να επανεξετάζει πολεοδομικές πράξεις.

Στην εκτενή ανακοίνωσή του αναφέρει ότι ήδη από τον Ιανουάριο του 2025 είχε διαπιστώσει σοβαρές δυσλειτουργίες και συμπεριφορές που δημιουργούσαν ερωτήματα για τη λειτουργία της υπηρεσίας. Για τον λόγο αυτό προχώρησε στην απομάκρυνση του τότε διευθυντή της ΥΔΟΜ, στη μεταφορά του σε άλλη υπηρεσία, στην παύση της συμμετοχής του από το Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο Βορείου Τομέα και σε ενέργειες για την απομάκρυνσή του από την προεδρία του ΣΥΠΟΘΑ. Παράλληλα προχώρησε σε ευρεία αναδιάταξη προσωπικού εντός της υπηρεσίας.

Η δημοτική αρχή υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις αυτές έγιναν πολλούς μήνες πριν την έναρξη της έρευνας της ΕΛ.ΑΣ., η οποία σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025.
Παράλληλα, πηγές του Δήμου Κηφισιάς τονίζουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση από το Υπουργείο Εσωτερικών ούτε έχει διαβιβαστεί η δικογραφία ή τα ονόματα των εμπλεκομένων. Όπως σημειώνουν, μόλις υπάρξει επίσημη ενημέρωση, οι εμπλεκόμενοι υπάλληλοι θα τεθούν άμεσα σε αργία και θα κινηθούν όλες οι προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες.

Ο δήμος υπογραμμίζει ακόμη ότι δεν εκπλήσσεται από τις εξελίξεις και ότι η σοβαρότητα της υπόθεσης επιβάλλει πλήρη διαλεύκανση, ενώ καλεί κάθε αρμόδια αρχή και κάθε πολίτη που διαθέτει στοιχεία να συμβάλει στην αποκάλυψη της αλήθειας.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Δήμος Αμαρουσίου, ο οποίος δηλώνει «μηδενική ανοχή στη διαφθορά» και ξεκαθαρίζει ότι από την πρώτη στιγμή παρείχε πλήρη και απρόσκοπτη πρόσβαση στα στοιχεία που ζήτησαν οι διωκτικές και εισαγγελικές αρχές.

Η δημοτική αρχή τονίζει ότι οι ΥΔΟΜ λειτουργούν ως διαπιστωτικές αρχές με πλήρη υπηρεσιακή και επιστημονική αυτονομία. Όπως αναφέρει, οι μηχανικοί φέρουν αποκλειστικά προσωπική και ποινική ευθύνη για την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας, ενώ η πολιτική ηγεσία του δήμου δεν έχει ούτε επιτρέπεται να έχει οποιαδήποτε ανάμειξη στο ελεγκτικό και εισηγητικό έργο τους. Ταυτόχρονα διαβεβαιώνει ότι μόλις παραλάβει τη δικογραφία θα προχωρήσει άμεσα σε όλες τις προβλεπόμενες πειθαρχικές και διοικητικές ενέργειες.

Η περίπτωση της γενικής γραμματέως του Δήμου Γαλατσίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση της αρχιτέκτονος μηχανικού που υπηρετούσε ως γενική γραμματέας του Δήμου Γαλατσίου και η οποία παύθηκε από τα καθήκοντά της με απόφαση του δημάρχου Γιώργου Μαρκόπουλου μετά τη σύλληψή της.

Πρόκειται για πρόσωπο με μακρά πορεία στην αυτοδιοίκηση και στις πολεοδομικές υπηρεσίες. Από το 2014 κατείχε τη θέση της γενικής γραμματέως του Δήμου Γαλατσίου, ενώ προηγουμένως είχε διατελέσει γενική διευθύντρια του Φορέα Διαχείρισης του Μητροπολιτικού Πάρκου «Αντώνης Τρίτσης».

Για περίπου δύο δεκαετίες υπηρέτησε σε κρίσιμες θέσεις στον Δήμο Αμαρουσίου, μεταξύ άλλων στην Υπηρεσία Δόμησης, στον έλεγχο και την έκδοση αδειών, στις αυτοψίες αυθαιρέτων, στον έλεγχο κατασκευών, στην περιβαλλοντική πολιτική και στον χωρικό σχεδιασμό. Η επαγγελματική της διαδρομή αποτυπώνει το γεγονός ότι η υπόθεση δεν αφορά τυχαία πρόσωπα, αλλά στελέχη με πολυετή παρουσία σε καίριες θέσεις του πολεοδομικού μηχανισμού.

Διαβάστε ακόμη