Ετήσιο ειδικό τέλος 15.000 ευρώ ανά μεγαβάτ μέγιστης ισχύος θα καταβάλλουν οι κάτοχοι των data centers υπέρ των οικιακών καταναλωτών και των δήμων στις περιοχές εγκατάστασης. Η πρόβλεψη προστέθηκε στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας μετά τη δημόσια διαβούλευση, ενώ το τελικό κείμενο περιλαμβάνει και αλλαγές στους όρους κάλυψης των ενεργειακών αναγκών των κέντρων δεδομένων και στη διαδικασία σύνδεσής τους με το ηλεκτρικό σύστημα.

Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή και αναμένεται να συζητηθεί στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, πριν προχωρήσει στην Ολομέλεια με στόχο να ψηφιστεί μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου.

Σε γενικές γραμμές, οι διατάξεις για τη σύνδεση των data centers διατηρούν τον αρχικό προσανατολισμό: προτεραιότητα στις ώριμες επενδύσεις, με τεχνικές προδιαγραφές και οικονομικά κριτήρια για τους ενδιαφερόμενους. Παραμένει επίσης η ευθύνη των επενδυτών για το κόστος διασύνδεσης, ώστε αυτό να μην επιβαρύνει τη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση των Διαχειριστών και, κατ’ επέκταση, τα τέλη χρήσης του δικτύου.

Ειδικό τέλος για τις περιοχές εγκατάστασης

Με την προσθήκη στο άρθρο 27, οι κάτοχοι των Κέντρων Δεδομένων υποχρεούνται, από την έναρξη λειτουργίας τους, να καταβάλλουν ετήσιο ειδικό τέλος 15.000 ευρώ ανά μεγαβάτ μέγιστης ισχύος. Δικαιούχοι είναι οι οικιακοί καταναλωτές και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού των περιοχών όπου εγκαθίστανται τα κέντρα.

Το τέλος θα κατανέμεται και θα αποδίδεται με αναλογική εφαρμογή του άρθρου 87 του ν. 4964/2022. Η πρόβλεψη εντάσσει τα data centers στο πλαίσιο ανταποδοτικών τελών που εφαρμόζεται και σε άλλες κατηγορίες έργων, αποδίδοντας μέρος του οικονομικού οφέλους στις τοπικές κοινωνίες.

Μόνο νέοι σταθμοί ΑΠΕ για την κάλυψη του 60%

Ο κανόνας για την κάλυψη τουλάχιστον του 60% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσης ενός data center από ΑΠΕ διατηρείται, αλλά το τελικό κείμενο διευκρινίζει ότι θα υπολογίζονται μόνο νέοι σταθμοί ΑΠΕ. Ως νέοι ορίζονται οι σταθμοί που εγκαθίστανται στο διασυνδεδεμένο σύστημα και για τους οποίους, όταν υποβάλλεται το αίτημα σύνδεσης του Κέντρου Δεδομένων, δεν έχει εκδοθεί βεβαίωση ηλέκτρισης ή άδεια λειτουργίας. Οι σταθμοί αυτοί δεν μπορούν να τεθούν σε λειτουργία μετά την ηλέκτριση του data center.

Παράλληλα, τα έργα ΑΠΕ και τα συστήματα αποθήκευσης που προορίζονται να καλύψουν τις ανάγκες του κέντρου πρέπει να έχουν τεθεί σε λειτουργία το αργότερο έως την ηλέκτρισή του. Διαφορετικά, η ηλέκτριση του data center αναστέλλεται μέχρι να λειτουργήσουν οι αντίστοιχες εγκαταστάσεις.

Η συμμόρφωση με τον κανόνα του 60% θα ελέγχεται σε ετήσια βάση, με βάση τη μετρούμενη παραγωγή των σταθμών ΑΠΕ και της αποθήκευσης σε σύγκριση με τη μετρούμενη κατανάλωση του Κέντρου Δεδομένων κατά το ίδιο διάστημα. Οι σταθμοί και τα συστήματα αποθήκευσης δεν θα μπορούν να λάβουν λειτουργική ενίσχυση για την ισχύ που αντιστοιχεί στην κάλυψη των αναγκών των data centers ή στην εξασφάλιση νέας ισχύος.

Δυνατότητα μείωσης του 60% με αιολικά και αποθήκευση

Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι το ποσοστό κάλυψης μπορεί να περιοριστεί με απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εφόσον έχουν συναφθεί διμερείς συμβάσεις αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας με σταθμούς ΑΠΕ άλλης τεχνολογίας από τα φωτοβολταϊκά ή με σταθμούς ΑΠΕ που συνδυάζονται με αποθήκευση.

Η μείωση δεν θα είναι αυτόματη. Για την απόφαση θα λαμβάνονται υπόψη το μέγεθος της αποθήκευσης, το πραγματικό προφίλ παραγωγής των σταθμών και η χρονική αντιστοίχιση της παραγωγής με την κατανάλωση του data center.

Η ρύθμιση δημιουργεί κίνητρο για την αξιοποίηση αιολικών, των οποίων η παραγωγή μπορεί να κατανέμεται σε περισσότερες ώρες της ημέρας από εκείνη των φωτοβολταϊκών, καθώς και για τον συνδυασμό των ΑΠΕ με μπαταρίες. Στόχος είναι το ενεργειακό μείγμα να ανταποκρίνεται καλύτερα στο προφίλ κατανάλωσης των κέντρων δεδομένων.

Αλλαγές στις προσφορές σύνδεσης

Για τα data centers που συγκροτούν λειτουργική ενότητα, το τελικό κείμενο δίνει τη δυνατότητα στον ΔΕΔΔΗΕ να εκδίδει διακριτές ή τμηματικές Προσφορές Σύνδεσης, μέχρι συνολικής ισχύος 40 MW. Αν το άθροισμα των αιτήσεων υπερβαίνει τα 10 MW, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να υποβάλει τα δικαιολογητικά που προβλέπει το άρθρο 50Β.

Παράλληλα, η προθεσμία αποδοχής της Προσφοράς Σύνδεσης παρατείνεται από δύο σε τρεις μήνες, ενώ η διάρκειά της παραμένει στα τρία έτη. Στο άρθρο 22 προστίθεται επίσης διευκρίνιση για την προέγκριση οικοδομικής άδειας: όταν δεν υπάρχει Τοπικό ή Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο ή Ειδικό Σχέδιο Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων που να καθορίζει τις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης, το σχετικό έγγραφο υποβάλλεται στον Διαχειριστή μαζί με τα δικαιολογητικά της αντίστοιχης παραγράφου.

Για αιτήματα σύνδεσης άνω των 200 MW διατηρείται η αξιολόγηση κατά απόλυτη προτεραιότητα, υπό πρόσθετες προϋποθέσεις. Ο επενδυτής θα πρέπει να δηλώνει την ανάπτυξη νέας ισχύος από κατανεμόμενη μονάδα ή σύστημα αποθήκευσης, με ονομαστική ισχύ τουλάχιστον ίση με το 80% της μέγιστης ισχύος κατανάλωσης του data center. Για την αποθήκευση απαιτείται χωρητικότητα τουλάχιστον έξι ωρών της μέγιστης ισχύος κατανάλωσης. Οι μονάδες και τα συστήματα δεν πρέπει να διαθέτουν άδεια λειτουργίας κατά την υποβολή του αιτήματος και πρέπει να τεθούν σε λειτουργία μετά την 1η Ιανουαρίου 2027, αλλά όχι αργότερα από το Κέντρο Δεδομένων. Ο επενδυτής οφείλει, επίσης, να υποβάλει αποδεικτικό πλήρους φακέλου περιβαλλοντικής αδειοδότησης μέχρι τη λήξη της προθεσμίας αποδοχής της Προσφοράς Σύνδεσης.

Διαφάνεια στις συνδέσεις και στο Μητρώο

Ειδικές προβλέψεις προστίθενται για τις περιπτώσεις σύνδεσης σε υφιστάμενο κορεσμένο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης. Ο Διαχειριστής μπορεί να ενημερώσει τον ενδιαφερόμενο ότι δεν είναι δυνατή η χορήγηση Προσφοράς Σύνδεσης, να προτείνει σύνδεση σε άλλο μη κορεσμένο ΚΥΤ ή να εκδώσει Οριστική Προσφορά Σύνδεσης με υποχρέωση κατασκευής νέου υποσταθμού ή ΚΥΤ. Τα κριτήρια επιλογής θα καθορίζονται από τον Διαχειριστή και θα κοινοποιούνται στη ΡΑΑΕΥ.

Οι Διαχειριστές υποχρεούνται, επιπλέον, να αναρτούν πληροφορίες για τη διαθέσιμη δυναμικότητα νέων συνδέσεων, τη σειρά εξέτασης των αιτήσεων και την πορεία κάθε αιτήματος. Η εφαρμογή των υποχρεώσεών τους θα εποπτεύεται από τη ΡΑΑΕΥ.

Στο Μητρώο Κέντρων Δεδομένων θα πρέπει να εγγραφούν και όσα κέντρα βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, καθώς και εκείνα που έχουν υποβάλει αίτημα ή έχουν λάβει Οριστική Προσφορά Σύνδεσης κατά την έναρξη ισχύος του νόμου. Μέχρι την έκδοση της σχετικής απόφασης του άρθρου 51, η ΡΑΑΕΥ θα καθορίζει τα ελάχιστα στοιχεία που καταχωρίζονται στο Μητρώο και ποια από αυτά δημοσιοποιούνται, ώστε να προσδιοριστεί και το εύρος των πληροφοριών που θα είναι διαθέσιμες δημόσια.

Τέλος, το δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ θα περιλαμβάνει ενδεικτικό, μη δεσμευτικό εύρος των περιθωρίων υποδοχής Κέντρων Δεδομένων και των υποδομών του συστήματος. Η διατύπωση διαφοροποιείται από εκείνη της διαβούλευσης, η οποία αναφερόταν στις δυνατότητες υποδοχής και στις υποδομές που θα απαιτούνταν για τη σύνδεσή τους.

Διαβάστε ακόμη