Ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον τρόπο με τον οποίο τα data centers θα εντάσσονται με βιώσιμο τρόπο στα ηλεκτρικά δίκτυα της Ευρώπης ετοιμάζεται να παρουσιάσει μέσα στις επόμενες εβδομάδες η Κομισιόν, καθώς η ταχεία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων δημιουργεί νέες απαιτήσεις για τις ενεργειακές υποδομές.
Το μοντέλο θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τα κράτη-μέλη, βοηθώντας τα να διαχειρίζονται ζητήματα που προκύπτουν από την ανάπτυξη και τη λειτουργία των data centers. Όπως δήλωσε στο Montel ο Μαρκ φαν Στίπχαουτ, αναπληρωτής επικεφαλής της μονάδας ψηφιοποίησης στη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Κομισιόν, η πρωτοβουλία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα κοινό ευρωπαϊκό μοντέλο.
Η Επιτροπή είχε προαναγγείλει την πρωτοβουλία τον περασμένο Ιούνιο, στο πλαίσιο των σχεδίων της για τον τριπλασιασμό της δυναμικότητας των data centers στην Ευρώπη μέσα στα επόμενα επτά χρόνια. Το ζητούμενο, όπως έχει επισημάνει, είναι η εκρηκτική αύξηση της ενεργειακής ζήτησης από τα κέντρα δεδομένων να αντιμετωπιστεί με τρόπο που θα περιορίζει, αντί να αυξάνει, την πίεση στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
Από τις «τριμερείς συμφωνίες» στο ευρωπαϊκό μοντέλο
Η Κομισιόν βρίσκεται από τον Ιούνιο σε διαβουλεύσεις με εταιρείες που διαχειρίζονται data centers, εκπροσώπους του ενεργειακού κλάδου και δημόσιες αρχές. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία ενός ενιαίου μοντέλου για τις λεγόμενες «τριμερείς συμφωνίες», οι οποίες αποσκοπούν στον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
Η ανάγκη για κοινές πρακτικές γίνεται πιο έντονη καθώς τα κράτη-μέλη δεν ξεκινούν από την ίδια αφετηρία. Χώρες όπως η Ιρλανδία και η Ισπανία διαθέτουν ήδη σημαντική εμπειρία στη διαχείριση της ανάπτυξης των data centers, ενώ άλλα κράτη έχουν πολύ μικρότερη έκθεση στον συγκεκριμένο κλάδο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ισπανίας, η οποία παρουσίασε τον προηγούμενο μήνα νομοθετική πρόταση που προβλέπει ότι τα data centers θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 80% των ενεργειακών τους αναγκών από ανανεώσιμες πηγές.
Στην προσπάθεια διαμόρφωσης κοινών κανόνων συμμετέχει και ο ευρωπαϊκός ενεργειακός κλάδος. Συνολικά 14 επαγγελματικές ενώσεις, μεταξύ των οποίων οι Energy Storage Europe, Eurelectric και ENTSO-E, υπέγραψαν τον Ιούνιο δήλωση προθέσεων για συνεργασία με στόχο την προώθηση βέλτιστων πρακτικών για τη βιώσιμη ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων.
Η πρόκληση για τα δίκτυα
Η ταχεία ανάπτυξη των data centers δημιουργεί, ωστόσο, μια ιδιαίτερη πρόκληση για τους διαχειριστές των δικτύων. Όπως εξήγησε στο ίδιο συνέδριο η Ιλάρια Φεντερίτσι, ειδικός καινοτομίας του ENTSO-E, οι μεταβολές φορτίου που προκαλούνται από λογισμικό μπορούν να οδηγήσουν σε διακυμάνσεις ισχύος πολλών μεγαβάτ μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου.
Παράλληλα, σε περίπτωση διαταραχών στο σύστημα, τα data centers μπορεί να αποσυνδεθούν και να επανασυνδεθούν απότομα, δημιουργώντας πρόσθετες απαιτήσεις για τη σταθερότητα του δικτύου. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω της διαφορετικής ταχύτητας με την οποία αναπτύσσονται τα data centers και οι ενεργειακές υποδομές. Ένα νέο κέντρο δεδομένων μπορεί να κατασκευαστεί σε μόλις δύο έως τρία χρόνια, ενώ για την αναβάθμιση ενός δικτύου μπορεί να απαιτηθούν έως και 10 χρόνια.
Για τον λόγο αυτό, οι διαχειριστές χρειάζονται πιο αξιόπιστη εικόνα για τα σχέδια των data centers και, κυρίως, για το πώς θα αυξάνεται σταδιακά η ισχύς που θα χρειάζονται. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούν να προγραμματίζουν εγκαίρως τις απαραίτητες επενδύσεις στο δίκτυο.
Παράλληλα με το ευρωπαϊκό μοντέλο, η Κομισιόν προχωρά και σε άλλες πρωτοβουλίες για τον περιορισμό των επιπτώσεων από την ανάπτυξη των data centers. Τον Σεπτέμβριο παρουσίασε σχέδια για ένα τυποποιημένο σήμα βιωσιμότητας για τα κέντρα δεδομένων, με στόχο να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις τους στα τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα, στις ενεργειακές πηγές και, κατ’ επέκταση, στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη δημόσια διαβούλευση, η οποία θα ολοκληρωθεί στις 14 Δεκεμβρίου, για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων ενεργειακής και λειτουργικής απόδοσης των data centers στην ΕΕ. Η σχετική νομοθετική πρόταση αναμένεται να παρουσιαστεί από την Κομισιόν το δεύτερο τρίμηνο του 2027.
Διαβάστε ακόμη
