Οι αλλεπάλληλοι καύσωνες που πλήττουν ήδη από τον Μάιο πολλές περιοχές της Ευρώπης επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα βασικό ερώτημα για νοικοκυριά και κυβερνήσεις: ποιος είναι ο πιο αποδοτικός και «πράσινος» τρόπος να δροσιστούν τα σπίτια μας;

Από τη Σεβίλλη και το Μπιλμπάο μέχρι τη Στουτγκάρδη και το νότιο τμήμα της Αγγλίας, οι θερμοκρασίες κινούνται σε επίπεδα ιδιαίτερα υψηλά για την εποχή, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι η ακραία ζέστη τείνει να μετατραπεί στη «νέα κανονικότητα». Μάλιστα, πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής Κλιματικής Αλλαγής του Ηνωμένου Βασιλείου υπογράμμισε ότι η χρήση κλιματισμού ενδέχεται σύντομα να καταστεί «αναπόφευκτη» σε νοσοκομεία, σχολεία και μονάδες φροντίδας, προκειμένου να προστατευθούν οι πολίτες από τις ολοένα πιο έντονες θερμικές εξάρσεις.

Η άνοδος των αντλιών θερμότητας

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι αντλίες θερμότητας κερδίζουν συνεχώς έδαφος στην ευρωπαϊκή αγορά. Αν και έχουν συνδεθεί κυρίως με τη θέρμανση, ορισμένοι τύποι μπορούν να λειτουργήσουν και για ψύξη, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση απέναντι στα παραδοσιακά κλιματιστικά.

Οι αντλίες θερμότητας air-to-air λειτουργούν μεταφέροντας θερμότητα από το εσωτερικό του σπιτιού προς το εξωτερικό περιβάλλον, με τρόπο παρόμοιο με εκείνον ενός συμβατικού air condition. Το σύστημα περιλαμβάνει μία εξωτερική μονάδα και μία ή περισσότερες εσωτερικές μονάδες που διοχετεύουν ψυχρό αέρα στον χώρο. Το ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη τεχνολογία αυξάνεται σημαντικά τους τελευταίους μήνες στην Ευρώπη, καθώς η ενεργειακή αβεβαιότητα και οι υψηλές τιμές φυσικού αερίου ωθούν περισσότερα νοικοκυριά σε λύσεις χαμηλότερου ενεργειακού αποτυπώματος. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Αντλιών Θερμότητας, την οποία επικαλείται το euronews, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 25% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε Γαλλία, Γερμανία και Πολωνία.

Είναι πιο οικολογικές οι αντλίες θερμότητας από τα κλιματιστικά;

Παρότι τα κλιματιστικά θεωρούνται απαραίτητα κατά τη διάρκεια ακραίων κυμάτων καυσώνων, η ευρεία χρήση τους επιβαρύνει σημαντικά τα ηλεκτρικά δίκτυα και αυξάνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η ψύξη χώρων καταναλώνει περίπου το 7% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, τα παραδοσιακά συστήματα κλιματισμού ευθύνονται για τεράστιες ποσότητες εκπομπών CO2, τόσο λόγω της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας όσο και εξαιτίας των ψυκτικών αερίων που χρησιμοποιούν. Οι αντλίες θερμότητας μπορούν να περιορίσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα κυρίως επειδή αντικαθιστούν συστήματα θέρμανσης που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, όταν λειτουργούν αποκλειστικά για ψύξη, η διαφορά σε σχέση με ένα αποδοτικό κλιματιστικό δεν είναι πάντα μεγάλη. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το σημαντικότερο όφελος προκύπτει από τη συνολική ενεργειακή αναβάθμιση ενός κτιρίου και όχι μόνο από την αλλαγή συσκευής ψύξης.

Πώς να κρατήσετε το σπίτι δροσερό χωρίς μεγάλη κατανάλωση

Πέρα από τις ηλεκτρικές συσκευές, ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι λεγόμενες «παθητικές» μέθοδοι δροσισμού. Η χρήση σκιάστρων και blackout κουρτινών, ο περιορισμός της ηλιακής ακτινοβολίας και ο νυχτερινός αερισμός μπορούν να μειώσουν αισθητά τη θερμοκρασία στο εσωτερικό ενός σπιτιού. Παράλληλα, η αποφυγή χρήσης ηλεκτρικών συσκευών και φούρνου τις θερμές ώρες της ημέρας συμβάλλει στον περιορισμό της επιβάρυνσης του χώρου.

Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις αναπτύσσονται πλέον και δημόσιοι «κλιματικοί χώροι προστασίας», όπου πολίτες μπορούν να βρουν δροσιά και νερό κατά τη διάρκεια ακραίων θερμοκρασιών. Το μέτρο εφαρμόζεται ήδη εκτεταμένα στην Ισπανία, ενώ αντίστοιχες πρωτοβουλίες εμφανίζονται και σε άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι έως το 2050 περισσότεροι από 3,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα επηρεάζονται από ακραίους καύσωνες, με τις πόλεις να βρίσκονται στο επίκεντρο του προβλήματος λόγω του φαινομένου της «αστικής θερμικής νησίδας».

Διαβάστε ακόμη