Η Ευρώπη φαίνεται να αλλάζει σελίδα στον τρόπο με τον οποίο θερμαίνει τα σπίτια της. Οι αντλίες θερμότητας, που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν για πολλούς μια ακριβή ή «πειραματική» λύση, εξελίσσονται πλέον σε βασικό εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας και εξοικονόμησης. Και όσο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τροφοδοτεί νέες αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, ασκώντας ολοένα μεγαλύτερη πίεση στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά, τόσο περισσότεροι καταναλωτές εγκαταλείπουν τους παραδοσιακούς λέβητες αερίου.
Στη Γερμανία, μάλιστα, η αλλαγή αυτή αποκτά πλέον χαρακτήρα ενεργειακής στροφής: οι αντλίες θερμότητας ξεπέρασαν για πρώτη φορά τις πωλήσεις λεβήτων φυσικού αερίου, επιβεβαιώνοντας ότι η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης επιχειρεί να «ζεσταθεί» χωρίς να καίει περισσότερα ορυκτά καύσιμα. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της European Heat Pump Association (EHPA), που επικαλείται το euronews, οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας αυξήθηκαν κατά 10,3% κατά μέσο όρο σε 16 ευρωπαϊκές χώρες το 2025. Συνολικά πωλήθηκαν 2,62 εκατομμύρια οικιακές μονάδες, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό εγκατεστημένων αντλιών θερμότητας στην Ευρώπη στα 28 εκατομμύρια. Η άνοδος αυτή ακολουθεί μια περίοδο επιβράδυνσης της αγοράς. Το 2022 είχαν εγκατασταθεί 2,8 εκατομμύρια μονάδες στην ΕΕ, αριθμός που μειώθηκε στα 2,7 εκατομμύρια το 2023 και στα 2,11 εκατομμύρια το 2024. Ωστόσο, η πτώση του κόστους εγκατάστασης και τα κρατικά προγράμματα επιδοτήσεων φαίνεται πως έδωσαν «νέα πνοή» στην αγορά.
Η Σκανδιναβία δείχνει τον δρόμο
Οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης εξακολουθούν να αποτελούν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα επιτυχίας της τεχνολογίας. Εκεί όπου ο χειμώνας δεν αστειεύεται, οι αντλίες θερμότητας αποδεικνύουν ότι μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά ακόμη και σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, διαλύοντας έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους γύρω από τη χρήση τους.
Η Νορβηγία βρίσκεται στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης, με 662 αντλίες θερμότητας ανά 1.000 νοικοκυριά. Ακολουθούν η Φινλανδία με 548, η Σουηδία με 509 και η Δανία με 229.
Πιο νότια, η Γαλλία καταγράφει 216 αντλίες θερμότητας ανά 1.000 νοικοκυριά, ενώ ακολουθούν το Βέλγιο με 196, η Ιταλία με 184 και η Ελβετία με 179.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Γερμανίας. Το 2025, οι αντλίες θερμότητας αποτέλεσαν το 48% όλων των νέων συστημάτων θέρμανσης που πωλήθηκαν στη χώρα, σημειώνοντας αύξηση 21% σε σχέση με το 2024. Συνολικά διατέθηκαν 299.000 μονάδες. Την ίδια στιγμή, το μερίδιο των λεβήτων φυσικού αερίου υποχώρησε στο 44%, δείχνοντας ότι το ενεργειακό εκκρεμές αρχίζει να γέρνει προς την ηλεκτροκίνηση της θέρμανσης. Η επικεφαλής της γερμανικής ενεργειακής υπηρεσίας dena, Corinna Enders, σημείωσε ότι τα νέα στοιχεία αποδεικνύουν πως η Γερμανία μπορεί να μειώσει την εξάρτησή της από τις διακυμάνσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Βρετανία επιταχύνει, η Πολωνία φρενάρει
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, που για χρόνια βρισκόταν ουραγός στην υιοθέτηση αντλιών θερμότητας, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 27% το 2025, φτάνοντας τις 125.000 μονάδες. Καθοριστικό ρόλο φαίνεται πως έπαιξε το κυβερνητικό πρόγραμμα Boiler Upgrade Scheme, μέσω του οποίου τα νοικοκυριά μπορούν να λάβουν επιδότηση ύψους 7.500 λιρών, περίπου 8.658 ευρώ, για εγκατάσταση αντλίας θερμότητας αέρα ή γεωθερμικού συστήματος. Αντίθετα, στην Πολωνία η αγορά κινήθηκε πτωτικά. Το υπουργείο Κλίματος και Περιβάλλοντος της χώρας αποδίδει την κάμψη σε ένα «κύμα παραπληροφόρησης» γύρω από τη λειτουργία και την αποδοτικότητα της τεχνολογίας, το οποίο επιβραδύνει τον εκσυγχρονισμό του συστήματος θέρμανσης.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις φαίνεται πως λειτουργούν ως επιταχυντής της μετάβασης. Ο πόλεμος με το Ιράν και οι αναταράξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ επανέφεραν στο προσκήνιο τους φόβους για νέες αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου. Και όταν το φυσικό αέριο «παγώνει» τα νοικοκυριά με το κόστος του, οι αντλίες θερμότητας μοιάζουν για πολλούς με μονόδρομο. Σύμφωνα με την εταιρεία ενέργειας Octopus Energy, οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκαν περισσότερο από 50% μέσα στις τρεις πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου, σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, μετά την ουσιαστική διακοπή της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, οι πωλήσεις σε Γαλλία, Γερμανία και Πολωνία αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 25% το πρώτο τρίμηνο του 2026. Από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο πωλήθηκαν 575.000 μονάδες σε 11 ευρωπαϊκές χώρες.
Η EHPA σημειώνει, ωστόσο, ότι η συνολική εικόνα επηρεάστηκε αρνητικά από την Αυστρία, όπου οι πωλήσεις μειώθηκαν κατά 30% εξαιτίας της απουσίας κρατικών επιδοτήσεων. Αυτό που αλλάζει πλέον στην Ευρώπη είναι ότι οι αντλίες θερμότητας δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως εργαλείο για την πράσινη μετάβαση. Για ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά, αποτελούν έναν τρόπο προστασίας από τις διαρκείς ενεργειακές αναταράξεις.
Διαβάστε ακόμη
