Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικές δυνατότητες να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση αξιόπιστων και ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού της Ευρώπης με κρίσιμες πρώτες ύλες. Οι προοπτικές αυτές συνδέονται άμεσα με την εγχώρια παραγωγή βωξίτη και αλουμινίου, τις δυνατότητες ανάπτυξης παραγωγής γαλλίου, αλλά και τις προοπτικές που δημιουργεί το έργο χαλκού στη Χαλκιδική.

Μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι, όπως η Metlen και η Ελληνικός Χρυσός, έχουν ήδη αφήσει το δικό τους αποτύπωμα σε αυτή την προσπάθεια, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό μεταλλευτικό χάρτη. Το μεγάλο ζητούμενο, ωστόσο, είναι κατά πόσο θα αναδειχθούν και άλλες περιοχές με αξιόλογο μεταλλευτικό δυναμικό, οι οποίες θα μπορούσαν να προσελκύσουν επενδύσεις και να ενισχύσουν περαιτέρω την παραγωγική βάση της χώρας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επανεκτίμηση των υφιστάμενων κοιτασμάτων ορυκτών, σε συνδυασμό με τη διεύρυνση της έρευνας και των προοπτικών αξιοποίησης σπάνιων γαιών, δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για τον κλάδο. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η αξιοποίηση δευτερογενών πρώτων υλών, μέσω της ανακύκλωσης και της ανάκτησης πολύτιμων μετάλλων από μεταλλευτικά απόβλητα.

Ενδεικτική της δυναμικής που αναπτύσσεται στον συγκεκριμένο τομέα είναι η δραστηριότητα του κλάδου χαλκού της ElvalHalcor, ο οποίος διαθέτει δύο στρατηγικά έργα ανακύκλωσης χαλκού, τα SVAROG και ETEOCLES, που έλαβαν θετική αξιολόγηση για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Τα δύο έργα διακρίθηκαν τον Οκτώβριο, στο πλαίσιο της πρόσκλησης «Innovation Fund 2025 Net-Zero Technologies Call» του Ευρωπαϊκού Ταμείου Καινοτομίας. Ειδικότερα, το ένα έργο προσκλήθηκε σε προετοιμασία συμφωνίας επιχορήγησης, ενώ το δεύτερο εντάχθηκε στη λίστα αναμονής.

Σημαντικές προοπτικές παρουσιάζει, επίσης, η ανάκτηση υλικών από τα απόβλητα εξόρυξης, ένας τομέας που μπορεί να προσφέρει πρόσθετες δυνατότητες αξιοποίησης του υφιστάμενου ορυκτού πλούτου.

Σε τροχιά αλλαγών ο Μεταλλευτικός Κώδικας και ο ΚΜΛΕ

Την ίδια ώρα, σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία αναθεώρησης του Μεταλλευτικού Κώδικα, με στόχο την προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου στις σημερινές ανάγκες και συνθήκες λειτουργίας του κλάδου. Σύμφωνα με πληροφορίες, βασική επιδίωξη είναι η επικαιροποίηση υφιστάμενων διατάξεων και ορισμών, προκειμένου να αντιμετωπιστούν ζητήματα που έχουν ανακύψει κατά την εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου, αλλά και να προσαρμοστεί ο Κώδικας στις σύγχρονες απαιτήσεις της δημόσιας διοίκησης και της αγοράς.

Παράλληλα, πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι μεταξύ των ζητημάτων που εξετάζονται βρίσκεται και η τροποποίηση του άρθρου που καθορίζει τη διάρκεια των παραχωρήσεων μεταλλείων στην Ελλάδα.

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο πεδίο του Κανονισμού Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (ΚΜΛΕ). Πριν από λίγες ημέρες, ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ) απέστειλε στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) τις προτάσεις της ομάδας εργασίας του για την αναθεώρηση του Κανονισμού.

Πρόκειται για ένα κείμενο που παρέμενε επί δεκαετίες χωρίς ουσιαστική αναθεώρηση. Σύμφωνα με τον ΣΜΕ, ο ισχύων Κανονισμός αποτελεί ένα ισχυρό τεχνικό εγχειρίδιο, το οποίο έχει καθορίσει με επιτυχία τη λειτουργία των μεταλλευτικών επιχειρήσεων τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, η εξέλιξη της τεχνολογίας, οι νέες συνθήκες παραγωγής και οι αυξημένες απαιτήσεις σε θέματα ασφάλειας καθιστούν αναγκαία την επικαιροποίησή του.

Οι βασικοί άξονες των προτάσεων του ΣΜΕ για την αναθεώρηση του ΚΜΛΕ επικεντρώνονται στα εξής:

  • Επικαιροποίηση των τεχνικών προδιαγραφών, με βάση τα σημερινά δεδομένα λειτουργίας των μεταλλευτικών και λατομικών επιχειρήσεων, καθώς και ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών.
  • Ενδυνάμωση του ρόλου της Επιθεώρησης Μεταλλείων, με στόχο την αποτελεσματικότερη εποπτεία και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων του κλάδου.
  • Ενίσχυση των μέτρων για την ασφάλεια του προσωπικού, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των εργαζομένων κατά την εκτέλεση των εργασιών.
  • Αναβάθμιση της εκπαίδευσης, ως βασικού παράγοντα για την πρόληψη κινδύνων και τη βελτίωση της λειτουργίας των επιχειρήσεων.
  • Επίλυση ζητημάτων που αφορούν τις υπεργολαβίες, ώστε να αντιμετωπιστούν πρακτικά και λειτουργικά προβλήματα που σχετίζονται με την ανάθεση και εκτέλεση εργασιών.

Οι θεσμικές αυτές παρεμβάσεις, σε συνδυασμό με τις επενδύσεις στην παραγωγή και την ανακύκλωση μετάλλων, συνθέτουν ένα νέο πλαίσιο προοπτικών για την ελληνική μεταλλευτική βιομηχανία. Η αξιοποίηση του εγχώριου ορυκτού πλούτου, η ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων και ο εκσυγχρονισμός του κανονιστικού πλαισίου αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου και τη μεγαλύτερη συμμετοχή της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού.

Διαβάστε ακόμα