Με τον ελληνικό φάκελο της πυρηνικής ενέργειας να έχει μόλις ανοίξει και επισήμως, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος μεταβαίνει στο Παρίσι για μία από τις σημαντικότερες διεθνείς συναντήσεις γύρω από τη νέα γενιά πυρηνικών έργων. Στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου θα συμμετάσχει στην τέταρτη διοργάνωση του «Roadmaps to New Nuclear 2026», που συνδιοργανώνουν ο Οργανισμός Πυρηνικής Ενέργειας του ΟΟΣΑ (NEA) και το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας (DOE), ενώ στο περιθώριο των εργασιών αναμένονται και διεθνείς επαφές.
Η διήμερη διάσκεψη πραγματοποιείται στο Συνεδριακό Κέντρο του ΟΟΣΑ στο Παρίσι, στη 2 rue André-Pascal, και φέρνει στο ίδιο τραπέζι υπουργούς, ανώτατα κυβερνητικά στελέχη, επικεφαλής επιχειρήσεων, επενδυτές και εκπροσώπους της πυρηνικής βιομηχανίας. Στην έναρξη της πρώτης ημέρας παρεμβαίνουν, μεταξύ άλλων, ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ Mathias Cormann, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright, ο γενικός διευθυντής της NEA William D. Magwood IV και ο πρώτος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας Denys Shmyhal.
Η φετινή συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια, η οικονομική ανταγωνιστικότητα και ο αυξανόμενος εξηλεκτρισμός ανεβάζουν διεθνώς τη ζήτηση για σταθερή και οικονομικά προσιτή ηλεκτρική ενέργεια. Όλο και περισσότερες χώρες εξετάζουν πλέον είτε την επέκταση υφιστάμενων πυρηνικών προγραμμάτων είτε την ανάπτυξη νέων έργων και προηγμένων πυρηνικών τεχνολογιών. Στόχος της διάσκεψης είναι η ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών, η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας και, κυρίως, η αναζήτηση πρακτικών λύσεων στα εμπόδια που εξακολουθούν να συνοδεύουν την ανάπτυξη νέας πυρηνικής ισχύος.
Και αυτά τα εμπόδια δεν είναι λίγα. Στην ατζέντα βρίσκονται η εξεύρεση και εκπαίδευση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, η ετοιμότητα των αλυσίδων εφοδιασμού, η χρηματοδότηση, η ασφάλεια προμήθειας πυρηνικού καυσίμου, η προσαρμογή των ρυθμιστικών πλαισίων και, βέβαια, η δυνατότητα των έργων να παραδίδονται εγκαίρως και εντός προϋπολογισμού. Η πρώτη ημέρα ανοίγει με τους «οδικούς χάρτες» για τη νέα πυρηνική ενέργεια και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, συζητήσεις για τη σχέση πυρηνικής ενέργειας και τεχνητής νοημοσύνης, τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες –τους γνωστούς SMRs– και τη χρηματοδότηση νέων μονάδων.
Τη δεύτερη ημέρα, το βάρος περνά ακόμη περισσότερο στην υλοποίηση. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν οι κίνδυνοι κατασκευής νέων πυρηνικών έργων, με δεδομένο ότι αρκετά από τα πρόσφατα projects στις χώρες του ΟΟΣΑ έχουν αντιμετωπίσει καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους. Η συζήτηση επεκτείνεται στην επάρκεια των εφοδιαστικών αλυσίδων και του ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και στις προϋποθέσεις ώστε η ανάπτυξη νέων μονάδων να αποκτήσει μεγαλύτερη κλίμακα και επαναληψιμότητα.
Για την ελληνική πλευρά, η συγκυρία δύσκολα περνά απαρατήρητη. Μόλις στις 8 Σεπτεμβρίου δημοσιεύθηκε το ΦΕΚ για τη σύσταση της Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια, βάζοντας για πρώτη φορά τη διερεύνηση της πυρηνικής επιλογής σε συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο. Η απόφαση δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα αποφάσισε να κατασκευάσει πυρηνικό σταθμό. Δημιουργεί, όμως, τον μηχανισμό που θα εξετάσει εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να ενταχθεί στον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.
Η Επιτροπή αναλαμβάνει επισήμως τον ρόλο του Nuclear Energy Programme Implementing Organization, του λεγόμενου NEPIO, και τη διαχείριση της πρώτης, διερευνητικής φάσης της διαδικασίας που προβλέπει ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας. Έχει ορίζοντα 24 μηνών για να καταλήξει σε Τελική Έκθεση προς το Υπουργικό Συμβούλιο, πάνω στην οποία θα στηριχθεί η απόφαση για το εάν η Ελλάδα θα πρέπει να προχωρήσει ή όχι στην εκκίνηση εθνικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.
Στη σύνθεσή της αποτυπώνεται και το εύρος του εγχειρήματος, καθώς στο ίδιο τραπέζι καλούνται να συντονιστούν υπουργεία και φορείς από διαφορετικά πεδία, από την ενέργεια, την οικονομία και την εξωτερική πολιτική έως την άμυνα, την υγεία, τις υποδομές και την πολιτική προστασία. Στη διαδικασία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η ΡΑΑΕΥ, η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, ο «Δημόκριτος» και το ΓΕΕΘΑ, ενώ μπορούν να συνδράμουν και άλλοι φορείς και ιδιώτες εμπειρογνώμονες.
Κεντρικό ρόλο έχει ο Νίκος Τσάφος, ως πρόεδρος τόσο της Κυβερνητικής Επιτροπής όσο και της Τεχνικής Ομάδας Έργου, η οποία καλείται να σηκώσει το βάρος της ουσιαστικής προεργασίας, από τις προμελέτες και τα επιμέρους παραδοτέα μέχρι τη διαμόρφωση του οδικού χάρτη.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον του ταξιδιού στο Παρίσι. Το θεσμικό πρώτο βήμα έγινε. Από εδώ και πέρα αρχίζει η δυσκολότερη δουλειά: ποιοι άνθρωποι θα τη φέρουν εις πέρας, ποια τεχνογνωσία θα χρειαστεί να αποκτήσει η χώρα, ποια τεχνική και ρυθμιστική υποδομή απαιτείται και, κυρίως, πώς χρηματοδοτείται ένα εγχείρημα τέτοιας κλίμακας. Ακριβώς, δηλαδή, τα ερωτήματα που θα βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων στο Παρίσι.
Διαβάστε ακόμη
