Άμεση, επίσημη διπλωματική απάντηση έδωσε το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών προς την Τουρκία, θέτοντας τα νομικά και κυριαρχικά όρια της χώρας απέναντι στη νέα πρόκληση.
Η πρόκληση στην οποία απάντησε το ελληνικό ΥΠΕΞ αφορούσε ειδικότερα την ανακήρυξη από την Άγκυρα, με δημοσίευμα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβέρνησης, δύο θαλασσίων πάρκων που εκτείνονται πέρα των τουρκικών χωρικών υδάτων και εισέρχονται στα ελληνικά ύδατα κοντά στη Λήμνο, τη Σαμοθράκη και το Καστελλόριζο.
Όπως διευκρινίζει η ελληνική διπλωματία, «με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο “εθνικά θαλάσσια πάρκα” στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων».
Στη συνέχεια συμπληρώνει:
«Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Σχετικά υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας έλαβε την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».
Η μονομερής κίνηση της Τουρκίας να χωροθετήσει δύο θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο
Με την έκδοση επίσημων Προεδρικών Διαταγμάτων, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εγκρίνει τη χωροθέτηση δύο τουρκικών θαλάσσιων πάρκων σε Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, δημοσιεύοντας τις σχετικές αποφάσεις στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Το πρώτο θαλάσσιο πάρκο αναπτύσσεται στο Βόρειο Αιγαίο, συγκεκριμένα στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης.
Θαλάσσιο πάρκο στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης © Τουρκική Εφημερίδα κυβέρνησης
Το δεύτερο καταλαμβάνει μια εξαιρετικά μεγάλη έκταση στην Ανατολική Μεσόγειο, εστιάζοντας στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου.
Θαλάσσιο πάρκο μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου © Τουρκική εφημερίδα κυβέρνησης
Οι εν λόγω χωρικές διεκδικήσεις είχαν παρουσιαστεί από την Άγκυρα ήδη από το καλοκαίρι του 2025, ακολουθώντας την αντίστοιχη ελληνική ανακοίνωση για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο.
Ειδικότερα, στην περίπτωση του Βόρειου Αιγαίου, η τουρκική χάραξη εκτείνεται δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου και εισέρχεται στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Βάσει της ελληνικής προσέγγισης, η συγκεκριμένη ζώνη αποτελεί περιοχή μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ενώ ένα σημαντικό τμήμα της βρίσκεται εντός των δυνητικών ορίων που θα προέκυπταν από την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο σχεδιασμός στην Ανατολική Μεσόγειο. Το τουρκικό πάρκο εκτείνεται ανατολικά της Ρόδου με κατεύθυνση το Καστελλόριζο, αφήνοντας ουσιαστικά στο ελληνικό νησιωτικό σύμπλεγμα αποκλειστικά τη ζώνη των υφιστάμενων χωρικών υδάτων των 6 ναυτικών μιλίων. Η γεωγραφική αποτύπωση αντανακλά την πάγια τουρκική θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν πρέπει να διαθέτουν πλήρη επήρεια κατά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Στους χάρτες που συνοδεύουν τα τουρκικά διατάγματα αποτυπώνεται, μέσω αυτού του περιβαλλοντικού εργαλείου, η ευρύτερη αντίληψη της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες. Η Τουρκία προκρίνει τη χάραξη μέσης γραμμής με βάση κυρίως τις ηπειρωτικές ακτές, μια θέση που βρίσκεται στον πυρήνα της μακρόχρονης ελληνοτουρκικής διαφοράς.
Η επιλογή αυτή αποκτά πρόσθετη βαρύτητα, καθώς τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα επικαλύπτονται με τμήματα του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, ο οποίος παρουσιάστηκε το 2025. Η ελληνική πλευρά χρησιμοποιεί ως εξωτερικά όρια στις μη οριοθετημένες περιοχές τη μέση γραμμή που προβλέπει ρητά ο Νόμος 4001/2011, έως ότου επιτευχθεί σχετική συμφωνία με τις γειτονικές χώρες.
Υπενθυμίζεται ότι η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει στη θεσμοθέτηση θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και στις Νότιες Κυκλάδες. Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα, εκδίδοντας ανακοινώσεις μέσω του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και πραγματοποιώντας διπλωματικές παρεμβάσεις στον ΟΗΕ, συνδέοντας το θέμα με τις ευρύτερες διαφωνίες για τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Ανάλογες αντιδράσεις σημειώθηκαν και για τα θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης που παραχωρήθηκαν για έρευνες υδρογονανθράκων.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αναμένεται το φθινόπωρο, όταν η Τουρκία σχεδιάζει να προχωρήσει περαιτέρω με το θεσμικό πλαίσιο που συνδέεται άμεσα με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Εφόσον το σενάριο αυτό επιβεβαιωθεί, η αντιπαράθεση για τα θαλάσσια πάρκα (συμπεριλαμβανομένου του διατάγματος για την περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε και του Κας) θα αποτελέσει ένα ακόμη κεφάλαιο στη συνολικότερη διαμάχη οριοθέτησης σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Δείτε εδώ και εδώ τα προεδρικά διατάγματα
Διαβάστε ακόμα
