Μικτή εικόνα για την οικονομική πορεία των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών στην Ελλάδα το 2025 καταγράφει η νέα μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), με τα συνολικά καθαρά κέρδη να διαμορφώνονται στα 43,2 εκατ. ευρώ, έναντι μόλις 11,9 εκατ. ευρώ το 2024. Παρά τη σημαντική βελτίωση των αποτελεσμάτων, η εικόνα της εγχώριας αγοράς παραμένει περισσότερο σύνθετη, καθώς η κερδοφορία του κλάδου εξαρτάται σε καθοριστικό βαθμό από τις δραστηριότητες των αεροπορικών καυσίμων και του διεθνούς εμπορίου.

Οι επιχειρήσεις καλούνται  την ίδια στιγμή να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με τις υψηλές τιμές των καυσίμων, τη γεωπολιτική αστάθεια, τους περιορισμούς στα περιθώρια κέρδους και τις νέες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις να διαμορφώνουν ένα απαιτητικό πλαίσιο για την επόμενη διετία. Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελεί η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2, η οποία αναμένεται να δημιουργήσει πρόσθετες επιβαρύνσεις από το 2028.

Σύμφωνα με την έκθεση του ΙΟΒΕ με τίτλο «Συγκεντρωτικά Στοιχεία και Αριθμοδείκτες του Κλάδου Εμπορίας Πετρελαιοειδών για το έτος 2025», η βελτίωση της κερδοφορίας καταγράφηκε παρά τη μικρή υποχώρηση των πωλήσεων, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στη μείωση του κόστους πωληθέντων.

Αύξηση κερδών παρά τη μείωση των πωλήσεων

Ειδικότερα, η μικτή κερδοφορία των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών ενισχύθηκε κατά περίπου 18 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2024, παρά τη μείωση του όγκου πωλήσεων κατά περίπου 59.000 μετρικούς τόνους. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι επιχειρήσεις κατάφεραν να βελτιώσουν την οικονομική τους επίδοση, παρά τη μικρή συρρίκνωση της εμπορικής δραστηριότητας.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η ενίσχυση της λειτουργικής κερδοφορίας, με τα κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) να αυξάνονται κατά 11,9%, φθάνοντας τα 106 εκατ. ευρώ, έναντι 95 εκατ. ευρώ το προηγούμενο έτος.

Η αύξηση αυτή συνδέεται με την αναλογικά μεγαλύτερη μείωση του κόστους πωληθέντων σε σχέση με την αξία των πωλήσεων. Ωστόσο, το ΙΟΒΕ επισημαίνει ένα σημαντικό στοιχείο για την πραγματική οικονομική κατάσταση του κλάδου: η λειτουργική κερδοφορία προέρχεται στο σύνολό της από τα άλλα έσοδα εκμετάλλευσης, ενώ η κερδοφορία της κύριας δραστηριότητας μόλις επαρκεί για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων.

Η εμπορία καυσίμων, ως βασική δραστηριότητα, εξακολουθεί έτσι να αντιμετωπίζει περιορισμένα περιθώρια κερδοφορίας, παρά τη βελτίωση των συνολικών οικονομικών αποτελεσμάτων.

Ζημιές 9 εκατ. ευρώ στην εγχώρια αγορά χωρίς αεροπορικά καύσιμα και διεθνές εμπόριο

Το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο της μελέτης αφορά τη σύνθεση των καθαρών κερδών. Το 2025 αυτά ανήλθαν σε 43,2 εκατ. ευρώ, έναντι 11,9 εκατ. ευρώ το 2024, διαμορφώνοντας θετικό περιθώριο καθαρού κέρδους 3,1% επί της αξίας των πωλήσεων.

Ωστόσο, εάν από τα συνολικά αποτελέσματα απομονωθούν οι δραστηριότητες της εμπορίας αεροπορικών καυσίμων και του διεθνούς εμπορίου, η εικόνα αντιστρέφεται. Συγκεκριμένα, η εμπορία πετρελαιοειδών στην εσωτερική αγορά εμφανίζει καθαρές ζημιές ύψους 9 εκατ. ευρώ.

Το εύρημα αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι διεθνείς δραστηριότητες και τα αεροπορικά καύσιμα στη διαμόρφωση της συνολικής κερδοφορίας των εταιρειών. Παράλληλα, αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παραδοσιακό δίκτυο εμπορίας καυσίμων στην εγχώρια αγορά, όπου τα περιθώρια παραμένουν περιορισμένα.

Πρόκειται για μια διάσταση με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ελληνική αγορά καλείται να προσαρμοστεί σταδιακά σε ένα περιβάλλον μειούμενης ζήτησης για συμβατικά καύσιμα, αυξημένων λειτουργικών δαπανών και εντονότερων ρυθμιστικών απαιτήσεων.

Σχεδόν 4 δισ. ευρώ στα δημόσια ταμεία από τον κλάδο

Σημαντική παραμένει η δημοσιονομική συνεισφορά του κλάδου εμπορίας πετρελαιοειδών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, οι εταιρείες απέδωσαν στον κρατικό προϋπολογισμό 3,94 δισ. ευρώ από φόρους και άλλες εισφορές κατά το 2025.

Οι πληρωμές προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα διαμορφώθηκαν στα 54,6 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας το οικονομικό αποτύπωμα ενός κλάδου που εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κρίκο τόσο για τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας όσο και για τα δημόσια έσοδα.

Θετική εξέλιξη καταγράφεται και στο επενδυτικό σκέλος. Οι εταιρείες ενίσχυσαν σημαντικά τις επενδύσεις τους σε σχέση με το 2024, με τις συνολικές δαπάνες να ανέρχονται στα 105 εκατ. ευρώ.

Οι επενδύσεις κατευθύνθηκαν στην αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και του δικτύου, αλλά και στην προσθήκη νέων υπηρεσιών για την καλύτερη εξυπηρέτηση των καταναλωτών. Ωστόσο, παρά την επενδυτική κινητικότητα, το δίκτυο πρατηρίων συνεχίζει την πτωτική πορεία των προηγούμενων ετών, αποτυπώνοντας τη σταδιακή αναδιάρθρωση της αγοράς.

Το ETS2 φέρνει νέο κόστος από το 2028

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύει η μελέτη αφορά τις επιπτώσεις του νέου ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2. Η εφαρμογή του, μετά την παράταση κατά ένα έτος, αναμένεται να ξεκινήσει το 2028 και θα δημιουργήσει νέες υποχρεώσεις για τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων.

Στο πλαίσιο του συστήματος, οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να προμηθεύονται δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) για τις ποσότητες βενζίνης, πετρελαίου κίνησης και πετρελαίου θέρμανσης που διαθέτουν στην αγορά.

Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι το πρόσθετο κόστος δύσκολα θα μπορέσει να απορροφηθεί εξ ολοκλήρου από τις εταιρείες και αναμένεται σταδιακά να μετακυλιστεί στους τελικούς καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι το νέο σύστημα ενδέχεται να προσθέσει μία ακόμη επιβάρυνση στις τιμές των καυσίμων, πέρα από τις διακυμάνσεις που προκαλούν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και οι γεωπολιτικές εξελίξεις.

Παράλληλα, η εφαρμογή του ETS2 δεν περιορίζεται στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών. Δημιουργεί πρόσθετο διοικητικό και λειτουργικό βάρος, καθώς οι εταιρείες θα πρέπει να παρακολουθούν και να αναφέρουν τις εκπομπές, να οργανώνουν την προμήθεια των δικαιωμάτων και να διαχειρίζονται τον κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της τιμής του άνθρακα.

Επιπλέον, η επιβάρυνση εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως ένας ακόμη παράγοντας επιτάχυνσης της μείωσης της ζήτησης για συμβατικά καύσιμα.

Το βάρος της ενεργειακής μετάβασης στις εταιρείες εμπορίας

Πέρα από το ETS2, ο κλάδος έχει αναλάβει σημαντικό μέρος των υποχρεώσεων που απορρέουν από τους στόχους ενεργειακής απόδοσης. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών καλύπτουν περίπου το 56% του συνολικού σχετικού στόχου.

Στο πλαίσιο αυτό, υποχρεούνται να επιτύχουν εξοικονομήσεις ενέργειας στην τελική κατανάλωση, όχι μόνο μέσω οριζόντιων ή συμπεριφορικών παρεμβάσεων, αλλά και με την υλοποίηση συγκεκριμένων τεχνικών μέτρων.

Οι παρεμβάσεις αυτές απαιτούν σημαντικές επενδύσεις, αυξάνοντας τις χρηματοδοτικές ανάγκες των επιχειρήσεων σε μια περίοδο κατά την οποία η παραδοσιακή εμπορική τους δραστηριότητα αντιμετωπίζει πιέσεις.

Η πρόκληση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη για τις μικρότερες εταιρείες, οι οποίες διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες χρηματοδότησης και δυσκολεύονται περισσότερο να υποστηρίξουν τον απαιτούμενο μετασχηματισμό των δραστηριοτήτων τους.

Υψηλές τιμές, γεωπολιτική αστάθεια και πίεση στη ζήτηση

Το περιβάλλον για την περίοδο 2026-2027 χαρακτηρίζεται, σύμφωνα με την έκθεση, από αυξημένη αβεβαιότητα. Η έντονη γεωπολιτική αστάθεια διατηρεί τις τιμές των καυσίμων σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ενώ οι πιέσεις στη ζήτηση τόσο των καυσίμων κίνησης όσο και του πετρελαίου θέρμανσης δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες για τις επιχειρήσεις.

Στην εξίσωση προστίθενται και οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις, όπως οι περιορισμοί στα περιθώρια κέρδους, που επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς και περιορίζουν την ευελιξία των εταιρειών.

Το ΙΟΒΕ προειδοποιεί ότι η αναμενόμενη μείωση των πωλήσεων θα συνεχίσει να ασκεί πιέσεις στα οικονομικά αποτελέσματα του κλάδου. Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα αφορούν επιχειρήσεις με υψηλή εξάρτηση από την εγχώρια αγορά, δηλαδή από τις πωλήσεις βενζίνης, πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης.

Για τις εταιρείες αυτές, η συνδυασμένη επίδραση της χαμηλότερης ζήτησης, των αυξημένων περιβαλλοντικών υποχρεώσεων και του περιορισμού των περιθωρίων κέρδους μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα χρηματοδότησης νέων επενδύσεων.

Στοίχημα ο μετασχηματισμός του κλάδου

Η επόμενη περίοδος αναμένεται να είναι καθοριστική για τη διαμόρφωση του νέου επιχειρηματικού μοντέλου των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών. Η ενεργειακή μετάβαση, η σταδιακή υποχώρηση της κατανάλωσης συμβατικών καυσίμων και η ενίσχυση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων δημιουργούν την ανάγκη για επενδύσεις σε νέες δραστηριότητες και υποδομές.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ανάπτυξη υποδομών ηλεκτροκίνησης, καθώς και η διεύρυνση των υπηρεσιών που μπορούν να προσφέρουν τα πρατήρια πέρα από την παραδοσιακή πώληση καυσίμων.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει το ΙΟΒΕ, η μετάβαση αυτή δεν είναι δεδομένο ότι θα μπορέσει να χρηματοδοτηθεί με την ίδια ευκολία από όλες τις επιχειρήσεις. Οι μικρότερες εταιρείες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με εντονότερους περιορισμούς, καθώς τα περιθώρια κερδοφορίας και οι διαθέσιμοι πόροι τους δεν επαρκούν πάντα για να καλύψουν τις απαιτήσεις του μετασχηματισμού.

Δείτε αναλυτικά τα στοιχεία του ΙΟΒΕ εδώ

Διαβάστε ακόμη