Οι καύσωνες αναδεικνύονται στο φονικότερο ακραίο καιρικό φαινόμενο, με σοβαρές επιπτώσεις τόσο στη δημόσια υγεία όσο και στην οικονομική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τον Δείκτη Κλιματικού Κινδύνου (Climate Risk Index – CRI) 2027, οι υψηλές θερμοκρασίες ευθύνονταν για σχεδόν το 70% των θανάτων που καταγράφηκαν παγκοσμίως από ακραία καιρικά φαινόμενα το 2025. Ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες που βρέθηκαν στο επίκεντρο ήταν η Ισπανία, η οποία κατέγραψε ιδιαίτερα βαρύ απολογισμό.
Συνολικά, σύμφωνα με το euronews, το 2025 καταγράφηκαν 367 ακραία καιρικά φαινόμενα σε ολόκληρο τον κόσμο, προκαλώντας σχεδόν 35.000 θανάτους, επηρεάζοντας περισσότερους από 100 εκατομμύρια ανθρώπους και επιφέροντας άμεσες οικονομικές απώλειες άνω των 158 δισ. δολαρίων. Οι πραγματικές ανθρώπινες απώλειες εκτιμάται ότι είναι ακόμη μεγαλύτερες, καθώς οι θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη συχνά υποκαταγράφονται, ιδιαίτερα στις φτωχότερες χώρες. Σε βάθος τριακονταετίας, από το 1996, τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν στοιχίσει τη ζωή σε περίπου 900.000 ανθρώπους, ενώ οι άμεσες οικονομικές ζημιές ξεπέρασαν τα 4,7 τρισ. δολάρια.
Η Ισπανία μεταξύ των χωρών με τις μεγαλύτερες απώλειες
Η Ισπανία βρέθηκε στην τρίτη θέση παγκοσμίως μεταξύ των χωρών που επλήγησαν περισσότερο από ακραία καιρικά φαινόμενα το 2025, πίσω από την Τζαμάικα και τη Σρι Λάνκα. Η χώρα αντιμετώπισε επτά σημαντικά ακραία καιρικά επεισόδια, με τον καύσωνα να αποτελεί το φονικότερο από αυτά.
Το κύμα υψηλών θερμοκρασιών διήρκεσε από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο, με τον υδράργυρο να φτάνει τους 46 βαθμούς Κελσίου. Οι επίσημες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 3.900 θανάτους, ενώ το καλοκαίρι του 2025 ήταν το θερμότερο που είχε καταγραφεί έως τότε στην Ισπανία, με μέση θερμοκρασία κατά 2,1 βαθμούς υψηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.
Παράλληλα, η χώρα βίωσε τη χειρότερη αντιπυρική περίοδο των τελευταίων τριών δεκαετιών. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), κάηκαν 382.607 εκτάρια δασικών και άλλων εκτάσεων, έκταση περίπου μιάμιση φορά μεγαλύτερη από το Λουξεμβούργο.
Το οικονομικό αποτύπωμα της ακραίας ζέστης
Οι επιπτώσεις των καυσώνων δεν περιορίζονται στην ανθρώπινη υγεία. Η άνοδος της θερμοκρασίας μειώνει την παραγωγικότητα, αυξάνει τις απουσίες από την εργασία και εντείνει τους κινδύνους ατυχημάτων, ιδιαίτερα σε επαγγέλματα που απαιτούν έντονη σωματική δραστηριότητα.
Στη Γερμανία, κάθε ημέρα με θερμοκρασία άνω των 30 βαθμών Κελσίου εκτιμάται ότι προκαλεί οικονομικές απώλειες 124 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι στην άτυπη οικονομία, όπως οι εποχικοί αγρεργάτες και οι υπαίθριοι πωλητές, μπορεί να δουν τα εισοδήματά τους να μειώνονται έως και 40%.
Η ακραία ζέστη επηρεάζει επίσης τις ενεργειακές υποδομές. Το καλοκαίρι του 2026, πυρηνικοί σταθμοί στη Γαλλία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία τους λόγω έλλειψης επαρκών υδάτινων πόρων για την ψύξη τους.
Η αντιμετώπιση των ακραίων καιρικών φαινομένων απαιτεί τόσο τον περιορισμό των εκπομπών από τα ορυκτά καύσιμα όσο και την προσαρμογή των πόλεων στις υψηλές θερμοκρασίες. Η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η αύξηση των πράσινων χώρων και η φύτευση δέντρων μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της θερμικής επιβάρυνσης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Μιλάνο, το οποίο σχεδιάζει τη φύτευση τεσσάρων εκατομμυρίων δέντρων και θάμνων, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και τον περιορισμό του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας.
Καθώς οι διαπραγματεύσεις της COP31 βρίσκονται σε εξέλιξη, η ανάγκη για ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και ισχυρότερα μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή επανέρχεται στο προσκήνιο. Τα στοιχεία του CRI υπογραμμίζουν ότι χωρίς ουσιαστική ενίσχυση των πολιτικών μετριασμού και επαρκή χρηματοδότηση, το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος των ακραίων καιρικών φαινομένων αναμένεται να αυξηθεί.
Διαβάστε ακόμη
