Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) προσχώρησε στη διεθνή πρωτοβουλία «35 by 35 Global Electrification Pledge», η οποία παρουσιάστηκε στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), στην Αττάλεια της Τουρκίας. Η δέσμευση θέτει έναν κοινό παγκόσμιο στόχο για την αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας κατά 35% έως το 2035, με σκοπό την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.

Η πρωτοβουλία αναλήφθηκε από την τουρκική προεδρία της COP31, σε συνέχεια της εκστρατείας «Electrify Now», και υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως ένα ακόμη βήμα για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και την ενίσχυση της αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο εξηλεκτρισμός αποτελεί την αποδοτικότερη οδό για τη μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα χαμηλών εκπομπών. Οι ηλεκτρικές τεχνολογίες εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερη ενεργειακή απόδοση σε σύγκριση με τις αντίστοιχες που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα, ιδίως στους τομείς των μεταφορών, της θέρμανσης, του φωτισμού και της ψύξης. Ως αποτέλεσμα, η ευρύτερη χρήση τους μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Ο στόχος της ΕΕ για εξηλεκτρισμό 46% έως το 2040

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να διατηρήσει την πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, με τον εξηλεκτρισμό να αποτελεί βασικό πυλώνα της ενεργειακής στρατηγικής της. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό, το οποίο περιλαμβάνει ενδεικτικό στόχο για αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση της ΕΕ στο 46% έως το 2040.

Η επίτευξη του στόχου αυτού θα μπορούσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, να μειώσει το ετήσιο κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων της Ένωσης κατά 260 δισ. ευρώ, περιορίζοντας παράλληλα την ενεργειακή της εξάρτηση.

Παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί στην παραγωγή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό περιθώριο περαιτέρω εξηλεκτρισμού. Σήμερα, περίπου το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ προέρχεται από εγχώριες καθαρές πηγές, ωστόσο ο ηλεκτρισμός αντιστοιχεί μόλις στο 23% της συνολικής τελικής ενεργειακής κατανάλωσης. Η αύξηση αυτού του ποσοστού θεωρείται απαραίτητη για την επίτευξη των κλιματικών στόχων, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τη διασφάλιση προσιτών τιμών για τους καταναλωτές.

Οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τις ενεργειακές υποδομές

Παράλληλα με το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί παρεμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των ενεργειακών δικτύων. Σε αυτές περιλαμβάνονται το European Grids Package και η πρωτοβουλία Energy Highways, που παρουσιάστηκαν τον Δεκέμβριο του 2025 και αποσκοπούν στην αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, υδρογόνου και CO₂, καθώς και στην ταχύτερη ενσωμάτωση της καθαρής ενέργειας.

Επιπλέον, τον Ιούνιο του 2026 η Επιτροπή εγκαινίασε την παγκόσμια πρωτοβουλία «Electrify Now», η οποία επιδιώκει να φέρει σε συνεργασία κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, βιομηχανία και χρηματοπιστωτικούς φορείς, προκειμένου να επιταχυνθεί ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας.

Η σύνδεση με τους κλιματικούς στόχους της COP28

Η προσχώρηση της ΕΕ στη δέσμευση «35 by 35» συνδέεται και με την υλοποίηση των αποφάσεων της πρώτης Παγκόσμιας Αποτίμησης (Global Stocktake), που συμφωνήθηκαν στην COP28 στο Ντουμπάι. Μεταξύ άλλων, οι χώρες είχαν δεσμευτεί να τριπλασιάσουν την παγκόσμια εγκατεστημένη ισχύ από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να διπλασιάσουν τον μέσο ετήσιο ρυθμό βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας έως το 2030 και να προχωρήσουν στη σταδιακή μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα με δίκαιο και οργανωμένο τρόπο.

Η ενίσχυση του εξηλεκτρισμού εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς αυτές τις δεσμεύσεις, επιταχύνοντας την ενεργειακή μετάβαση και συμβάλλοντας στον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη, με στόχο να διατηρηθεί η άνοδος της θερμοκρασίας όσο το δυνατόν πιο κοντά στο όριο του 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Στο πλαίσιο της COP31, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετέχει επίσης σε άλλες πολυμερείς πρωτοβουλίες, όπως το Antalya Green Industrialisation Compact, η Global SF6 Pledge και η Global Geothermal Ambition 2050, οι οποίες αποσκοπούν στην ενίσχυση της καθαρής βιομηχανικής ανάπτυξης και στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης.

Διαβάστε ακόμη