Το όριο των 1,5 βαθμών Κελσίου αναμένεται να ξεπεραστεί σε παγκόσμιο επίπεδο μέσα στα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με νέα έκθεση του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), εντείνοντας τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η υπέρβαση του συγκεκριμένου ορίου, που αποτελεί βασικό στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού, θεωρείται πλέον εξαιρετικά πιθανή. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι όσο περισσότερο παραμένουν οι θερμοκρασίες πάνω από τους 1,5°C, τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι για ακραία καιρικά φαινόμενα, τα οικοσυστήματα, τους παγετώνες και τις παράκτιες περιοχές.

Σύμφωνα με το UNEP, η επιστροφή της παγκόσμιας θέρμανσης κάτω από το όριο των 1,5°C παραμένει θεωρητικά εφικτή, ωστόσο χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα αβέβαιη. Για να επιτευχθεί, θα απαιτηθούν άμεσες και δραστικές μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με μέτρα απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Οι δεσμεύσεις των χωρών δεν επαρκούν

Η Συμφωνία του Παρισιού του 2015 προβλέπει τον περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα των 2°C, με προσπάθεια να περιοριστεί στους 1,5°C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.

Ωστόσο, η μέχρι σήμερα πορεία των εκπομπών δείχνει ότι ο στόχος αυτός γίνεται ολοένα δυσκολότερο να επιτευχθεί. Ακόμη και στην περίπτωση που εφαρμοστούν όλες οι υφιστάμενες εθνικές δεσμεύσεις, η παγκόσμια θερμοκρασία θα μπορούσε να κορυφωθεί περίπου 1,8°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Αντίθετα, με βάση τις σημερινές πολιτικές, η μέση παγκόσμια θέρμανση εκτιμάται ότι θα μπορούσε να φτάσει περίπου τους 2,6°C έως το τέλος του αιώνα.

Κρίσιμο το πόσο θα διαρκέσει η υπέρβαση

Η νέα πραγματικότητα οδηγεί πλέον την επιστημονική κοινότητα και τις κυβερνήσεις να εξετάζουν όχι μόνο αν θα ξεπεραστεί το όριο των 1,5°C, αλλά και για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνει η θερμοκρασία πάνω από αυτό.

Κάθε επιπλέον έτος καθυστέρησης στη μείωση των εκπομπών και κάθε επιπλέον κλάσμα βαθμού αυξάνει τους κινδύνους και περιορίζει τις δυνατότητες αντιστροφής των επιπτώσεων. Ορισμένες απώλειες, μάλιστα, ενδέχεται να είναι μη αναστρέψιμες ακόμη και στην περίπτωση που οι θερμοκρασίες υποχωρήσουν αργότερα.

Η απομάκρυνση άνθρακα από την ατμόσφαιρα

Το UNEP επισημαίνει παράλληλα τη σημασία των τεχνολογιών και των φυσικών λύσεων για την απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία νέων δασών και άλλες μέθοδοι δέσμευσης άνθρακα.

Ωστόσο, η απομάκρυνση CO₂ δεν μπορεί να αποτελέσει υποκατάστατο της δραστικής μείωσης των σημερινών εκπομπών. Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, σύμφωνα με την έκθεση, προϋποθέτει ταυτόχρονα περιορισμό των εκπομπών και ενίσχυση των δράσεων απορρόφησης άνθρακα.

Η υπέρβαση του ορίου των 1,5°C δεν σημαίνει ότι οι προσπάθειες για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης χάνουν τη σημασία τους. Αντίθετα, κάθε περιορισμός της αύξησης της θερμοκρασίας μπορεί να μειώσει τις μελλοντικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Διαβάστε ακόμη