Με υψηλές θερμοκρασίες στη Μεσόγειο και αυξημένο κίνδυνο για έντονα καιρικά φαινόμενα και πλημμύρες μπαίνει ο Σεπτέμβριος στην Ευρώπη, καθώς η θάλασσα έχει συσσωρεύσει μεγάλο θερμικό φορτίο έπειτα από ένα ιδιαίτερα ζεστό καλοκαίρι. Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι καθώς ο καιρός θα αλλάζει σταδιακά και θα πέφτουν οι θερμοκρασίες, μπορεί να δημιουργηθούν ο ικατάλληλες συνθήκες για ισχυρές καταιγίδες, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο. Το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου αναμένεται να διατηρήσει το καλοκαιρινό σκηνικό στον ευρωπαϊκό Νότο. Σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας πρόγνωσης WFY24, που επικαλείται το euronews, οι μέγιστες θερμοκρασίες αναμένεται να φτάσουν κατά μέσο όρο τους 35°C στη Ρώμη, τους 34°C στην Αθήνα και τους 33°C στη Μαδρίτη. Οι τιμές αυτές είναι περίπου 6 έως 8 βαθμούς υψηλότερες από τα εποχικά επίπεδα για τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Την ίδια ώρα, η εικόνα στη βόρεια Ευρώπη είναι αρκετά διαφορετική. Βερολίνο και Λονδίνο αναμένεται να κινηθούν γύρω στους 21°C και 20°C αντίστοιχα, ενώ βροχές και καταιγίδες έχουν ήδη περιορίσει τη ζέστη σε τμήματα της Βρετανίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας. Η μεγαλύτερη ανησυχία, ωστόσο, αφορά τη Μεσόγειο. Ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος αποτελούν παραδοσιακά την περίοδο κατά την οποία αυξάνεται ο κίνδυνος για αιφνίδιες και ισχυρές πλημμύρες, καθώς η θάλασσα βρίσκεται στην υψηλότερη θερμοκρασία της χρονιάς, έχοντας θερμανθεί επί μήνες. Όπως εξηγεί η Ioanna Vergini, ιδρύτρια της WFY24, η πολύ ζεστή θάλασσα λειτουργεί ουσιαστικά ως «καύσιμο» για τα καιρικά συστήματα. Όταν πάνω από αυτήν φτάνουν ψυχρότερες αέριες μάζες, η έντονη αντίθεση στη θερμοκρασία μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη ισχυρών καταιγίδων και μεγάλης διάρκειας βροχοπτώσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το φαινόμενο DANA, γνωστό στην Ισπανία ως «ψυχρή σταγόνα», το οποίο συνδέεται με ισχυρά επεισόδια βροχοπτώσεων και πλημμυρών. Ένα τέτοιο σύστημα είχε προκαλέσει τις καταστροφικές πλημμύρες στη Βαλένθια τον Οκτώβριο του 2024. Η εποχική μεταβολή των βροχοπτώσεων αποτυπώνει αυτή την αλλαγή. Στη Βαλένθια, η μέση βροχόπτωση αυξάνεται από περίπου 18 χιλιοστά τον Αύγουστο σε 47 χιλιοστά τον Σεπτέμβριο. Αντίστοιχα, στην Πάλμα αυξάνεται από 21 σε 55 χιλιοστά και στο Παλέρμο από 15 σε 42 χιλιοστά. Πρόκειται, πάντως, για κλιματικούς μέσους όρους και όχι για συγκεκριμένη πρόγνωση του φετινού Σεπτεμβρίου.

Τι ρόλο θα παίξει το El Niño

Στο μεταξύ, στο επίκεντρο των συζητήσεων για την παγκόσμια εικόνα του καιρού βρίσκεται και το φαινόμενο El Niño, το οποίο ενισχύεται σταδιακά και αναμένεται να επηρεάσει τα κλιματικά μοτίβα τους επόμενους μήνες. Το φαινόμενο προκαλείται από την ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον ανατολικό Ειρηνικό και συνδέεται με αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και μεταβολές στις βροχοπτώσεις και στα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Στην Ευρώπη, ωστόσο, η επίδρασή του είναι πιο έμμεση και γενικά ασθενέστερη σε σχέση με άλλες περιοχές του πλανήτη. Το βρετανικό Met Office εκτιμά ότι το El Niño μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες για πιο υγρές και πιο θυελλώδεις συνθήκες στη βορειοδυτική Ευρώπη κατά το φθινόπωρο και τις αρχές του χειμώνα. Οι επιστήμονες, πάντως, ξεκαθαρίζουν ότι το El Niño δεν αποτελεί τη μοναδική εξήγηση για το ακραίο φετινό καλοκαίρι. Οι αλλεπάλληλοι καύσωνες στην Ευρώπη εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ενώ οι φυσικές διακυμάνσεις, όπως το El Niño, λειτουργούν επιβαρυντικά πάνω σε ένα ήδη θερμότερο κλιματικό υπόβαθρο.

Διαβάστε ακόμη