Ανοιχτό αποφάσισε να διατηρήσει τον δρόμο η ΕΕ για την εξαγωγή εκατοντάδων χιλιάδων τόνων πλαστικών αποβλήτων προς την Τουρκία κάθε χρόνο, παρά τις ανησυχίες που καταγράφει η ίδια η Κομισιόν για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται η χώρα τα συγκεκριμένα φορτία. Η Τουρκία αποτελεί μακράν τον σημαντικότερο προορισμό για τα πλαστικά απόβλητα που εξάγει η ΕΕ, καθώς απορροφά περισσότερο από το ένα τρίτο των συνολικών εξαγωγών του μπλοκ. Ωστόσο, σύμφωνα με την αξιολόγηση της Κομισιόν, την οποία επικαλείται το POLITICO, η διαχείριση των αποβλήτων στη χώρα εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά κενά, μεταξύ άλλων σε ό,τι αφορά την εποπτεία και την εφαρμογή των σχετικών κανόνων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εκτιμήσεις φορέων που συμμετείχαν στη διαδικασία αξιολόγησης. Σύμφωνα με αυτές, μόλις περίπου το 10% των πλαστικών αποβλήτων που φτάνουν στην Τουρκία ανακυκλώνεται, ενώ το μεγαλύτερο μέρος καταλήγει σε χωματερές, δεν διαχειρίζεται με τον προβλεπόμενο τρόπο ή καταλήγει στο περιβάλλον. Τα στοιχεία αυτά συνδέονται με τις προβλέψεις του ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Μεταφορές Αποβλήτων, ο οποίος προβλέπει τη δυνατότητα περιορισμού ή αναστολής εξαγωγών όταν δεν υπάρχουν επαρκείς εγγυήσεις για περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση. Παρά τις σημαντικές αυτές επισημάνσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε ότι οι εξαγωγές μπορούν να συνεχιστούν.
Πάνω από 500.000 τόνοι σε έναν χρόνο
Μόνο πέρυσι η Τουρκία εισήγαγε περίπου 510.000 τόνους πλαστικών αποβλήτων από την ΕΕ, ποσότητα που αντιστοιχεί, σύμφωνα με την αξιολόγηση, σε περίπου 25,5 δισ. πλαστικά μπουκάλια των 500 ml. Οι εισαγωγές αυτές αντιπροσώπευαν περίπου το 70% των πλαστικών αποβλήτων που εξήχθησαν από την ΕΕ προς χώρες του ΟΟΣΑ και το 36% των συνολικών εξαγωγών πλαστικών αποβλήτων της Ένωσης.
Η αξιολόγηση της Κομισιόν πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊκών κανόνων για τις μεταφορές αποβλήτων. Η σχετική νομοθεσία προβλέπει αυστηρότερο έλεγχο των εξαγωγών συγκεκριμένων κατηγοριών αποβλήτων προς τρίτες χώρες, με στόχο τον περιορισμό των περιβαλλοντικών και υγειονομικών επιπτώσεων.
Τα κενά που εντόπισε η Κομισιόν
Στην αξιολόγησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει σειρά προβληματισμών σχετικά με τη διαχείριση των πλαστικών αποβλήτων στην Τουρκία.
Μεταξύ άλλων, επισημαίνει ότι οι διαθέσιμες πληροφορίες για την τελική διαχείριση των πλαστικών αποβλήτων είναι περιορισμένες, ενώ ερωτήματα υπάρχουν και ως προς την εφαρμογή και την επιβολή της σχετικής νομοθεσίας. Παράλληλα, η Επιτροπή αναφέρεται στην περιορισμένη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων στη διαδικασία εφαρμογής της πολιτικής για τα απόβλητα. Η αξιολόγηση, με ημερομηνία 1η Σεπτεμβρίου, κάνει λόγο για «σοβαρά προβλήματα» που συνδέονται τόσο με τα εγχώρια όσο και με τα εισαγόμενα πλαστικά απόβλητα.
Ωστόσο, η Κομισιόν διαπίστωσε παράλληλα ότι η Τουρκία έχει ενισχύσει το θεσμικό της πλαίσιο για τη διαχείριση των πλαστικών αποβλήτων, το οποίο, σύμφωνα με την ίδια, ευθυγραμμίζεται σε γενικές γραμμές με τους διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανόνες. Παράλληλα, αναγνωρίζει βελτίωση στην εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Οι αντιδράσεις
Η απόφαση της Επιτροπής έχει προκαλέσει αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις και ερευνητές. Η Lauren Weir, ανώτερη σύμβουλος της Environmental Investigation Agency και της συμμαχίας Rethink Plastic, έκανε λόγο για απόσταση μεταξύ των ευρημάτων της αξιολόγησης και του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή ερμήνευσε το σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο. Όπως υποστήριξε, η διαδικασία διασφάλισης που προβλέπει ο Κανονισμός για τις Μεταφορές Αποβλήτων επιτρέπει την ανάληψη δράσης όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση.
Από την πλευρά του, ο Sedat Gündoğdu, ερευνητής περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Çukurova και επικεφαλής της Turkey-based Microplastic Research Group, υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει δράση σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν επαρκείς εγγυήσεις για την ορθή διαχείριση των αποβλήτων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάντως, υπογραμμίζει ότι η αξιολόγηση καταγράφει τόσο την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσο και τα κενά που εξακολουθούν να χρειάζονται αντιμετώπιση, προκειμένου να διασφαλιστεί περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση των αποβλήτων. Παράλληλα, δηλώνει ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την Τουρκία και να παρακολουθεί στενά την κατάσταση, με στόχο την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης των αποβλήτων. Νέα αξιολόγηση αναμένεται πριν από το 2028.
Διαβάστε ακόμη
