«Στην πρίζα» έχει μπει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προκειμένου να κλειδώσει τη νέα δέσμη μέτρων για τη στήριξη των καταναλωτών έναντι της αύξησης στο ενεργειακό κόστος που προκύπτει από το ράλι των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου και επιβαρύνει τόσο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, όσο και το σύνολο της οικονομίας. Το θέμα συζητήθηκε στη διερυμένη σύσκεψη που έγινε χθες (Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου) στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά την οποία αποτιμήθηκε η κατάσταση, χωρίς να ληφθούν οριστικές αποφάσεις, Αυτές, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, αναμένονται στο τέλος του μήνα, οπότε λήγει το υφιστάμενο σχήμα επιδότησης του πετρελαίου κίνησης και του ντίζελ, ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για τη διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης (15 Οκτωβρίου) που βρέθηκε στο επίκεντρο των ζυμώσεων και ανακοινώνονται (1η Οκτωβρίου) τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος για τον επόμενο μήνα, όπου οι χρεώσεις προδιαγράφονται αυξημένες, με βάση την τρέχουσα εικόνα της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρισμού.
Το κεντρικό μήνυμα που εστάλη είναι ότι αν και το ύψος της ενίσχυσης δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί, πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι θα δημιουργηθεί ένα νέο «δίχτυ προστασίας» απέναντι στις ανατιμήσεις που έχουν πλέον εξαπλωθεί σε όλα τα ενεργειακά προϊόντα. Είναι ενδεικτικό ότι η αμόλυβδη βενζίνη από περίπου 1,75 ευρώ/λίτρο πέρυσι τώρα κινείται στα 2,17 ευρώ, με αύξηση 42 λεπτών το λίτρο. Αντίστοιχα αυξημένες είναι οι τιμές στο πετρέλαιο κίνησης και στο υγραέριο. Όσο για το πετρέλαιο θέρμανσης, εάν η διάθεσή του ξεκινούσε σήμερα, η τιμή θα κινούνταν γύρω στα 2 ευρώ/λίτρο από περίπου 1,14 ευρώ/λίτρο πέρυσι, αποτυπώνοντας και το μέγεθος της πρόκλησης.
Πότε «κλειδώνουν» οι αποφάσεις για τα νέα μέτρα
Βασική επιδίωξη της κυβέρνησης είναι οι αποφάσεις να οριστικοποιηθούν στο κατάλληλο χρονικό σημείο, το οποίο προσδιορίζεται προς το τέλος του μήνα. Παρότι ο Σεπτέμβριος έχει ήδη περάσει στο δεύτερο μισό του, παραμένει πολύ δύσκολο να προβλεφθεί με ασφάλεια η εικόνα που θα επικρατεί όταν έρθει η ώρα να εφαρμοστούν οι νέες κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Η γεωπολιτική ένταση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να μεταβάλει τα δεδομένα ακόμη και μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα. Για τον λόγο αυτόν, οι αποφάσεις επιδιώκεται να ληφθούν με βάση όσο το δυνατόν πιο πρόσφατα στοιχεία.
Στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν αποκλείεται, επίσης, να υπάρξουν ευνοϊκές εξελίξεις που να περιορίσουν την πίεση που προκαλείται από το ράλι του φυσικού αερίου. Για παράδειγμα, αυξημένες βροχοπτώσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη διαθεσιμότητα των πυρηνικών μονάδων, ενώ οι ισχυροί άνεμοι στην Ελλάδα θα αύξαναν τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα, περιορίζοντας την ανάγκη λειτουργίας μονάδων φυσικού αερίου, σε μια περίοδο όπου καθώς η μέρα μικραίνει, μειώνεται η συμμετοχή των φωτοβολταϊκών στην εξίσωση της ηλεκτροπαραγωγής.
Η χρονική στιγμή είναι κρίσιμη και επειδή οι οικονομικές αντοχές για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων δεν είναι απεριόριστες. Όπως ανέφερε την Τρίτη σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, στον σχετικό «κουμπαρά» υπάρχουν σήμερα περίπου 200 εκατ. ευρώ. Το ποσό ενδέχεται να αυξηθεί τους επόμενους μήνες, ανάλογα με την πορεία της οικονομίας. Οι πληροφορίες αναφέρουν πάντως ότι εξετάζονται τρόποι αξιοποίησης των διαθέσιμων δημοσιονομικών πόρων, συμπεριλαμβανομένης της ρήτρας διαφυγής και του ειδικού αποθεματικού του προϋπολογισμού.
Η ανάγκη διατήρησης εφεδρειών για τον χειμώνα
Η περιορισμένη δημοσιονομική «δύναμη πυρός» αποτελεί έναν ακόμη λόγο για τον οποίο η κυβέρνηση δεν βιάζεται να ανοίξει τα χαρτιά της. Η περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης μέσα στους επόμενους μήνες δεν μπορεί να αποκλειστεί, επομένως , οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να χρησιμοποιηθούν με φειδώ, ώστε να διατηρηθούν οικονομικές εφεδρείες και για την έναρξη του χειμώνα.
Προς το τέλος Σεπτεμβρίου αναμένεται να πραγματοποιηθούν και οι επαφές με τα διυλιστήρια, προκειμένου να εξεταστεί η συνέχιση της συνδρομής των δύο ομίλων. Η συζήτηση θα αφορά τόσο την παράταση των εκπτώσεων στα καύσιμα κίνησης όσο και το ενδεχόμενο συμμετοχής τους στη συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης. Υπενθυμίζεται ότι το υφιστάμενο μοντέλο για τα καύσιμα συνδυάζει την κρατική παρέμβαση με τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων, περιορίζοντας τον βαθμό στον οποίο οι ανατιμήσεις στις διεθνείς αγορές μεταφέρονται στις τιμές της αντλίας.
Παρέμβαση στην ΕΕ, ζυμώσεις στο Eurogroup
Την ίδια στιγμή, εξετάζεται και ελληνική παρέμβαση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι, αν οι διεθνείς τιμές διατηρηθούν στα σημερινά υψηλά επίπεδα, οι εθνικές πρωτοβουλίες δεν θα επαρκούν από μόνες τους. Θα απαιτηθούν ευρωπαϊκές παρεμβάσεις που θα θέσουν πιο αποτελεσματικό «φρένο» στο ενεργειακό κόστος, αλλά και μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης. Σημειώνεται ότι ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο των «Παραπολιτικών» δεν απέκλεισε ευρωπαϊκή απάντηση στο ζήτημα, μιλώντας με την ιδιότητα του προέδρου του Eurogroup, καθώς η ενεργειακή κρίση, όπως είπε, είναι ένα ζήτημα που «αφορά όλες τις χώρες» και θα απασχολήσει την αυριανή σύνοδο του Eurogroup στο Δουβλίνο που θα κληθεί να διερευνήσει τα περιθώρια αντίδρασης των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης στο πληθωριστικό σπιράλ που προκαλεί η άνοδος των τιμών της ενέργειας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ενόψει της συνεδρίασης αποκτά η δήλωση της Γερμανίδας υπουργού Ενέργειας Κατερίνα Ράιχε, ότι θα ήταν λογικό να μειωθεί προσωρινά ο ΦΠΑ στα καύσιμα από 19% σε 7%, προκειμένου να βοηθηθούν οι καταναλωτές να ανταπεξέλθουν στην απότομη αύξηση των τιμών των καυσίμων.
Τα μέτρα που βρίσκονται ψηλότερα στην ατζέντα
Στην Ελλάδα, μεταξύ των βασικών σεναρίων παραμένει η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και για τον Οκτώβριο. Η συγκεκριμένη παρέμβαση θα μπορούσε να συγκρατήσει, έστω εν μέρει, τις πληθωριστικές πιέσεις σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς η αύξηση του μεταφορικού κόστους περνά σταδιακά στις τιμές πολλών προϊόντων και υπηρεσιών. Ερωτηματικό υπάρχει πάντως για το ύψος της επιδότησης, δεδομένου ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης εξετάζονται λύσεις που θα ενισχύσουν ουσιαστικότερα τα νοικοκυριά. Μεταξύ των επιλογών περιλαμβάνονται η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και η διεύρυνση των δικαιούχων. Παράλληλα, αξιολογείται η επιδότηση απευθείας στην αντλία, πιθανόν σε συνεργασία με τα διυλιστήρια, ώστε οι οικογένειες να μην υποχρεωθούν να καταβάλουν εξαρχής ολόκληρο το αυξημένο κόστος από τον προϋπολογισμό τους.
Στην ηλεκτρική ενέργεια, παρά την άνοδο των χονδρεμπορικών τιμών, ο βαθμός ανησυχίας είναι προς το παρόν μικρότερος. Περίπου ένας στους τρεις οικιακούς καταναλωτές έχει πλέον επιλέξει μπλε, σταθερό τιμολόγιο και επομένως δεν επηρεάζεται άμεσα από τις διακυμάνσεις της χονδρικής. Αν, ωστόσο, οι υψηλές τιμές διατηρηθούν έως το τέλος του Σεπτεμβρίου και ενσωματωθούν στα τιμολόγια του Οκτωβρίου, η κυβέρνηση εξετάζει την επανενεργοποίηση του μηχανισμού επιδότησης των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Σε αυτήν την περίπτωση, το βάρος αναμένεται να δοθεί στα πράσινα τιμολόγια και στις κύριες κατοικίες.
Διαβάστε ακόμη
