Η ενέργεια μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια ιστορική αλλαγή παραδείγματος στα Βαλκάνια και στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που επιχείρησε να εκπέμψει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο «Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe». Στο συνέδριο αναφέρθηκε εκτενώς τόσο στη σημασία των ενεργειακών διασυνδέσεων και του Κάθετου Διαδρόμου, όσο και στις επόμενες κινήσεις της Ελλάδας γύρω από την αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Απαντώντας σε ερώτηση για το κατά πόσο η Ελλάδα εξελίσσεται σε ενεργειακό κόμβο και για την πορεία των διασυνδέσεων, ο υπουργός έδωσε μια γεωπολιτική διάσταση στις ενεργειακές υποδομές, τονίζοντας ότι η σύνδεση των ενεργειακών συστημάτων «είναι πολύ περισσότερο από μια οικονομική διάσταση» και ότι έχει «μετασχηματιστικές συνέπειες» για ολόκληρη την περιοχή. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ο Κάθετος Διάδρομος και οι ενεργειακές διασυνδέσεις είναι κάτι πολύ περισσότερο από την οικονομική διάσταση. Έχουν μετασχηματιστική επίδραση».
Ο κ. Παπασταύρου επιχείρησε να περιγράψει τη σημερινή συγκυρία ως μια ιστορική καμπή για τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σημειώνοντας ότι οι χώρες της περιοχής μεγάλωσαν μέσα σε ένα περιβάλλον διαχωρισμών, συγκρούσεων και ανταγωνισμών. «Μεγαλώσαμε μέσα σε μια ιστορία που μας διαφοροποιούσε, μέσα από πολέμους, ακόμη και μέσα από μίσος κάποιες φορές, μέσα από τον διαχωρισμό Ανατολής και Δύσης. Μάθαμε να βλέπουμε πόσο διαφορετικοί είμαστε», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι ακόμη και η γεωγραφία της περιοχής δεν βοήθησε διαχρονικά τη συνδεσιμότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η σημερινή συζήτηση γύρω από τις διασυνδέσεις αποτυπώνει μια πλήρη αλλαγή κουλτούρας και αντίληψης. Όπως σημείωσε, «όλοι αυτοί οι υπουργοί μιλούν για το πόσο συνδεδεμένοι είμαστε. Πρόκειται για μια τεράστια αλλαγή παραδείγματος για την περιοχή». Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι οι χώρες της περιοχής «δεν μάθαμε να δουλεύουμε μαζί», ωστόσο η ενέργεια δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για μια νέα περίοδο συνεργασίας και αλληλεξάρτησης.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο της ενέργειας ως εργαλείου περιφερειακής σύγκλισης, λέγοντας ότι «η ενέργεια έχει αυτή τη μαγική ιδιότητα: μας φέρνει κοντά». Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στις συνεχείς επαφές που έχουν αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα με χώρες της περιοχής, τονίζοντας ότι με τους υπουργούς της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας έχουν συναντηθεί «τέσσερις, πέντε ή και έξι φορές μέσα στους τελευταίους δώδεκα μήνες». Όπως ανέφερε, «δουλεύουμε μαζί. Όσο περισσότερο συνδεόμαστε, όσο περισσότερο πετυχαίνουμε να συνεργαζόμαστε, τόσο καλύτερο είναι αυτό για όλους μας».
Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός τάχθηκε υπέρ της λογικής να εξελιχθούν όλες οι χώρες της περιοχής σε ενεργειακούς κόμβους και όχι μόνο μία ή δύο εξ αυτών. «Γι’ αυτό όλοι πρέπει να είναι hub», ανέφερε. Μάλιστα, παρομοίασε τις ενεργειακές διασυνδέσεις με τις αρτηρίες του σώματος λέγοντας πως «για μένα, ένας κόμβος είναι σαν τις αρτηρίες του σώματός μας. Όσο περισσότερες αρτηρίες έχουμε, τόσο περισσότερο αίμα κυκλοφορεί πάνω και κάτω. Όσο περισσότερο εμπόριο και συναλλαγές υπάρχουν, τόσο μεγαλύτερη ευημερία δημιουργείται στην περιοχή».
Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε την ενεργειακή διασύνδεση της περιοχής «ιστορική πρόκληση», υποστηρίζοντας ότι η ενέργεια μπορεί να αποτελέσει τον βασικό μηχανισμό που θα φέρει πιο κοντά τα κράτη της περιοχής. «Η ενέργεια μπορεί να μας ενώσει», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η διασυνδεσιμότητα και η συνεργασία αποτελούν πλέον κοινό στρατηγικό στόχο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός αναφέρθηκε και στην ευρωπαϊκή διάσταση της ενεργειακής ολοκλήρωσης των Βαλκανίων, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για τις καθυστερήσεις που όπως είπε εμφανίζονται από την πλευρά των ευρωπαϊκών θεσμών σε σχέση με την αξιολόγηση χωρών που έχουν προχωρήσει σε προσαρμογή προς το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Όπως υπογράμμισε, όλες οι χώρες «εργάστηκαν πολύ σκληρά για να εναρμονιστούν με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς», προσθέτοντας ότι «είναι απολύτως απαράδεκτο τώρα που η πρώτη χώρα έφτασε στο τέλος της διαδικασίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λέει “δεν είμαστε έτοιμοι να σας αξιολογήσουμε”».
Μάλιστα, ο ίδιος τάχθηκε υπέρ της βαθύτερης ενσωμάτωσης των Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ενέργειας, λέγοντας ότι «η Ευρώπη πρέπει να αγκαλιάσει την ενσωμάτωση των Βαλκανίων γενικότερα και φυσικά και στην ενεργειακή αγορά».
Παπασταύρου: Έρχεται τις επόμενες ημέρες το χωροταξικό για τις ΑΠΕ
Αναφερόμενος στη στρατηγική της Ελλάδας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και στο νέο χωροταξικό πλαίσιο που ετοιμάζεται, ο υπουργός σημείωσε ότι η χώρα επιχειρεί πλέον να βάλει «τάξη» στην ταχύτατη ανάπτυξη που καταγράφηκε τα προηγούμενα χρόνια. Όπως είπε, «όπως κάθε χώρα, προσπαθούμε να βάλουμε μια τάξη. Είχαμε πολύ γρήγορη ανάπτυξη». Υπενθύμισε ότι περισσότερο από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας προέρχεται πλέον από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει το 100% υδροηλεκτρικής παραγωγής που έχουν χώρες όπως η Αλβανία ή η Γεωργία.
Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ έγινε «με πολύ επιταχυνόμενο και γρήγορο τρόπο», σημειώνοντας ότι πλέον η κυβέρνηση επιχειρεί να καθορίσει πιο σαφείς κανόνες και όρια. «Τώρα προσπαθούμε να βάλουμε κάποια τάξη, να ορίσουμε τι επιτρέπεται και τι όχι», ανέφερε χαρακτηριστικά, προαναγγέλλοντας ότι οι σχετικές ανακοινώσεις για το νέο πλαίσιο θα γίνουν «μέσα στις επόμενες ημέρες». Παράλληλα, τόνισε ότι είναι σημαντικό «κάθε χώρα να έχει ένα πλαίσιο για το πώς αναπτύσσεται».
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υπουργός επανήλθε στη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας μέσω της ενέργειας, σημειώνοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά μόνο επενδύσεις ή υποδομές, αλλά και μια βαθύτερη διαδικασία πολιτικής και γεωπολιτικής σύγκλισης. «Η ενέργεια φέρνει τις χώρες πιο κοντά. Μας μαθαίνει πώς να συνεργαζόμαστε. Και έχει αυτή τη μετασχηματιστική διάσταση, πάνω στην οποία πιστεύω ότι πρέπει όλοι να συνεχίσουμε να δουλεύουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe © energygame.gr
Διαβάστε ακόμη
