Στην ενίσχυση των προμηθειών φυσικού αερίου προς την ΕΕ και στην ανάπτυξη διασυνοριακών ηλεκτρικών διασυνδέσεων εστιάζει ο επερχόμενος Ενεργειακός Διάλογος Υψηλού Επιπέδου μεταξύ Βρυξελλών και Αζερμπαϊτζάν, ο οποίος προγραμματίζεται για τις επόμενες εβδομάδες. Τον σχετικό κυβερνητικό σχεδιασμό παρουσίασε ο υφυπουργός Ενέργειας της χώρας, Ορχάν Ζεϊνάλοφ, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης δημοσιογράφων, σύμφωνα με δημοσίευμα του Ceenergy, στο Μπακού, με αφορμή την επέτειο της «Σύμβασης του Αιώνα» που υπεγράφη στις 20 Σεπτεμβρίου 1994.

Όπως γνωστοποίησε ο κ. Ζεϊνάλοφ, το Αζερμπαϊτζάν εξάγει σήμερα 25 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου σε 16 κράτη, εκ των οποίων τα 10 αποτελούν κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και αργό πετρέλαιο σε 25 χώρες. Παράλληλα, υλοποιεί επενδύσεις σε έξι κοιτάσματα έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων εντός της επικράτειάς του, ενώ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με ευρωπαϊκούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς για τη διαμόρφωση επενδυτικών και χρηματοδοτικών μηχανισμών.

Στο πλαίσιο της διαφοροποίησης των οδών εφοδιασμού, ο υφυπουργός υπενθύμισε την επιτυχή δοκιμαστική αποστολή φυσικού αερίου προς την Ουκρανία μέσω του Διαβαλκανικού Αγωγού, ο οποίος αποτελεί τμήμα του Κάθετου Διαδρόμου. Επιπλέον, από τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, το Μπακού εξάγει αέριο σε δύο νέες ευρωπαϊκές αγορές, τη Γερμανία και την Αυστρία, ενώ πέρυσι ξεκίνησε εξαγωγές και προς τη Συρία. «Δεν πρόκειται για σημαντική ποσότητα, είναι περίπου μισό bcm, αλλά υπάρχει προοπτική ανόδου λόγω του εξηλεκτρισμού της Συρίας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Έργα ΑΠΕ 2,6 δισ. δολαρίων και τέσσερις διάδρομοι ηλεκτρικής ενέργειας

Αναφερόμενος στις ΑΠΕ, ο κ. Ζεϊνάλοφ επισήμανε ότι δύο ημέρες νωρίτερα τέθηκε σε λειτουργία στο Μπακού ο φωτοβολταϊκός σταθμός του Γκομπουστάν, ισχύος 100 MW, στην περιφέρεια Γκαραντάγκ.

Έως το τέλος του επόμενου έτους, η κυβέρνηση σχεδιάζει να συνδέσει στο δίκτυο έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 2 GW –συμπεριλαμβανομένων εννέα φωτοβολταϊκών και δύο αιολικών πάρκων– με το ύψος των επενδύσεων να διαμορφώνεται στα 2,6 δισ. δολάρια. Σε ορίζοντα εξαετίας, ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 8 GW από ΑΠΕ.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις σχεδιαζόμενες ηλεκτρικές διασυνδέσεις προς την Ευρώπη. Κορυφαίο έργο αποτελεί ο «Διάδρομος Πράσινης Ενέργειας Κασπίας-Μαύρης Θάλασσας-Ευρώπης», που αναπτύσσεται σε σύμπραξη με τη Γεωργία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία. Η μελέτη σκοπιμότητας ολοκληρώθηκε πρόσφατα και έως τα τέλη του έτους εκκινεί η επόμενη φάση, με την προκήρυξη διαγωνισμού για την κύρια μελέτη εφαρμογής πριν από τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης. «Πρόκειται για ένα έργο πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που περιλαμβάνει υποβρύχιο καλώδιο στη Μαύρη Θάλασσα και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το 2032», σημείωσε ο κ. Ζεϊνάλοφ.

Ο δεύτερος στρατηγικός άξονας θα συνδέσει για πρώτη φορά το Αζερμπαϊτζάν με την Κεντρική Ασία (συμπεριλαμβανομένων του Ουζμπεκιστάν και του Καζακστάν). Τα αποτελέσματα της μελέτης σκοπιμότητας αναμένονται έως τον ερχόμενο Μάιο, με τον διάδρομο να συνδέεται με τη Γέφυρα Κασπίας-Μαύρης Θάλασσας. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης η ηλεκτρική διασύνδεση Ναχιτσεβάν-Τουρκίας και ο διάδρομος Αζερμπαϊτζάν-Γεωργίας-Τουρκίας-Βουλγαρίας.

Οι προϋποθέσεις για τον διπλασιασμό του TAP

Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, ο υφυπουργός εξήγησε ότι η συμφωνία ΕΕ-Αζερμπαϊτζάν του 2022 προβλέπει την αύξηση των προμηθειών φυσικού αερίου μέσω του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου σε τουλάχιστον 20 bcm ετησίως έως το 2027. Η επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου προϋποθέτει τον σταδιακό διπλασιασμό της δυναμικότητας του Διαδριατικού Αγωγού (TAP).

Οι πραγματικές εξαγωγές αζερικού αερίου προς την Ευρώπη αυξήθηκαν από περίπου 8,1 bcm το 2021 σε 12,8 bcm το 2025. Η πρώτη φάση επέκτασης του TAP, η οποία ξεκινά το 2026, θα επιτρέψει τη μεταφορά επιπλέον 1,2 bcm ετησίως. Ωστόσο, η προσέγγιση του στόχου των 20 bcm απαιτεί περαιτέρω ουσιαστική ανάπτυξη υποδομών, ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, καθώς και πρόσθετες μακροχρόνιες δεσμεύσεις δυναμικότητας.

Τέλος, αναφορικά με τη διμερή συνεργασία με την Ουγγαρία, ο κ. Ζεϊνάλοφ ανέδειξε την παρουσία του πετρελαϊκού ομίλου MOL στον τομέα έρευνας και παραγωγής του Αζερμπαϊτζάν. Όπως ανέφερε, ουγγρικές επιχειρήσεις έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για επενδύσεις ΑΠΕ στις τρεις ζώνες αναπτυξιακής προτεραιότητας που έχει ορίσει η κυβέρνηση: Καραμπάχ, Ανατολικό Ζανγκεζούρ και Ναχιτσεβάν. Για την προσέλκυση κεφαλαίων στις συγκεκριμένες περιοχές, το κράτος προσφέρει φορολογικά κίνητρα, περιόδους φοροαπαλλαγής και διμερείς συμβάσεις αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs), ενώ η συμμετοχή των ουγγρικών εταιρειών συντονίζεται μέσω κοινής διμερούς ομάδας εργασίας για την ενέργεια.

Διαβάστε ακόμη