Μια συμφωνία διάρκειας 15 ετών για την προμήθεια περίπου 33 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου μεταξύ Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν δύσκολα θα οδηγήσει σε αύξηση των ροών προς την Ευρώπη, λόγω περιορισμών στις υποδομές αγωγών, σύμφωνα με αναλυτή που μίλησε στο Montel, παρά τις φιλοδοξίες της Άγκυρας να εξελιχθεί σε περιφερειακό «ενεργειακό κόμβο».
Η κρατική εταιρεία αγωγών της Τουρκίας BOTAS υπέγραψε νωρίτερα μέσα στον μήνα συμφωνία για αγορά περίπου 2,25 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως από το 2029 και μετά, μέσω του αγωγού Μπακού–Τιφλίδα–Ερζερούμ.
Η συμφωνία εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο της Άγκυρας, καθώς ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ είχε δεσμευτεί από τον Δεκέμβριο του 2025 ότι η χώρα θα εξελιχθεί σε «κόμβο αερίου», τροφοδοτώντας και ευρωπαϊκές αγορές και ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής. Η Τουρκία καταναλώνει σχεδόν 60 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, με το 80% να καλύπτεται από εισαγωγές.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Kerim Goksin Bavbek, διευθυντή συμβούλων της τουρκικής εταιρείας Aplus Enerji, η συγκεκριμένη σύμβαση είναι ουσιαστικά «δεσμευμένη» για την εσωτερική αγορά της Τουρκίας και αφορά περίπου το ήμισυ της προβλεπόμενης πλήρους παραγωγής του κοιτάσματος Absheron, το οποίο εκτιμάται σε περίπου 4,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι υπόλοιπες ποσότητες θα μπορούσαν ενδεχομένως να κατευθυνθούν προς την Ευρώπη μετά την έναρξη της δεύτερης φάσης ανάπτυξης του κοιτάσματος, η οποία αναμένεται στα τέλη του 2028 ή στις αρχές του 2029. Το κοίτασμα Absheron, που βρίσκεται στην Κασπία Θάλασσα, εκτιμάται ότι περιέχει περίπου 350 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Ο περιορισμός των αγωγών φυσικού αερίου
Παρά τα σχέδια ενίσχυσης των εξαγωγών, το βασικό εμπόδιο παραμένει η περιορισμένη χωρητικότητα των αγωγών, σύμφωνα με τον αναλυτή. Ο αγωγός TAP, που συνδέει τα κοιτάσματα του Αζερμπαϊτζάν με την Ελλάδα και την Ιταλία, λειτουργεί ήδη στο μέγιστο της δυναμικότητάς του.
Αν και ο αγωγός TAP αναμένεται να αυξήσει τη δυναμικότητά του κατά περίπου 1,2 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, τα σχέδια για περαιτέρω επέκταση έως τα 20 δισ. κυβικά μέτρα έχουν δυσκολευτεί να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις από μεταφορείς.
Παράλληλα, το Αζερμπαϊτζάν δυσκολεύεται να υλοποιήσει τον στόχο για διπλασιασμό των εξαγωγών προς την ΕΕ στα 20 δισ. κυβικά μέτρα έως το 2027, καθώς οι εξαγωγές το 2025 υποχώρησαν ελαφρώς στα 12,8 δισ. κυβικά μέτρα.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι διαπραγματεύσεις της BOTAS με τη ρωσική Gazprom ερμηνεύονται περισσότερο ως προσπάθεια διατήρησης ευελιξίας στον ενεργειακό εφοδιασμό, παρά ως κίνηση αύξησης της εξάρτησης από τη Ρωσία.
Διαβάστε ακόμη
