Καθώς η ενεργειακή σκακιέρα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αναδιατάσσεται βίαια, η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική πρόκληση: να μετατραπεί στον απόλυτο ενεργειακό κόμβο της περιοχής ή να εξελιχθεί στον «αδύναμο κρίκο» που θα συμπαρασύρει τα Βαλκάνια σε ένα πρωτοφανές μπλακάουτ. Δυστυχώς, οι παρασκηνιακές διεργασίες και οι στρατηγικές επιλογές του ΔΕΣΦΑ δείχνουν ότι το δεύτερο σενάριο δεν ανήκει στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, αλλά αποτελεί μια ορατή, εφιαλτική πραγματικότητα.

Στους διαδρόμους της ενεργειακής αγοράς, οι ψίθυροι έχουν γίνει πλέον κραυγές. Το «άτυπο κατηγορώ» που διατυπώνεται από ισχυρούς εγχώριους και διεθνείς παίκτες εστιάζει σε ένα συγκεκριμένο, ιδιοτελές μοτίβο: τη συστηματική καθυστέρηση νέων, ιδιωτικών υποδομών υποδοχής αμερικανικού LNG, με μοναδικό σκοπό τη διατήρηση του κρατικού/εταιρικού μονοπωλίου της Ρεβυθούσας. Μόνο που αυτή η εμμονή στη διατήρηση των «κεκτημένων» και των εγγυημένων ρυθμιζόμενων εσόδων, απειλεί πλέον ανοιχτά την εθνική οικονομία και την ασφάλεια εφοδιασμού ολόκληρης της χερσονήσου του Αίμου.

Το τεχνητό «φρένο» στο αμερικανικό LNG

Ενώ η ζήτηση για αμερικανικό υγροποιημένο αέριο (LNG) από την Κεντρική Ευρώπη και την Ουκρανία «καίει», και ο Κάθετος Διάδρομος θεωρείται η μοναδική αξιόπιστη διέξοδος απεξάρτησης, ο ΔΕΣΦΑ κατηγορείται ότι πατάει «τεχνητά» φρένο. Με πρόσχημα γραφειοκρατικά προσκόμματα, τεχνικές μελέτες και καθυστερήσεις στις αναβαθμίσεις του δικτύου (συμπιεστές, επεκτάσεις αγωγών), ο Διαχειριστής κρατά εγκλωβισμένα μεγάλα ιδιωτικά projects, όπως νέα FSRU.

Το κίνητρο πίσω από αυτό το παρασκήνιο είναι απλό: Αν μπουν γρήγορα στο παιχνίδι εναλλακτικές πύλες εισόδου, η Ρεβυθούσα χάνει την απόλυτη κυριαρχία της. Για να μην απειληθούν οι δικές του ταρίφες, ο Διαχειριστής προτιμά να κρατά την αγορά όμηρο των δικών του, περιορισμένων υποδομών. Η οικονομική επιβάρυνση μετακυλίεται «τσουχτερή» στη βιομηχανία και στους καταναλωτές, πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, το οικονομικό κόστος είναι το μικρότερο πρόβλημα μπροστά σε αυτό που έρχεται.

Το ορόσημο του Οκτωβρίου 2027 και το «Single Point of Failure»

Η πραγματική «ωρολογιακή βόμβα» έχει ημερομηνία λήξης: Οκτώβριος 2027. Βάσει της ευρωπαϊκής στρατηγικής, οι ροές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών (όπως ο TurkStream) σταματούν οριστικά. Η περιοχή χάνει απότομα τον βασικότερο, μέχρι σήμερα, τροφοδότη της. Αν μέχρι τότε οι εναλλακτικές υποδομές αμερικανικού LNG παραμείνουν στα χαρτιά λόγω των καθυστερήσεων του ΔΕΣΦΑ, η Ρεβυθούσα μετατρέπεται νομοτελειακά σε ένα επικίνδυνο «Μοναδικό Σημείο Αποτυχίας» (Single Point of Failure).

Η γεωπολιτική και τεχνική ισορροπία της χώρας θα κρέμεται από μια λεπτή κλωστή. Αν μετά το 2027 συμβεί το οτιδήποτε στη νησίδα της Ρεβυθούσας –ένα τεχνικό ατύχημα, μια απεργία, μια κακοκαιρία ή, στο χειρότερο σενάριο, μια δολιοφθορά– η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Βόρεια Μακεδονία και τα υπόλοιπα Βαλκάνια θα ξεμείνουν από αέριο μέσα σε ελάχιστα εικοσιτετράωρα.

Από το αέριο στο ρεύμα: Ένα συστημικό ντόμινο

Οι συνέπειες ενός τέτοιου υποθετικού ατυχήματος στη Ρεβυθούσα θα είναι άμεσες και ισοπεδωτικές. Δεδομένου ότι η ηλεκτροπαραγωγή της ευρύτερης περιοχής βασίζεται σε συντριπτικό ποσοστό στο φυσικό αέριο, το μπλακάουτ στο αέριο θα μετατραπεί ακαριαία σε μπλακάουτ στο ηλεκτρικό ρεύμα. Βιομηχανίες θα κατεβάσουν ρολά, νοικοκυριά θα βυθιστούν στο σκοτάδι και οι τιμές στην ενεργειακή αγορά θα εκτοξευθούν σε δυσθεώρητα ύψη.

Είναι σαφές ότι η διατήρηση ενός ρυθμιζόμενου μονοπωλίου δεν μπορεί να μπαίνει πάνω από την εθνική ασφάλεια. Το να παίζει κανείς «ρώσικη ρουλέτα» με την ενεργειακή επιβίωση της χώρας για να προστατεύσει εταιρικά στεγανά αποτελεί στρατηγικό σφάλμα. Η κυβέρνηση και η Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ) οφείλουν να παρέμβουν άμεσα. Ο ΔΕΣΦΑ πρέπει να υποχρεωθεί να ανοίξει το δίκτυο, να επιταχύνει τις διασυνδέσεις και να επιτρέψει σε νέες υποδομές να θωρακίσουν τη χώρα. Πριν το ρολόι δείξει Οκτώβριο του 2027 και είναι πια πολύ αργά.

Διαβάστε ακόμη