Ξεκινώντας πριν από μια δεκαετία με την πρωτοβουλία της Αμπούτζα και του Ραμπάτ, το έργο του αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ της Νιγηρίας και του Μαρόκου (NMGP) περνά στο επόμενο στάδιο. Όπως επισημαίνει η Le Figaro, η υπογραφή μιας συμφωνίας, στις 19 Ιουλίου στη Φρίταουν της Σιέρα Λεόνε, από την Οικονομική Κοινότητα των Κρατών της Δυτικής Αφρικής (ECOWAS/Cédéao) επισημοποίησε τη δημιουργία αυτής της υποδομής μήκους άνω των 6.000 χιλιομέτρων που θα επιτρέψει τη σύνδεση 13 χωρών της ατλαντικής ακτής και 3 περίκλειστων κρατών του Σαχέλ (Μπουρκίνα Φάσο, Μάλι και Νίγηρας).

«Από την έναρξή του, το έργο έχει ολοκληρώσει σχεδόν το σύνολο των προπαρασκευαστικών σταδίων για την υλοποίησή του. Η θεσμική φάση που ολοκληρώνεται, μια σημαντική φάση για τη διακυβέρνηση και τον συντονισμό, μας επιτρέπει να περάσουμε στην επιχειρησιακή φάση», υπογραμμίζει στη Le Figaro η Amina Benkhadra, γενική διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Υδρογονανθράκων και Ορυχείων του Μαρόκου (ONHYM), της μαροκινής εταιρείας εκμετάλλευσης που είναι επιφορτισμένη με τη διαχείριση του έργου.

Από τη νιγηριανή πλευρά, η ONHYM συνεργάζεται με την εθνική εταιρεία πετρελαίου, την NNPC. «Οι μελέτες που διεξήχθησαν μας επέτρεψαν να επιβεβαιώσουμε τη τεχνική, οικονομική, περιβαλλοντική και εμπορική βιωσιμότητα του έργου. Η υπογραφή της συμφωνίας παρέχει πλέον ένα νομικό και θεσμικό πλαίσιο εναρμονισμένο, το οποίο εγγυάται τη σταθερότητα, τη νομική ασφάλεια και τη διασυνοριακή διακυβέρνηση που είναι απαραίτητες για την υλοποίηση της διασυνοριακής αυτής υποδομής», δήλωσε η επικεφαλής της ONHYM. Η εφαρμογή του, η ανάπτυξη, η χρηματοδότηση και η εκμετάλλευση, θα εξασφαλιστούν από μια εταιρεία έργου με έδρα την Καζαμπλάνκα και μια ανώτατη αρχή, εγκατεστημένη στην Αμπούτζα, που θα ασχοληθεί με τη διακυβέρνηση, ιδίως με την εναρμόνιση των κανονιστικών πλαισίων μεταξύ των διαφορετικών χωρών. Το συνολικό κόστος επένδυσης εκτιμάται σε 25 δισεκατομμύρια δολάρια.

Λόγω του μεγέθους του έργου, η κατασκευή θα γίνει σε στάδια, σε τρία τμήματα: ένα πρώτο που θα συνδέει τη Νιγηρία με την Ακτή Ελεφαντοστού, ένα δεύτερο για την επέκταση μέχρι τη Σενεγάλη και ένα τρίτο που θα συνδέει τη Σενεγάλη, τη Μαυριτανία και το Μαρόκο, με το 2031 να προβλέπεται να είναι το έτος που θα τεθεί σε λειτουργία. Το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής, μέχρι το Μαρόκο, είναι υπεράκτιο (offshore). «Το να περνάει από τις θαλάσσιες ζώνες είναι ένα πλεονέκτημα, αναφέρει ο οικονομολόγος Abdelmalek Alaoui, πρόεδρος του think tank Institut marocain d’intelligence stratégique. Αυτό επιτρέπει την ασφάλιση από τις λεηλασίες πετρελαίου πάνω στους αγωγούς.» «Η χώρα είναι ένας μείζων παίκτης στο αέριο: τρίτος παραγωγός της Αφρικής μετά την Αλγερία και αμέσως πίσω από την Αίγυπτο».

Νέοι πόροι στη Σενεγάλη (με αντίστοιχα 2000 και 1200 bcm) θα πρέπει επίσης να τροφοδοτήσουν το NMGP. Το οποίο θα είναι διασυνδεδεμένο με τον αγωγό Maghreb-Europe (GME) για εξαγωγή προς την Ισπανία και, πέρα από αυτήν, στη ευρωπαϊκή αγορά.

Διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών προμηθειών φυσικού αερίου

«Σε μια ποσότητα 30 δισεκατομμυρίων bcm, προβλέπεται η εξαγωγή της μισής στην Ευρώπη και το υπόλοιπο θα επιτρέψει την ανταπόκριση στις τεράστιες ενεργειακές ανάγκες των χωρών διέλευσης για έναν πληθυσμό που ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια κατοίκους», επιμένει η διευθύντρια της ONHYM. Η Ευρώπη, πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, κατανάλωνε 360 bcm αερίου και θα καταναλώνει 240 bcm το 2040. Παρά αυτή τη μείωση, αυτή η εξαγωγή 15 δισεκατομμυρίων επιτρέπει τη συμβολή στη διαφοροποίηση της προμήθειας στην Ευρώπη.» Αν συγκρίνει κανείς με άλλους αγωγούς αερίου, είναι μια «σημαντική υποδομή», υποστηρίζει ο Abdelmalek Alaoui. Το ισοδύναμο της χωρητικότητας του Turkstream, μέσω της Τουρκίας, το διπλάσιο του Maghreb-Europe και το μισό από ό,τι ο Nord Stream, που σταμάτησε το καλοκαίρι του 2022 μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.

Η γεωπολιτική μπαίνει επίσης σε υπολογισμό σε αυτό το νέο έργο. Από τη ρήξη των σχέσεων μεταξύ της Αλγερίας και του Μαρόκου, τον Αύγουστο του 2021, το αλγερινό αέριο δεν διέρχεται πλέον από το Maghreb-Europe. Οι σωλήνες έχουν έκτοτε επαναχρησιμοποιηθεί σε αντίστροφη ροή για την μεταφορά αερίου (προερχόμενου από υγροποιημένο φυσικό αέριο GNL επαναεριοποιημένο στην Ισπανία) προς το Μαρόκο. Και αύριο, επομένως, θα μεταφέρει το αέριο της Δυτικής Αφρικής.

Ένας νέος διάδρομος ανάπτυξης

Κατά την υπογραφή της επίσημης συμφωνίας, η ONHYM και η NNPC υπογράμμισαν τα οικονομικά διακυβεύματα του αγωγού αερίου που θα «ενισχύσει την ολοκλήρωση των αφρικανικών αγορών ενέργειας και θα δημιουργήσει έναν νέο διάδρομο ανάπτυξης» που θα συνδέει τη Δυτική Αφρική, τα Κράτη του Σαχέλ και το Μαρόκο. «Είναι ένα στρατηγικό έργο για να συνοδεύσει την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, να βελτιώσει την ενεργειακή κυριαρχία με μια πρόσβαση σε μια ενέργεια βιώσιμη και ανταγωνιστική», σημειώνει η Amina Benkhadra. Η δημογραφική αύξηση, η αστικοποίηση και η βιομηχανοποίηση θα δεκαπλασιάσουν τις ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια. «Αυτό θα επιτρέψει την τροφοδοσία αυτών των βιομηχανιών και την προσέλκυση νέων επενδύσεων», προσθέτει ο Abdelmalek Alaoui, αναφέροντας τα χημικά, τα λιπάσματα, το τσιμέντο ή τη σιδηρουργία.

Το Μαρόκο βλέπει σε αυτόν τον αγώνα αερίου την ευκαιρία να εξελίξει το ενεργειακό του μίγμα, που εξαρτάται πολύ από τον άνθρακα, παρά την ταχεία επιτάχυνση τα τελευταία χρόνια των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδιαίτερα της ηλιακής. Το μερίδιο του αερίου στην εγκατεστημένη ισχύ θα περάσει από 10% σήμερα σε σχεδόν 25% το 2030.

Τώρα που το θεσμικό πλαίσιο έχει τεθεί, σειρά έχει η αποφασιστική φάση του χρηματοδοτικού σκέλους. «Υπάρχει ήδη αρκετό ενδιαφέρον από πλευράς επενδυτών», υπογραμμίζει ο οικονομολόγος.

Διαβάστε ακόμη