Οι χώρες που επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τον Κάθετο Διάδρομο θα χρειαστεί πλέον να διαπραγματευτούν την προμήθεια αμερικανικού LNG με υψηλότερες τιμές, καθώς οι όροι των πρώτων εμπορικών συμφωνιών δεν είναι διαθέσιμοι για νέες ποσότητες. Οι αγοραστές που έκλεισαν πρώτοι τις προμήθειές τους έχουν, επομένως, εξασφαλίσει ευνοϊκότερη θέση, την ώρα που οι υπόλοιπες αγορές της περιοχής καλούνται να προμηθευτούν καύσιμο υπό δυσμενέστερες συνθήκες.
Το κόστος της καθυστέρησης στην οριστικοποίηση των συμβολαίων ήταν ένα από τα βασικά σημεία της χθεσινής τοποθέτησης του Αλέξανδρου Εξάρχου, προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του Ομίλου AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, στο συνέδριο Green Deal Greece 2026. Όπως ανέφερε, οι δυνατότητες εξασφάλισης ανταγωνιστικών τιμών που υπήρχαν αρχικά έχουν πλέον περιοριστεί αισθητά.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, η τιμή που εξασφάλισε η Atlantic SEE LNG Trade από τη Venture Global για την προμήθεια 1,5 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου τον χρόνο απέχει σημαντικά από τα σημερινά επίπεδα της αγοράς. Στο πλαίσιο της συμφωνίας έχουν ήδη συναφθεί εμπορικές συμφωνίες για τη διάθεση αμερικανικού LNG στην Αλβανία και τη Βοσνία, με τους αγοραστές των δύο χωρών να βρίσκονται πλέον σε ευνοϊκότερη θέση. Όπως σημείωσε, αντίστοιχη τιμή δεν μπορεί σήμερα να εξασφαλιστεί για άλλη ποσότητα.
Απάντηση στις επιφυλάξεις
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς όταν ξεκίνησε η μακροχρόνια προμήθεια αμερικανικού LNG είχαν εκφραστεί αμφιβολίες για το κατά πόσο η επιλογή ήταν οικονομικά συμφέρουσα. Ο κ. Εξάρχου αποκάλυψε ότι σχετικές επιφυλάξεις είχαν διατυπωθεί και από ορισμένα στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης.
Ο βασικός προβληματισμός αφορούσε το αν η τιμή αγοράς που είχε συμφωνηθεί θα παρέμενε ανταγωνιστική, με δεδομένη και τη μεγάλη διάρκεια της δέσμευσης. Η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου που ακολούθησε έχει, ωστόσο, διαφοροποιήσει την εικόνα και έχει ενισχύσει την αξία των αρχικών όρων.
Η χρονική στιγμή κατά την οποία κλείνονται οι εμπορικές συμφωνίες αποδεικνύεται, συνεπώς, καθοριστική για το κόστος προμήθειας. Οι αγοραστές που εξασφάλισαν νωρίτερα χαμηλότερες τιμές έχουν πλέον διαφορετική αφετηρία, ενώ όσοι ακολουθήσουν θα χρειαστεί να διαπραγματευτούν με βάση τις σημερινές συνθήκες της αγοράς.
Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με Ρουμανία και Βουλγαρία
Η Atlantic SEE LNG Trade συνεχίζει να επιδιώκει την επέκταση των εμπορικών της συμφωνιών, έχοντας στο επίκεντρο αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης που μπορούν να τροφοδοτηθούν μέσω της Ελλάδας.
Ο κ. Εξάρχου ανέφερε ότι οι συζητήσεις με ορισμένες χώρες παραμένουν σε εξέλιξη, χωρίς να έχουν ακόμη οδηγήσει σε συμφωνίες. Μεταξύ των βασικών αγορών ενδιαφέροντος βρίσκεται η Ρουμανία, όπου, όπως εκτίμησε, ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να συνεχιστούν οι επαφές. Παράλληλα, συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη με τη Βουλγαρία και άλλες χώρες που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν στο εμπορικό δίκτυο του Κάθετου Διαδρόμου.
Όπως διευκρίνισε ο επικεφαλής της Atlantic SEE LNG Trade, η εταιρεία δεν έχει αποκλειστική παρουσία στο εμπορικό σκέλος του Κάθετου Διαδρόμου. Άλλες επιχειρήσεις μπορούν να δραστηριοποιηθούν, εφόσον αναλάβουν την προμήθεια και τη διάθεση αμερικανικού LNG στις ευρωπαϊκές αγορές.
Στην αρχική φάση, πάντως, καμία άλλη εταιρεία δεν ήταν διατεθειμένη να αναλάβει τον κίνδυνο μιας πολυετούς δέσμευσης. Όπως σημείωσε ο κ. Εξάρχου, τότε δεν είχε εκδηλωθεί ενδιαφέρον από ιδιώτη για την υπογραφή αντίστοιχης συμφωνίας.
Η επιστροφή ρωσικού αερίου δεν απειλεί τον Κάθετο Διάδρομο
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν θα επηρεαζόταν αρνητικά από μια ενδεχόμενη επιστροφή ρωσικών ποσοτήτων στην ευρωπαϊκή αγορά. Αντίθετα, υποστήριξε ότι η διάθεση αερίου διαφορετικής προέλευσης θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του μέσου κόστους προμήθειας.
Η δυνατότητα ανάμειξης ρωσικού και αμερικανικού αερίου, όπως γίνεται στο λεγόμενο «Turkish blend» που προωθεί η Τουρκία, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε ένα τέτοιο σενάριο. Ο κ. Εξάρχου χαρακτήρισε, πάντως, μάλλον απίθανη την ανατροπή των ευρωπαϊκών περιορισμών στις προμήθειες από τη Ρωσία.
Η οικονομική παράμετρος συνδέεται με το γεγονός ότι το αέριο που μεταφέρεται μέσω αγωγών έχει συνήθως χαμηλότερο κόστος μεταφοράς από το LNG. Για το υγροποιημένο φυσικό αέριο απαιτούνται επιπλέον στάδια, όπως η υγροποίηση, η θαλάσσια μεταφορά και η επαναεριοποίηση.
Η πιθανή μείωση του κόστους, ωστόσο, δεν αναιρεί την ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας. Όπως επισήμανε ο κ. Εξάρχου, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήταν λάθος να αντικαταστήσει την εξάρτηση από τη Ρωσία με νέα εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στόχος, επομένως, είναι να υπάρχουν περισσότερες διαθέσιμες επιλογές τροφοδοσίας, ώστε να ενισχύεται ο ανταγωνισμός μεταξύ των προμηθευτών και να περιορίζεται η έκθεση των ευρωπαϊκών οικονομιών στις διακυμάνσεις της αγοράς. Μια πιθανή επιστροφή ρωσικού αερίου, αντί να ακυρώσει τον εμπορικό σχεδιασμό του Κάθετου Διαδρόμου, θα μπορούσε να διευρύνει τις επιλογές αξιοποίησής του.
Διαβάστε ακόμη
